Májilistiń Ekonomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń múshesi Asqar Bazarbaev tanystyrǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine jergilikti ózin ózi basqarýdy damytý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasynyń negizgi kilti kvazımemlekettik sektor ókilderin syrtqy ózara baılanystarǵa tartýǵa qatysty norma bolyp tabylady. Baıandamashy qujat aıasynda kózdeletin negizgi maqsat aýdandyq mańyzy bar qalalar men aýyl, kentter, aýyldyq okrýgter deńgeıinde derbes bıýdjetti kezeń-kezeńmen engizý jáne jergilikti ózin ózi basqarýdyń kommýnaldyq menshigi ınstıtýtyn engizý, sondaı-aq, jergilikti ózin ózi basqarý organdarynyń bıýdjettik prosestegi jáne jergilikti ózin ózi basqarýdyń kommýnaldyq menshigin basqarýdaǵy ókilettikterin odan ári keńeıtý ekenin atap ótti.
Al zań jobasyn ekinshi oqylymda qaraý barysynda Májilis Tóraǵasy Memleket basshysynyń bıýdjet qarjysyn tıimdi paıdalaný týraly bergen tapsyrmalaryna aıryqsha nazar aýdarý qajettigine toqtaldy. «Barlyq memlekettik organdar memleket kepildigi arqyly tartyp, ózara baılanys ornatýdy basymdyqqa alýy kerek. Onyń ústine, Elbasy bıýdjet qarjysyn tıimdi paıdalanýdy udaıy eskertip keledi», dedi N.Nyǵmatýlın. Sonymen qatar, Májilis Tóraǵasy salyq tóleýshilerdiń qarjysynan bıýdjettik esep-qısap júrgiziletindikten, syrtqy qaryzdar tyńǵylyqty eseptelýi kerektigine nazar aýdardy.
«О́zgermeýge tıisti bir qaǵıda: qaryz alarda bárin eseptep shyǵý qajet. Siz ben biz qor baryn jáne onyń rezervi paıdalanylmaǵanyn bilemiz. Biz bıýdjettik esepti talqylaǵanda, onyń oryndal-ýynan keıbir memlekettik organdardyń jyldyq qorytyndyda mıllıardtaǵan qarjyny ıgermegenin kóremiz. Solaı bola tura, sol memlekettik organ syrttan qaryz alýǵa tyrysady. Qaryz almastan buryn óz múmkindigimizdi paıdalanǵan durys. Osydan shyǵatyny, atqarýshy oryndar jergilikti jerde zańdy qalaı oryndap jatqanynyń mańyzy zor. Sondyqtan biz Úkimetti jergilikti ózin ózi basqarý týraly zańdy júzege asyrǵanda muqııat ári jaýapty bolýǵa shaqyramyz», dedi N.Nyǵmatýlın.
Jalpy otyrystyń kún tártibinde talqylanǵan taǵy bir másele – «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy eýrazııalyq ekonomıkalyq ıntegrasııa jaǵdaıynda ekonomıkalyq yntymaqtastyqty damytý týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy boıynsha jumysty qolǵa alý jónindegi bastama boldy. Bul jóninde málimdeme jasaǵan Májilis depýtaty Máýlen Áshimbaev Kelisim normalaryna sáıkes, Qazaqstan tarapy Qyrǵyz Respýblıkasynyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa kirý prosesine járdemdesý maqsatynda Qyrǵyzstanǵa 100 mıllıon AQSh dollaryna barabar kómek kórsetetindigin atap ótti. Onyń sózine qaraǵanda, bul kómek Qyrǵyz Respýblıkasynyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa qosylý jónindegi «jol kartalarynda» kózdelgen is-sharalardy iske asyrýǵa jáne EAEO talaptarymen sáıkestendirýge beriledi.
Sonymen qatar, otyrysta depýtattar «1996 jylǵy 18 qazandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Reseı Federasııasynyń Úkimeti arasyndaǵy temir jol kóligi kásiporyndarynyń, mekemeleri men uıymdarynyń qyzmetin quqyqtyq retteýdiń erekshelikteri týraly kelisimge ózgerister engizý týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn maquldady. Zań jobasy jóninde baıandaǵan Investısııalar jáne damý mınıstri Jeńis Qasymbek Hattamada taraptardyń basqarýyna berilgen temir jol ýchaskeleri boıynsha memlekettik shekara arqyly júk jáne jolaýshylar poıyzdarynyń toqtatýsyz ótý tártibi qarastyrylatyndyǵyn aıtty. «Sonymen qatar, toqtatýsyz ótetin poıyzdar shekara qyzmeti jaǵynan bolatyn tekserýlerge jatpaıdy. Sondyqtan da atalǵan normalar aıasynda jolaýshylardy jetkizý merzimin bir baǵytta 36 saǵattan 23 saǵatqa deıin qysqartýǵa múmkindik beredi», dedi J.Qasymbek.
Mınıstrdiń sózine qaraǵanda, bul hattamamen ózge eldiń aýmaǵynda ornalasqan bir eldiń temir jol ýchaskesinde júk operasııalaryn júrgizý úshin stansalardy ashý jáne jabý tártibi de reglamentteledi, oǵan qosa, osy qujatta shekaralyq aımaqtardaǵy jolaýshylar tasymalyn uıymdastyrý máseleleri qarastyrylǵan. Sonyń ishinde jergilikti atqarýshy organdarǵa konkýrsty uıymdastyrý, tasymaldaýshylardyń shyǵynyn sýbsıdııalaý erejelerin ázirleý boıynsha quzyretter de beriledi.
Depýtattardyń qoldaýyna ıe bolǵan zań jobasy Parlament Senatynyń qaraýyna jiberildi.
Nurlybek DOSYBAI,
«Egemen Qazaqstan»
