Jýyqta kórnekti kósemsózshi jáne aýdarmashy, ocherk sheberi, Qazaqstan jýrnalıstıkasynda ózindik orny bar tulǵaly azamat, «Kazahstankaıa pravda» gazeti» AQ basqarmasynyń tóraǵasy Aleksandr Iýrevıch Tarakov erdiń jasy 50-ge keldi. Ol óziniń bul mereıli shaǵyn, eń aldymen shyǵarmashylyq eńseli eńbekpen atap ótkisi kelgen sekildi. Osyǵan oraı, jýrnalıstiń «Taǵdyrdy tańba sózben tarazylaý» («Sýdbý vyverıaıa pechatnoı strokoı») degen orys tilindegi 30 baspa tabaqtyq tańdamaly jınaǵynyń alǵashqy danalary oqyrmandar qolyna tıdi.
Osy kitaptyń tusaýkeseri ótken Astanadaǵy ulttyq akademııalyq kitaphanaǵa avtordyń áriptesteri, aqyn-jazýshylar men onyń shyǵarmashylyǵyn kópten beri biletin jandar jınaldy. Tusaýkeserdi ashyp, júrgizgen «Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazeti» aksıonerlik qoǵamynyń prezıdenti Saýytbek Abdrahmanov, eń aldymen qonaqtardy Aleksandr Tarakovtyń shyǵarmashylyǵymen, ómir jolymen tanystyra kele onyń tamasha jýrnalıster otbasynan shyqqandyǵyn atap kórsetti. «Eger ótken kúnderdi eske alatyn bolsaq, avtordyń ákesi Iýrıı Andreevıch Tarakov óz kezinde «Kazpravdanyń» partııa turmysy bólimin basqarǵan kezde men de «Sosıalıstik Qazaqstan» gazetinde sondaı qyzmet atqarǵan edim. Bul otbasynan Aleksandrdan basqa, onyń baýyrlary Lev pen Andreı de ózderiniń jýrnalıstik qabiletteriniń arqasynda halyqqa tanyldy», dedi. Sonymen qatar, kitaptaǵy birneshe ocherkterdi taldap, sózdik qoldanys qyrlaryn ashyp berdi.
Munan keıin sóz kezegi osy oqıǵaǵa qatysý úshin Almatydan arnaıy kelgen jazýshy Sábıt Dosanovqa berildi. Ol óz sózinde Tarakovtar otbasyn kópten beri biletindigin, jýrnalıst qalamyna súısinip júretindigin aıta kele, avtordy búgingi shyqqan bıigimen óz atynan jáne Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń atynan quttyqtaıtyndyǵyn aıtyp, odaq basshysy Nurlan Orazalınniń arnaıy sálemin jetkizdi.
Sóz kezegin alǵan jazýshy Dúkenbaı Dosjan Amerıka jýrnalısteri óz eńbekterin oqıǵadan bastasa, aǵylshyndar minezdi sıpattaýdan, al qazaq jýrnalısteri ómirbaıannan bastaıtyndyǵyn aıta kele, Aleksandr Tarakov qalamyna osynyń úsheýi de tán ekendigin, muny ol jazyp otyrǵan taqyrybyna baılanysty qoldanatyndyǵyn jetkizdi. Avtordyń kitaptaǵy «Tyrna ǵasyry» atty eńbeginde shyǵys halyqtarynyń, sonyń ishinde japon halqynyń minezi barynsha aıqyn ashylǵandyǵyn sóz etip, munyń óziniń «Muhtar joly» atty kitabyn jazǵan tusta M.Áýezovtiń Japonııaǵa jasaǵan saparyn beıneleýde edáýir azyq bolǵandyǵyn tilge tıek etti. A.Tarakovtyń osy kitabyn «jýrnalısterdiń ústelinen túspeıtin kitapqa aınalýǵa laıyq dúnıe» dep atap kórsetti.
«Taǵdyrdy tańba sózben tarazylaý» kitabyna alǵysóz jazǵan, ári mereıtoı ıesin kópten biletin belgili qalamger Vladımır Gýndarev óziniń jınaq týraly oı-pikirlerin sol alǵysózde jetkizgendigin, qazir ony qaıtalap jatqysy kelmeıtindigin aıta kele «ádette jazýshy qalamynan týyndaǵan oılardyń sýbektıvti sıpaty bolatyndyǵyn, ol óz oqyrmandaryna jetip, olardyń qoldaýyna ıe bolǵan kezde ǵana baryp, obektıvtilikke aınalatyndyǵyn» málimdedi. Osyǵan oraı óziniń kóp jyldyq jazýshylyq, jýrnalıstik eńbekteriniń basyn quraǵan bul kitap arqyly Aleksandr Tarakovtyń úlken sheberlikke jetkendigin baıandady.
Saýytbek Abdrahmanov munan keıin sóz kezegin jýrnalısterdiń talaı býynyn tárbıelep kele jatqan ustaz oqytýshy, Jýrnalıster akademııasynyń basshysy Saǵymbaı Qozybaevqa berdi. Ol óz sózinde osydan toǵyz jyl buryn jaryq kórgen A.Tarakovtyń «Terra terrarıým» kitabyna alǵysóz jazǵanyn eske alyp, sodan bergi aralyqta avtordyń jýrnalıst, jazýshy, qoǵam qaıratkeri retinde úlken shyńdalý mektebinen ótip, qazirgi kúni Qazaqstandaǵy orys jýrnalıstıkasynyń belgili tulǵasyna aınalǵandyǵyn, onyń súıikti taqyryptarynyń biri aýyl ómiri, aýyl sharýashylyǵy salasy ekendigin ortaǵa saldy. О́ziniń súıikti shákirti týraly tolǵana sóıledi. Qazaqstan baspasózi tarıhynyń bilgiri Saǵymbaı Qozybaev óz sózinde osydan 91 jyl buryn alǵashqy nómirleri araǵa 13 kún salyp qatar jaryq kórgen «Egemen Qazaqstan» men «Kazahstanskaıa pravda» gazetteriniń egiz qozy sekildi árdaıym birge kele jatqandyqtaryn, bul jolǵy tusaýkeser de sonyń bir dáleldi kórinisi bolǵandyǵyn aıtyp ótti. Sonymen qatar, Aleksandrdyń ákesi Iýrıı Andreevıchti Qazaqstan jýrnalıstıkasyn uıymdastyrýshylardyń biri retinde kópten beri biletindigin jetkizip, bul joly onyń balasy Aleksandr qazirgi óziniń shyqqan bıigimen ákesinen at ozdyrǵandaı áser qaldyrǵandyǵyn jasyrmady.
Kitap tusaýkeserin qorytyndylaǵan Saýytbek Abdrahmanov joǵarydaǵy sózdi ilip áketip: «Eger ákeden bala ozsa, onda áke de, bala da baqytty», degen oıyn jetkizdi.
Aleksandr Tarakov jýrnalısterge bergen qysqasha suhbatynda óziniń osy ýaqytqa deıin jaryq kórgen «Vek jýravlıa», «Zatmenıe pod solnsem», «Terra terrarıým», «Prıtıajenıe selıny», «Do ı posle mıllenıýma», «Zarýbkı ırokeza», «O zemle, zemnom ı zemlıakah», «Koreıa: chýdo bez chýdes» degen kitaptaryndaǵy úzdik shyǵarmalarynyń jáne osy ýaqytqa deıin jaryq kórmegen eńbekteriniń basyn qosqan «Sýdbý vyverıaıa pechatnoı strokoı» atty bul shyǵarmalar jınaǵy óziniń 50 jasqa tolǵandaǵy oqyrmandaryna bergen esebi ekendigin jetkizdi.
Suńǵat ÁLIPBAI.
Astana.
