Obyrdy dıagnostıkalaý men emdeýdiń eń sońǵy zertteýleri týraly sóz qozǵalǵan jıynnyń bul jolǵy tabysy – Qazaqstan postkeńestik keńistikte birinshi bolyp metastazalyq kolorektaldy qaterli isikti naýqastarda (mKRR) «suıyq bıopsııa» kómegimen RAS bıomarkerlerin anyqtaýdyń jańa tehnologııasyn engizdi. Bul ádis naýqastardyń janyna batpaıdy, aǵzaǵa zaqymy az ári nátıjesin uzaq kútýdiń qajeti joq.
Sonymen, Sezd aıasynda Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýty men «Merk» kompanııasy Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda onkologııalyq syrqatpen kúresý salasynda ózara túsinistik jáne yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy.
Osy arada 1668 jyly qurylǵan, búginde 50 myńdaı qyzmetkeri bar «Merk» álemdegi eń baıyrǵy hımııalyq-farmasevtıkalyq kompanııalardyń biri bolyp tabylatynyn aıta ketý kerek.
– Sezd barysynda dertti barynsha der kezinde dıagnostıkalaý, eresekter men balalarda onkologııalyq syrqattardy emdeý máseleleri qaraldy. Innovasııalyq medısınalyq tehnologııalar, patomorfologııalyq jáne molekýlıarly-genetıkalyq zerthanalardyń múmkindikteri usynyldy. Transplantologııa, neıroonkologııa, psıhıkalyq-áleýmettik kómekterdiń jaı-japsary talqylandy. Otandyq ǵylymnyń damýyna septesetin jas ǵalymdardyń taqyryptyq seksııalary ótti.
Sezge Italııa, Ispanııa, Túrkııa, Izraıl, Reseı, Ýkraına, Belarýs, Grýzııa, Ázerbaıjan, Polsha, Chehııa men basqa da elderdiń bilikti mamandary shaqyryldy. Jıynǵa jetekshi sarapshylardyń shaqyrylýy taǵdyrsheshti qorytyndylar jasap, tıimdi jańalyqtar ashýǵa múmkindik beredi. Osy jıynda berilgen bilim, bólingen tájirıbeniń dárigerlerimiz úshin paıdasy úlken. Birtindep elimizdiń barlyq óńirlerinde joǵary tehnologııalar engizile beredi. Sezd jumysy onkologııalyq qyzmetti jaqsartýǵa, osy salanyń ozyq tájirıbeleri men ınnovasııalyq tehnologııalaryn elimizge ákelýge yqpal etetine senimdimiz, – dedi Onkologtar qoǵamdastyǵynyń prezıdenti, Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory Dılıara Qaıdarqyzy.
Sezd sheńberindegi mańyzdy oqıǵaǵa qaıta oralatyn bolsaq, metastazalyq kolorektaldyq obyrǵa (MKRO) shaldyqqan naýqastardaǵy bıomarkerlerdiń jeke mártebesin túsiný – keıin emdeý tásilin tańdaýda, der kezinde sheshimder qabyldaýda asa mańyzdy. Bul naýqastyń ómirin barynsha uzartady.
Sonymen baǵasy 50 myń dollardy quraıtyn jańa medısınalyq qurylǵy Almatydaǵy Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zetteý ınstıtýtynda ornatyldy. Bizdiń mamandar bir aı boıy onymen jumys isteýdi úırenbek.
– Suıyq bıopsııa – bul onkologııalyq aýrýlarmen kúresý jolyndaǵy jańa termın. Dertti erte bastan jáne sıpatyn dál anyqtaý emniń sapaly bolýyna, qaterli isikti asqyndyrmaýǵa áser etetini eshkimge qupııa emes. Medısınalyq saraptamalardyń dáldigin arttyra otyryp, biz naýqastardyń jaǵdaıyn jaqsartamyz. Dástúrli dıagnostıkalaýmen baılanysty aýyrsyný sezimderin, saraptama nátıjesin sarsylyp kútý merzimin azaıtamyz. RAS markerlerin molekýlıarlyq dıagnostıkalaýdyń ınnovasııalyq ádisi keshegi keńestik aýmaqta birinshi bolyp Qazaqstanda engizilip otyr. Qazirge Reseıdiń «suıyq bıopsııa» jasaýǵa múmkindigi joq. Bizder onkologııalyq aýrýlardy jeńýge bolatynyna senemiz. Ásirese ony der kezinde anyqtap, asqyndyrmaı emdeýdi bastaý kerek. Atalǵan tehnologııa qandaı geografııalyq óńirde ornalasqanyna qaramastan, metastazalyq kolorektaldyq obyr anyqtalǵan naýqastarda RAS bıomarkerlerin baǵalaý úshin «suıyq bıopsııany» jasaýda olardy barynsha kóp qamtýǵa degen tilegimizge jaqyndaýǵa múmkindik beredi.
Biz naýqastar men dárigerlerdiń quzyryna kirmeıtin máselelerge qatysty qoldaý kórsetýde ózimizge alynǵan áleýmettik jaýapkershilikti mindettemelerdi iske asyryp jatyrmyz, – deıdi «Merk» kompanııasynyń vıse-prezıdenti ári kontınentaldyq aımaqtar jetekshisi Iаnnıs Vlontzos.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
