О́ńirde ótken jyly ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵandar men jetim balalardy qoldaý maqsatynda oblystyq ákimdiktiń uıytqy bolýymen keshendi baǵdarlama qurylǵan. Mundaǵy qoldaý men qamqorlyq qandaı turǵyda bolmaq? Baǵdarlamaǵa sáıkes jetim balalardy jebeýdiń birneshe joldary qarastyrylǵan. Árıne, birinshi kezekte taǵdyr teperishine ushyraǵandardy turaqty baspanamen qamtý máselesi tur. Eń aldymen, olar dál osy máseleden qıyndyq kóretini, qalaı sharq ursa da onyń sheshimi men kiltin taba almaı, bastaryn taýǵa da, tasqa da uratyny tabıǵı jaıt.
Buǵan deıingi tájirıbe jetim balalarǵa bıýdjettik qarajattar esebinen úı satyp alyp berýdiń tıimsizdigin kórsetti. Ári mundaı jolmen panasyzdardyń bárin birdeı jarylqaý esh múmkin emes ekeni de aıqyn baıqaldy. Sondyqtan baǵdarlama jobasy ıeleri mundaı «muradan» sanaly túrde bas tartqan. Olar ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵandar men jetim balalardy turǵyn úımen qamtýdyń ózge órkenıetti jolyn usynǵan.
Bul osy maqsatty iske asyrý úshin olarǵa Turǵyn úı qurylys jınaq bankinen esep-shot ashý bolyp tabylady. Árıne, mundaı esep-shotty ózderi ashýǵa jetimderdiń jaǵdaıy kótermeıtini aıtpasa da túsinikti. Sol sebepti baǵdarlama talaptary men normalaryna sáıkes bul saýaby mol iske óńirdegi iri kásiporyndardy, aksıonerlik qoǵamdar men jaýapkershiligi shekteýli seriktestikterdi jáne jergilikti memlekettik organdardy bekitý kózdelgen. Búgingi kúni alǵashqy somalar jetim balalar úshin ashylǵan esep-shottarǵa túse bastady.
Keshendi baǵdarlamanyń ekinshi tarmaǵy áleýmettik-patronattyq qoldaý qaǵıdalaryna arqa súıeıdi. Bul baǵytta da aýyzdy qý shóppen súrtýge esh bolmaıdy. О́ıtkeni, jyljyp jatqan is, kórinip jatqan kómek bar. Aıtalyq atalǵan baǵdarlama qolǵa alynǵan ýaqyttan beri 490 jetim balaǵa 30 mıllıon teńgege jýyq kómek kórsetilgen. Bul derektiń ózi óńirdegi balalar úıiniń túlekteri úshin qajetti soma jınaqtalǵanyn kórsetedi.
Sondaı-aq, keshendi baǵdarlamanyń kelesi úshinshi tarmaǵy dimkás jetim balalardyń emdelýi úshin qoldaý kórsetýdi qarastyrady. Ony eki túrli jolmen sheshý belgilengen. Iаǵnı munyń birinshisi – arnaıy sertıfıkattar tabystaý, ekinshisi sol aýrý balalardyń Turǵyn úı qurylys jınaq bankinde ashylǵan esep-shotyna aqsha aýdarý bolyp otyr. Buǵan qosarymyz óńirdegi oqýda ozat, ónegeli, zerek jetim balalarǵa Astanada ótkiziletin EKSPO-2017 kórmesine bıletter tegin berilmek. Sertıfıkat demekshi, aımaqta bir bólmeli páterdiń sertıfıkatyn jetim balalarǵa tabystaý úrdisi de ornyǵyp keledi.
Jetim kórse jebep, olarǵa qara aǵashtaı pana, báıterekteı saıa bola bilýdiń saýaby óte mol. Osy oraıda Aqtóbe oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev qos birdeı jetim balany tikeleı óziniń qamqorlyǵyna alǵany júrekti eljiretpeı, tebirentpeı qoımaıdy. Mundaı bıik adamgershilik is-áreketter tek úlken júrekti azamattarǵa ǵana tán ekeni kámil. Endeshe, osynaý bastama ózgelerge de sińisti bolsa ıgi. Biz mundaı shapaǵaty mol qadamǵa Aqtóbe oblystyq bilim basqarmasy uıymdastyrǵan «Meıirimdi júrek» atty qaıyrymdylyq keshinde kýá bolǵan edik. Osy shara taqyrybynda kórsetilgendeı meıirimdi júrektiń bas ıesi ózge emes, óńir basshysynyń ózi bolyp shyqqany qandaı ǵanıbet.
Mundaı kóńil tolqytar sátte úndemeı qalý, syrt aınalý múmkin be? Áste múmkin emes. Osyndaı jyly sezim jeteginde óz qamqorlyǵyna alǵan balalarynyń qasynda jaıdary júzben otyrǵan oblys basshysyna tez adymdap jetip baryp, sizge Allanyń ńury jaýsyn, Beke, – dep qalǵanymyzdy ózimiz de baıqamaı qalyppyz.
Qorǵaı júr, qaıyrymdylyq!
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
Aqtóbe oblysy