– Ońtústik Qazaqstan – qazaqylyqtyń qaımaǵy buzylmaǵan ólke. Bul – abyzdar men áýlıelerdiń qasıeti daryǵan, Qoja Ahmet Iаssaýı men Ál-Farabıdiń izi qalǵan, kóne mádenı muraǵa baı kıeli jer. Qazir bul óńirde búkil el halqynyń 16%-y turady, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Qazaqstan Prezıdenti ońtústik óńirdiń tarıhyn tutas Qazaqstannyń tarıhy deýge bolatynyn atap ótti.
– Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ózinde 800-den astam tarıhı-mádenı eskertkish bar. Álemge áıgili jádigerlerimizdiń kópshiligi osynda. Túrkistan, Otyrar, Saıram, Saýran qalalary, Qoja Ahmet Iаssaýı, Arystan bab keseneleri – bizdiń maqtanyshymyz. Osyndaǵy árbir tóbe men qyrqanyń, ózen men kóldiń attary – tunyp turǵan tarıh. Mártóbe, Kúltóbe jáne Ordabasy – halqymyzdyń saqtalýyna áser etken qazaqtyń birligi men tutastyǵynyń qasıetti sımvoly. Biz osynyń bárin urpaqtyń sanasyna sińirýimiz kerek. Jastardy patrıotızmge, otanshyldyqqa, týǵan jerdi súıýge baýlý qajet, – dedi Memleket basshysy.
Nursultan Nazarbaev elde úshtildilikti tolyqqandy engizýdiń ózektiligine taǵy da toqtalyp, álipbıdi aýystyrýǵa qatysty kúmándi seıiltti.
– Aǵylshyn tilin oqytýdy jandandyrý qajet, ol iskerlik ortanyń barlyq salasynda qoldanylatyn bolady. Bul – zaman talaby, tek bizge baılanysty emes, – dedi Elbasy.
Kezdesý barysynda Qazaqstan Prezıdenti oblystyń damýyndaǵy birqatar problemalyq máselelerge toqtaldy.
– Bul óńir áli de dotasııaly aýmaq bolyp otyr. Oblys bıýdjetinde ótken jyly menshik tabystary nebári besten bir bólikti qurady. Respýblıkalyq bıýdjetten kelip túsetin túsimder 80 paıyzdan asty. Bıýdjetke túsetin salmaqty azaıtý, menshik tabystarynyń úlesin ulǵaıtý jóninde shara qabyldanbaı otyr, – dedi Memleket basshysy.
Elbasy bızneske árdaıym qoldaý kórsetý qajet ekenine nazar aýdardy.
– Bıylǵy joldaýda bıznes ortasynyń jaǵdaıyn jaqsartý jóninde sharalar ázirleýdi tapsyrdym. Qosymsha jer ýchaskesin bólý, jalǵa berý merzimin uzartý, ony paıdalaný maqsatyn ózgertý týraly ruqsat alý qujattaryn qarastyrý merziminiń uzaqtyǵyna baılanysty máselelerdi sheshý kerek. Bul rásimderdi jarııa túrde júzege asyryp, qaǵazbastylyqqa salynýǵa jol bermegen jón. Kásipkerlikti damytý qarjylyq turaqtylyqty saqtap, óńirdiń óz-ózin qamtamasyz etý qabiletin arttyratyn mańyzdy tetikke aınalýǵa tıis, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Sonymen birge Qazaqstan Prezıdenti ınvestısııa tartý baǵytynda júıeli sharalar qabyldaý qajettigin atap ótti.
– 2016 jyldyń qorytyndysy boıynsha jalpy ınvestısııa kólemi tómendegen. О́ńirde aýyl sharýashylyǵyn, óńdeý ónerkásibin, týrızmdi damytýǵa barlyq múmkindik bar, – dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezıdenti óńirdiń týrıstik áleýetin damytýdyń mańyzdylyǵyna arnaıy toqtaldy.
– Men «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty maqalamda «Qazaqstannyń qasıetti rýhanı qundylyqtary» jobasyn ázirleýdi tapsyrdym. Bul oraıda biz Qazaqstannyń mádenı jáne tarıhı murasyn negizge alýymyz kerek. Ońtústik Qazaqstan oblysy qaıtalanbas ári búlinbegen tabıǵı jáne iri mádenı-tarıhı qundylyqtary bar orasan zor týrıstik áleýetke ıe. Sondyqtan tıimdiligi joǵary jáne básekege qabiletti týrıstik ınfraqurylym túzý kerek, – dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezıdenti halyqty, sonyń ishinde jastardy jumyspen qamtýdy jaqsartý úshin túbegeıli sharalar qabyldaý qajettigin atap ótti.
– Bedeldi joǵary oqý ornyn bitirý árdaıym mańyzdy bola bermeıdi. Eń bastysy – eńbek naryǵynda suranys bar mamandyqqa ıe bolý. Bul, ásirese, aqparattyq tehnologııalar, óndiristi sıfrlandyrý jáne kompıýterlendirý dáýirinde ózekti bolmaq. Taıaý bolashaqta qazirgi mamandyqtardyń 50%-na suranys bolmaıdy. Sondyqtan ýaqyt talabyna saı bolý kerek, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Osy oraıda, Qazaqstan Prezıdenti turǵyndardy eńbek resýrsy kóp óńirden jumys kúshi jetispeıtin óńirge kóshirý jónindegi baǵdarlama bar ekenin eske saldy.
– Baǵdarlama sizderdiń de oblystaryńyzda qoldanylady. Men sizderdiń eńbekqor halyq ekenderińizdi jaqsy bilemin. Soltústik, shyǵys óńirlerge qonys aýdaryp, elimizdiń damýy men bolashaǵyna zor úles qosyp kelesizder. Osy baǵyttaǵy jumysty jalǵastyrý kerek. Oblys ákimine Úkimetpen birlesip, halyqty jumyspen qamtý jáne ony qonystandyrý deńgeıin arttyrý jóninde sharalar qabyldaýdy tapsyramyn, – dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezıdenti oblysta qurylys, farmasevtıka jáne kólik-logıstıka klasterleri qalyptasyp, jeńil ónerkásip salasyndaǵy kásiporyndar damyp kele jatqanyn atap ótti.
– О́ńirdiń ereksheligin eskerip, Úshinshi jańǵyrý jaǵdaıynda aýyl sharýashylyǵy ónimin qaıta óńdeý isin, óńdeý ónerkásibiniń eksporttyq óndiristerin damytý qajet. Jańa ósim núktelerin – tirek jobalardy aldymen oblys ortalyǵynda damytý kerek, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Budan bólek, Memleket basshysy óńirdiń aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy áleýetin iske asyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
– Agroónerkásip keshenin damytý baǵdarlamasynyń múmkindikterin tolyq paıdalana bilý kerek. Eń basty baǵyttar – aýyl sharýashylyǵy óniminiń shyǵymdylyǵyn arttyrý, otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý, zamanaýı agrotehnıkany qoldaný, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Ońtústikqazaqstandyqtar Memleket basshysynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty maqalasyndaǵy oı-pikirlerin tolyq qoldaıtyndyqtaryn aıtyp, Nursultan Nazarbaevqa óńirge degen qamqorlyǵy úshin rızashylyqtaryn bildirdi.
Sondaı-aq, kezdesý aıasynda Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimi J.Túımebaev oblystyń áleýmettik-ekonomıkalyq ahýaly jáne ony damytý perspektıvalary týraly baıandady.
Kezdesý sońynda Memleket basshysy qatysýshylarǵa zor tabys jáne bereke-birlik tiledi.
