Kedendik odaq músheleri keleli keńes ótkizdi

Almatyda Kedendik odaqqa múshe memleketterdiń kedendik qyzmet jetekshileri qatysqan jıyn bolyp ótti. Onda Qazaqstan, Reseı jáne Belarýs memleketteri kedendik qyzmeti basshylary búgingi kún tártibinde turǵan basty másele – birtutas kedendik erejelerdi qoldaný tóńireginde oı bólisti. Jıynda, sonymen qatar, Kedendik odaqqa múshe memleketterdiń kedendik qyzmeti zańnamasyn odan ári jetildirý baǵytyndaǵy máseleler de keńinen talqylandy. Kópshilikke belgili, Kedendik odaq elderi – Reseı, Belarýs jáne Qazaqstan  ótken 2010 jyl­dyń 1 shildesinen bastap bir­tutas kedendik aımaq quryp, ıntegrasııanyń, ıaǵnı yqpal­da­sý­dyń alǵashqy kezeńine engen bolatyn. Al týra bir jyl bu­ryn Kedendik kodeks óz kúshine enip, Kedendik odaq qalyp­ta­sýy­nyń alǵashqy kezeńinen de ótti. Sóz reti kelgende atap aıtar­ly­ǵy, keler jyldyń, anyǵyraq aıt­qanda, 2012 jyldyń 1 qań­tarynda Birtutas ekono­mı­ka­lyq keńistik qurý josparlanyp otyr. Bir quptarlyǵy, ıntegra­sııa­lyq prosesterge Eýropada bir­neshe onjyldyqtar jumsal­sa, TMD elderi bul is-shara­lardy múmkindiginshe qysqa merzimde júzege asyrýda. Taǵy bir atap ótetin jáıt, múshe memleketter arasynda ishki she­karanyń bolmaýy bıznestiń, kásipker­le­r­d­iń jumysyn jeńil­detýge edáýir yqpal etpek. Sonymen qatar, munyń taýarlar men kapıtaldyń qozǵalysyna da kómegi mol, ıaǵnı múshe memleketter aldynda qo­symsha aýqymdy múmkindik­ter­ge jol ashady. Kedendik odaqtyń 1 shil­deden bastap óz damýynyń jańa saty­syna kóterilip, Reseı-Qazaqstan shekarasynda kedendik beketter­diń joıylýynyń ózi kóp nár­seden habar berse kerek. Qarjy mınıstrligi Kedendik baqylaý komıtetiniń tóraǵasy Serik Baı­maǵanbetovtiń aıtýyn­sha, «Ke­dendik odaqqa múshe  memleket­terdiń barlyǵyna ar­nal­­ǵan kedendik baj salyǵy, qo­symsha qun salyǵy jáne ak­sız­der jalpyǵa ortaq bolmaq. Ol sondaı-aq «qazirgi kezeńde Ke­dendik odaqtyń jumys isteýine arnalǵan barlyq qajetti jaǵ­daı daıyndalyp, quqyqtyq qu­jat­tar da qabyldanǵanyn» ha­bar­lady. Munyń barlyǵy kedendik ákimshilik is-sharalarynyń tıimdiligin arttyrýǵa yqpal ete­tindigi sózsiz. Kedendik qyzmet basshylary jumys sapary aıasyn­da Almaty jáne Almaty oblysy departamentiniń «Qor­ǵas» keden beketinde bolyp, onyń jumy­symen tanysty. Sony­men qatar, kontrabandamen, qylmyspen kú­resti kúsheıtý baǵytyndaǵy má­seleler de nazardan tys qalǵan joq. Reseı Federaldyq keden qyz­metiniń jetekshisi Andreı Be­lıanınovtiń pikirinshe, «Qorǵas» keden beketiniń qyzmeti talap deńgeıinde. «Shekara ýchaskesinde alǵash ret bolýyma qaramastan, bul bekettiń jumysyn oıda­ǵydaı dep baǵalaýymnyń ózindik sebebi de joq emes. О́ıtkeni, mun­daǵy jumys júıeli túrde júrgizilýde. Bizder bul kezdesýde aqparattyq almasýdy jetildirý máselelerimen qatar, biryń­ǵaı ádisterdi júzege asyrýdyń joldary týraly da pikirlestik», dedi Andreı Belıanınov óz oıyn ortaǵa salyp. Sonymen, Kedendik odaqqa múshe mem­leketterdiń kedendik qyzmeti Kedendik odaq zańnamasyn saqtaı otyryp, jumys sapasy men tıim­diligin arttyrmaq. Baqyt BALǴARINA. Almaty.