Keńes dáýiriniń patrıottyq taqyrypta túsirilgen úzdik fılmderiniń bári festıvaldiń murajaıaralyq «Voına okonchena» baǵdarlamasynyń sheńberinde kórsetiledi. Festıvaldi A.S. Pýshkın atyndaǵy beıneleý óneriniń Memlekettik murajaıy (GMII), Memlekettik Tretıakov galereıasy (GTG), Máskeý murajaıy jáne Gorkıı saıabaǵy uıymdastyrǵan.
«Atameken» fılminiń oqıǵa jelisi ekinshi dúnıejúzilik soǵysynan bir jyl ótkennen keıingi ýaqytty baıandaıdy. Fılmniń basty keıipkerleri ata men nemere – soǵysta Lenıngrad túbinde erlikpen qaza tapqan balasynyń súıegin taýyp, týǵan jerine alyp kelý úshin poıyzben Reseıge attanady. Alaıda molaǵa jetken olar sarbazdyń soǵystaǵy joldastarymen bir qabirde jatqanyn biledi. Qatty qamyqqan qarııa qaıǵy jutyp tursa da, ony mazalamaýdy uıǵarady. О́ıtkeni ortaq qaıǵy erlikpen sheıit bolǵan sarbazdardy máńgige týys qyldy. Fılmniń ıdeıasy – «bizdiń Otanymyzdyń árbir jeri sarbazdar úshin atameken bolyp qala bermek». Ssenarııin Oljas Súleımenov jazǵan.
Fılm týraly Sháken Aımanov óz esteliginde: «Bizdiń fılm kórermenge oı salý úshin, ózi damyta alýy maqsatynda túsirilgen. Keıipkerlerdiń týǵan jer shekarasynan ótip, adamdarmen tanysyp, soǵystyń kesirinen qıraǵan orys jerin kórsetý mańyzdy emes. Biz úshin, qarııanyń fılmniń sońynda álemge, adamdarǵa degen kózqarasynyń ózgergenin kórsetý mańyzdy boldy» deıdi. («Sháken Aımanov. O sebe, o svoem ıskýsstve», Máskeý, 1974 g.)
«Atameken» fılmi Qazaq KSR-nyń Memlekettik syılyǵymen marapattaldy (1968 j.). Fılmde qarııa beınesin somdaǵan Elýbaı О́mirzaqov ta Memlekettik syılyqty ıemdendi. Sondaı-aq, fılmge Murat Ahmadıev, Iýrıı Pomeransev, Ámına О́mirzaqova, Sholpan Altaıbaeva jáne taǵy basqalary túsken.
«Voına okonchena» baǵdarlamasynyń sheńberinde keńes jáne batys Eýropanyń fılmderi kórsetilmek. Olardyń arasynda: «Germanııa, god nýlevoı» (Roberto Rossellını, Italııa, 1947), «Krest za otvagý» (Kazımeja Kýsa, Polsha, 1959), «Mır vhodıashemý» (Aleksandr Alov pen Vladımır Naýmov KSRO, 1961), «Nıkto ne hotel ýmırat» (Vıtaýtas Jalakıavıchýs, Reseı/ Lıtva, 1965), «Holodnye dnı» (Andrash Kovach, Vengrııa, 1966), «Dva Fedora» (Marlen Hýsıev, Reseı-Ýkraına, 1985 g.), «Bezýmıe» (Kalıo Kıısk, Reseı / Estonııa, 1968) jáne taǵy basqalar.
Sonymen qatar, «jylymyq» kezeńiniń mádenıetine, sáýletine, ónerine jáne soǵyssyz álemge arnalǵan derekti fılmderdiń kórsetilimi ótkiziledi. Festıvaldiń sheńberinde Máskeýdiń ártúrli mádenı alańdarynda dárister oqylyp, dóńgelek ústelder, sýret kórmeleri, konsertter men poezııa oqýlary ótedi.
Aıgúl Ahanbaıqyzy,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty
