Búgin Almaty qalasynyń əkimi Baýyrjan Baıbek bir top zııaly qaýym ókilderin atalǵan eskertkishtiń jobasymen tanystyrdy. Eskertkishtiń avtorlary: Dýlat Úsenbaev, Aıdos Búrkitbaev jáne Qanat Begýlıev.
QR Úkimeti janynan qurylǵan arnaıy komıssııa músheleri eskertkish avtorlarynyń jobalaryn anyqtaǵan bolatyn. Eskertkish Almatydaǵy Qabanbaı batyr men Naýryzbaı batyr kósheleriniń qıylysyndaǵy skverde ornalasady. Aıta keter jaıt, 1992 jyly osy orynǵa eskertkish ornatylatyny týraly belgitas qoıylǵan.
Eskertkishtiń ashylýy 31 mamyr - Saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúnine josparlanǵan.
1931-1933 jyldardaǵy jappaı Asharshylyq baı-manaptardy joıý men ujymdastyrý jáne ortalyq bılik organdary tarapynan qazaqtardyń mal-múlkin tárkilep, sol arqyly azyq-túlik jınaý maqsatynda uıymdastyrylǵan. Tartyp alǵan múlik tártip saqshylary kómegimen qajetti jerge jetkizilip otyrǵan. Osyndaı áreketterdiń saldarynan týyndaǵan asharshylyq jappaı Qazaqstandy jaılady.
Túrli derekter boıynsha, osy náýbettiń saldarynan qazaq jerinde 2-3 mıllıonǵa jýyq adam qurban bolyp, 1,5 mıllıon adam shetelge bosty. Jalpy alǵanda asharshylyqtyń qurbanyna aınalǵandar qazaq halqynyń 60-65 paıyzyn qamtydy. Halyqtyń kópshiligi Qytaı, Mońǵolııa, Túrkııa, Iran men Aýǵanstanǵa kóshýge májbúr boldy.
