Eldik pen erkindiktiń belgisi

Bıyl Qazaqstan el Táýelsizdiginiń 20 jyl­dyq torqaly toıyn atap ótýde. «Táýelsizdik batyr babalarymyz ǵasyrlar boıy armandap, bizdiń býyn ǵana júzege asyr­ǵan barsha qazaqstandyqtar úshin eń qasıetti qundylyq» degen Elbasynyń jú­rek tebirenterlik sózi árbir qazaq­stan­dyqtyń árdaıym jadynda bolýǵa tıis. Biz nebári jıyrma jyl ishinde ǵasyrlarǵa bergisiz joldan óttik. О́z tarıhymyzda tuńǵysh ret táýelsiz memleket qurdyq, barlyq kórshilerimizben memlekettik shekaramyzdy máńgilikke shegendedik, damýdyń dańǵylyna bastaǵan qazaqstandyq joldy taptyq, halyqtar birligin saq­tap, el yrysyn eseledik. Eń bas­tysy, árbir qazaqstandyqtyń júregine óz Otanyna, halqyna, eline, Elbasyna degen maqtanysh sezimi men patrıottyq rýhty sińirdik. Osylaısha qysqa merzim aralyǵynda jetken jetistikterin búkil álem moı­yn­dap otyrǵan bizdiń elimiz úshin Táýel­siz­diktiń 20 jyldyǵyn atap ótýdiń mańyzy aıryqsha zor. Sondyqtan da Elbasymyz elimizdiń búgini men keleshegi úshin bı­yl­ǵy jyldyń mańyzy erekshe ekenin eskere otyryp, 2010 jylǵy 27 qańtarda Táý­elsizdiktiń 20 jyldyǵyn ótkizý jónin­de­gi jalpyulttyq is-sharalar baǵdarla­ma­syn bekitken bolatyn. Ondaǵy árbir shara halyqtyń tarıhı tanymyn ulǵaıtyp, yntymaǵyn, birligin, Otanǵa degen súıis­penshiligin arttyratyndaı bolýy kerektigin basa nazarda ustaýdy tapsyrdy.  Sonymen birge Memleket basshysynyń Jarlyǵymen el Táýelsizdiginiń 20 jyl­dy­ǵyn ótkizý jónindegi memlekettik komıssııa  quryldy. Al bul komıssııanyń jumys organy qyzmetin Mádenıet mınıstrligi atqarady. Osyǵan oraı mınıstrliktiń bıylǵy jylǵy jumys jospary negizinen Táýel­siz­diktiń 20 jyldyq torqaly toıymen ushtastyryldy. Bul jyldyń árbir aıy belgili bir maqsatqa arnaldy. Aıtalyq, bıylǵy qańtar sportty asqaqtatqan aı atandy. Sebebi, bul aıda Almaty jáne Astana qalalarynda 7  Qysqy Azııa oıyn­dary dúrkirep ótti. Aıdyń basty oqıǵasy Azıadanyń alaý sherýi jáne oıyndardyń saltanatty ashylý rásimi boldy. Sonymen qatar, osy aralyqta elimizde qysqy sporttyń 60-tan astam túri boıynsha jarystar ótkizildi, oqý oryn­darynda 16 myńnan astam taqyryptyq is-sharalar, sondaı-aq «Mádenı Azıada» jobasynyń sheńberinde 49-dan astam kórme, konsert jáne festıval uıym­das­tyryldy. Aqpan aıy Qazaqstandy álemge tanyta túsetin jańa sharalardy dúnıege keltirýmen erekshelendi. Osy ýaqytta Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynda «El­basy», «Álemdik arenadaǵy Qazaq­stan», «Qazaqstannyń alǵa órleýi», «Qazaqstan­nyń mádenıeti», «Qazaqstannyń tańǵa­jaı­yp tabıǵaty» degen bes taqyryp boıynsha 200-den astam jumystan qural­ǵan «Álemdik qoǵamdastyq moıyndaǵan Qazaqstan» atty fotoekspozısııa usy­nyldy.  Budan keıin urpaqtar sabaqtas­tyǵyna, ulttyq, dástúrli jáne otbasy­lyq qundylyqtarǵa qurmet kórsetýge arnalǵan Naýryz aıy keldi. Kóktemniń alǵashqy aıynyń basynda, halyqaralyq áıelder merekesi qarsańynda Memleket basshysynyń qatysýymen ótken Qazaq­stan áıelderiniń sezi ótti. Bul is-shara­nyń merekelik ajaryn Marııa teatrynyń ataqty horeografy Sergeı Vıharevtiń qoıylymyndaǵy A.Adannyń «Jızel» baleti ashty. Atalǵan is-sharadaǵy basty partııany Parıjdiń «GRAND OPERA» teatrynyń solıst-etýaldary oryndady. Sondaı-aq, aıdyń áleýmettik blogyn «Nur Otan» partııasymen birlesip ót­ki­zilgen is-sharalar tolyqtyrdy. 18 naý­ryzda Memleket basshysynyń qaty­sýy­men Aqtóbe qalasynda «Aýyldyń gúl­denýi – Qazaqstannyń gúldenýi» aksııasy bastalýynyń saltanatty rásimi ótti. Aksııanyń sheńberinde eldi mekenderdi abattandyrý jónindegi jumystar qolǵa alyndy. 22 naýryzda Memleket basshy­synyń júldesi úshin kúresten «Qazaq­stan barysy»  jarysy ótti. Sáýir aıynyń basynda elimizdiń aýyz birligin tanytqan, el tarıhynda máńgi qalatyn prezıdenttik saılaý ótti. Saılaý el men Elbasy uǵymynyń birtutas­tyǵyn dáleldedi. Álemniń eń damyǵan elderi búkildúnıejúzilik daǵdarys qys­pa­ǵyna ushyrap, damýshy elderi turalap qalǵan shaqta Qazaqstan Nursultan Ábish­ulynyń dara da dana basshylyǵy arqasynda daǵdarysty erkin eńserip qana qoımaı, ósip-órkendeýdiń ózindik ór­nekti jolyna tústi. El ishinde eńbekaqy, zeınetaqy jáne járdemaqy túrleri eselep ósýde. Astananyń jaınap, jarqy­raýy ózge óńirlerge de erekshe serpin berip, Qazaqstannyń barlyq oblystary jasaryp, jańara tústi. Búkil Eýropa men Azııany kókteı ótetin gaz, munaı qu­byrlary, temir jol, transulttyq avtomobıl joldaryn salý qyzý qolǵa alynyp, údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵ­dar­la­masy boıynsha atqarylatyn ju­mystar tabysty júzege asyrylýda. Osy­nyń bári Elbasynyń bas jylnamashysy, professor Mahmut Qasymbekov taýyp aıt­qandaı, «eli súıgen, elin súıgen El­ba­sy» atanǵan Memleket basshysynyń ke­meń­ger basshylyq qyzmetiniń arqasynda múmkin boldy. Osyny áldeqashan-aq anyq tú­singen halyq tarıhı tańdaýyn múltiksiz jasady jáne ony búkil álem qaýym­dastyǵy ashyq moıyndady. Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵyn atap ótý­de «Birlik» dep atalǵan mamyr aıynyń róli de erekshe boldy. Qazaqstan halqy­nyń birligi, Uly Jeńis jáne Saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kún­deriniń bizdiń elimiz úshin alatyn orny qanshalyqty mańyzdy ekeni aıtpasa da túsinikti. Atalǵan kúnderi, Astana qala­syn qospaǵannyń ózinde, barlyq aımaq­tar men aýdandarda, aýyldar men beketterde aıtýly sharalar ótip, olardyń barysynda tarıhqa taǵzym etý, táýel­sizdikti baǵalaı bilý, Otandy súıý, dos­tyq pen yntymaqtastyqty nasıhattaý ta­qyryptaryn qozǵaıtyn jandy jumys­tar júrgizildi. Bizde maýsym aıy patrıotızmdi na­sıhattaýǵa arnaldy. Bul aı bıyl Memlekettik rámizder kúni men Patrıottar forýmyn ótkizý arqyly ulyqtaldy. «Memlekettik rámizder – halqymyzdyń rýhyn, ulttyq salt-sanasyn, qaharman­dyǵy men danalyǵyn, bolashaqqa úmitin, arman-tilegin jetkizetin erekshe qundy belgiler», dep Elbasymyz N.Á. Nazarbaev aıryqsha atap kórsetkendeı, shyn máninde de rámizder búkil bir ulttyń aınasy bolyp tabylady. О́z ultyn, týǵan jerin, Otanyn súıetin jan, eń aldymen óz memleketiniń rámizderin syılaı bilýi tıis. Elge, jerge qurmet onyń tiline, diline jáne rámizderin qoshemetteýden arna tartady. Táýelsiz eldiń derbestigin aıqyndaıtyn belgiler de osylar. Demek, árbir azamattyń patrıottyq sezimi de atalǵan qundy belgilerdi qurmetteýden bastalsa kerek. Bıyl sonymen qatar Táýelsiz Qa­zaqstannyń álem moıyndaǵan, qujatpen bekitilgen  rámizderiniń paıda bolǵanyna 19 jyl bolyp otyr. 1991 jyly egemendikke qol jetkizgennen keıin memlekettik rámizderge baıqaý jarııalanǵany belgili. Sol baıqaýdyń qorytyndysynda talqy­laýǵa túsken júzdegen jobalardyń ishinen aıaǵyn apyl-tapyl basqan jas mem­leketimizdiń Týy, Eltańbasy, Ánurany tańdap alyndy. Sol oqıǵalarǵa kýáger adam retinde men «Egemen Qazaq­stan­nyń» qalyń oqyrmandary esine tó­mendegi jáıtti sala ketkim keledi. Memlekettik týdyń ashyq aspan tústes kók bolýy, onda beıbitshiliktiń sımvoly – altyn kún men táýelsizdiktiń qorǵany ispettes altyn qyrannyń oryn alýy tý­raly ıdeıany konkýrs kezinde áldeneshe ret qadap-qadap turyp aıtqan Elba­symyz Nursultan Nazarbaev bolatyn. Eltańbanyń taǵdyry talasqa túskende de, birligimizdiń belgisi – shańyraq pen tarıhymyzdyń tereńdigin kórsetetin qanatty tulparlardy qorǵap qalǵan taǵy da Nursultan Ábishulynyń ózi boldy. Prezıdentimiz keıin kompozıtor Shámshi Qaldaıaqovtyń «Meniń Qazaqstanym» áni­ne aqyn Jumeken Nájimedenov jazǵan óleń joldaryn óz qolymen jetildirip, ony búgin bárimiz qolymyzdy júregi­mizdiń tusyna qoıyp aıtatyn asqaq Ánuran dárejesine deıin jetkizdi. Sony­men qatar, halyqtyń naǵyz súıip aıtatyn áni bolyp kelgen osy áýendi memleke­timizdiń Ánuranyna aınal­dyrýda da Elbasynyń tańdaýy bárin oń sheship berdi. Búgingi jáne bolashaq urpaq muny eshqashan esterinen shyǵar­maýlary tıis. Mınıstrlik jyl saıyn memlekettik rá­mizderdi keńinen nasıhattaý, jumys­tardy alǵa jyljytý maqsatynda ártúrli áleýmettik jobalardy júzege asyryp keledi. Olardyń ishinde patrıottyq jobalarmen aınalysatyn  Qazaqstannyń Aza­mattyq alıansy, Qazaqstannyń Stýdentter alıansy men Jastar kongresi, Qazaq­stannyń Dızaınerler odaǵy sekildi qo­ǵamdyq uıymdar da bar. Úkimettik emes uıym­darmen birge iske asyrylǵan aýqym­dy jobalardyń qataryna 2010 jyly ótkizilgen «Birligimiz jarasqan» aksııa­syn da jatqyzýǵa bolady. Jyl ishinde bul aksııaǵa 3 mıllıonnan astam qazaq­standyq qatysyp, elimiz halyqtarynyń tatýlyǵy men yntymaqtastyǵy jaıyn keńinen pash etti. 2007 jyldan beri Memlekettik rámizder kúnine arnalǵan Patrıottar forýmyn uıymdastyrý ónegeli dás­­túr­ge aınaldy. Ol 2008 jyly Túr­kis­tan, 2009 jyly Semeı, 2010 jyly Pavlodar qalalarynda ótse, sońǵysy jaqyn­da ǵana Qostanaı qalasynda ótkizildi. Kez kelgen memleketke degen qurmet memlekettik rámizge degen qurmetten bastalady. Búginde qazaqtyń asqaqtyǵy­nyń belgisindeı bolǵan aspankók Týymyz álemniń eń irgeli memleketteriniń tórin­de jelbireıdi. Oǵan Elbasymyzben birge dúnıe júziniń eń alyp memleketteriniń basshylary basyn ıip, qurmet kórsetýde. Qazaqtyń Ánurany jer sharynyń túkpir-túkpirinde alýan túrli mýzyka aspap­tarynyń oryndalýynda shyrqalyp júr. Qasıetti Eltańbamyz bederlengen Aqor­danyń saltanatty zaldarynda álemdik saıasattyń baǵyt-baǵdaryn aıqyndaıtyn talaı halyqaralyq qujattarǵa qol qoıyldy. Osynyń bári ózin qazaqpyn dep sezingen, júregi qazaq dep soǵatyn kez kelgen azamatty eli men Elbasyna degen maqtanysh sezimine bóleýge tıis. Endeshe, azat Qazaqstanymyzdyń Týy ár­daıym bıikterde jelbirep, Ánuranymyz asqaqtata shyrqalyp, Eltańbamyz jaınap, jarqyraı bersin dep tileımiz. Muhtar QUL-MUHAMMED, Mádenıet mınıstri.