Asqaraly asýlarǵa – ádil baǵa

Bıyldan bastap elimiz aldaǵy negizgi baǵyttaryn aıqyndap aldy. Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 3 sáýirde ótken kezekten tys prezıdenttik saılaýdaǵy aıqyn jeńisi memleketimizdiń qarqyndy damýynyń aıqyn kórinisi boldy. Saı­laý­shylardyń 90 paıyzǵa jýyǵynyń saılaýǵa qatysyp, olardyń 95,55 paıyzynyń Tuń­ǵysh Prezıdentke daýys berýiniń ózi elimizdiń odan ári jasampazdyqpen damýyna alǵyshart jasap, Qazaqstan halqynyń birligin, jarasym tapqan kelisimin kórsete bildi. Bul saılaýdaǵy jeńis – táýelsiz eldiń 20 jyl ishinde alǵan asqaraly asýlaryna berilgen ádil baǵa. Ata Zańymyzǵa sáıkes Elbasy qyzmetke kirisken soń, Qazaqstannyń jańa Úkimeti taǵaıyndaldy. 17 sáýir, jeksenbi kúni Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Úki­met­tiń keńeıtilgen májilisin ótkizdi. Bul máni óte zor basqosý boldy. Ol jınalysqa Parlamenttiń qos palatasynyń depýtat­ta­ry, Úkimet músheleri, ortalyq memlekettik organdar, «Nur Otan» HDP, «Samuryq-Qazyna» UÁQ basshylary, ob­lys ákimderi qatysty. Úkimettiń keńeıtilgen oty­rysynda El­ba­sy baıandama ja­sady. Úkimetke, salalyq mınıstrlikterge naqty tapsyrmalar berdi. Aıqyndalǵan mindet­ter­diń oryndalýy biz úshin óte mańyzdy ekendigin atap kórsetti. Údemeli ındýstrııalyq-ınno­va­sııa­lyq baǵ­dar­lamany oryndaý Úkimettiń aldyndaǵy basty mindet bolyp qala beretindigin aıta kelip, ony qalaı júzege asyrýdyń jol­da­ryn naqtylap berdi. Elimiz úshin qoǵamdy alǵa bastyratyn ınnovasııalyq baǵdarlamalardyń róli aı­ryqsha. Osy oraıda Nursultan Nazarbaev Úkimetke osy jyldyń 1 shildesine deıin ınno­vasııalardy qoldaýǵa qatysty máse­le­ler boıynsha jedel usynystar ázirleý mindetin júktedi. Búgingi tańda Qazaqstan da, álemniń basqa elderi de ınnovasııaǵa, jańa tehnologııalarǵa erekshe kóńil bólip otyr. El keleshegin oılaıtyn bolsaq, ınnova­sııa­lyq tehnologııany meńgerýimiz qajet. Elbasy osy baǵyttaǵy ilgerileýdiń negizgi núkteleri retinde Almaty janyndaǵy Aqparattyq tehnologııalar parki men jańa ýnıversıtetti atady. Osy oıyn jalǵas­tyr­ǵan Memleket basshysy «Samuryq-Qazyna» qory barlyq ulttyq kompanııalar aldyna ınnovasııalyq jobalardy engizý jumysta­ry­men aınalysý mindetin qoıýy kerektigin, árbir mınıstrlik pen vedomstvoda ınnova­sııalyq baǵyt boıynsha keleshek damýlary týraly josparlary bolýy shart ekenin aıtty. Memleket basshysy Úkimetke qolǵa alynǵan ındýs­trııa­lyq jobalardy júzege asyrý isin belsendi túrde jalǵastyrýdy, azyq-túlik baǵasynyń ósýine jol bermeýdi, kóktemgi egisti durys júrgizýdi eskerte otyryp, atqarýshy bıliktiń áleýmettik sala máselelerine erekshe mán berýi tıis ekenin jetkizdi. Eldiń ekonomıkasyn damytýǵa yqpal etetin salanyń biri – ınvestısııa tartý. Ol el baı­lyǵyn arttyrýǵa, halyqtyń ál-aý­qatyn jaqsartýǵa jaǵdaı jasaıdy. Sony­men birge, shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń damýyna serpin beredi. Elbasy memleketimizdiń Eko­nomıkalyq damý jáne saýda mınıstrligin respýb­lı­kamyzdaǵy bar­lyq mınıstrlikterdiń ju­mys­­ta­ryn úılestiretin ortalyq retinde qarastyrylýy kerektigin aıtty. Sondyqtan Ekono­mıkalyq damý jáne saýda mınıstrligine orta bıznespen aınalysatyn «Damý» qory beriletinin jetkizdi. Sonymen qatar, ekonomıka salasynda kóp­tegen jobalar bar. Bıylǵy jyl­dan bastap burynnan jumys istep kele jatqan kásip­oryn­dar­dy modernızasııalaý turǵysynan qaı­ta jań­ǵyrtý isi qolǵa alyna­tyn boldy. Elbasy óz sózinde búgingi tańda álemde, ásirese, azyq-túlik ba­ǵa­synyń ósip otyrǵanyn aıta kelip, óz elimizde aýyl sharýashylyǵy ónimderimen ha­lyq­ty tolyq qamtamasyz ete alaty­ny­myzdy aıtty. Osy salaǵa ınvestısııalar tartý ar­qy­ly damý jolyna shyǵýymyzǵa anyq bolady. Buǵan Qazaqstannyń barlyq múmkindigi bar. Halyqtyń ál-aýqatyn odan saıyn jaq­sarta túsetin jaǵdaı jasalýy kerek. Ol úshin úlken jumystar atqarylmaq. Prezıdent osy jolǵy sózinde jaqsy bir jańa­lyqty jarııa etti. Elbasy: «Taıaý bes jyl­da Qazaqstan azamattarynyń tabysy joǵary elder tobyna enýi qajet. 2016 jylǵa qaraı ishki jalpy ónimniń jan basyna shaqqan­daǵy kólemi keminde 15 myń AQSh dollary­na jetýi tıis. Bul úshin ekonomıkamyz jyl saıyn keminde 7 paıyzdyq ósim kórset­ki­shimen damyp otyrýy qajet etiledi», – dedi. Sondaı-aq Memleket basshysy jer baılyǵyn tıimdi paıdalaný, jańa ken oryn­daryn ashý, geologııalyq jumystardy júr­gizý máselelerine kóńil aýdardy. Mysaly, bizdiń qazir ár óńirde shyǵaryp jatqan ónimderimiz Keńes Odaǵy kezinde tabylǵan ken oryndarynan alynýda. Sondyqtan qazir jańa ulttyq kompanııa quryp, jer baıly­ǵyn barlaý jumystaryn júzege asyrǵan jón. Elbasy ıadrolyq tehnologııaǵa erekshe toqtalyp ótti. Bizge atom salasynyń joǵa­ry tehnologııalyq damýyn qamtamasyz etý úshin Atom energetıkasy agenttigin qurý qajettigin aıtty. Árıne, qaýipsizdik sharasy birinshi orynda turý kerek. Elimizge, hal­qymyzǵa, dalamyzǵa eshqandaı zııany kelmeýi tıis. Áýeli munyń ǵylymı jaǵyn tereń zerdelep alǵan jón. Osy kezge deıin ǵy­lym­nyń damýy kesheýildep qaldy. Aldaǵy ýaqytta bul iske ǵalymdardy belsendi túrde tartý kerek. Qaı ýaqytta da ǵylym­nyń jetistigi men óndiristiń ónim shyǵarýy qatar damyp otyrsa, onyń ózara úılesim taýyp, tıimdilik jaǵy da mol bolmaq. Memleket basshysy Qazaqstan halqy úshin energııa saqtaýshy tehnologııany paı­da­lanýdyń mańyzdy qadam ekenin málim­dedi. Búgingi tańda ozyq elder energııa únem­deýmen aınalysyp, úlken jetistikterge jetýde. Jańa tehnologııanyń arqasynda jylý ustaıtyn áınekter, ishtegi jylýdy jibermeıtin ǵımarattardyń qabyrǵalary sapaly ekendigin dáleldep otyr. Eýropa men Azııa elderiniń arasynda Qa­zaqstannyń qolaıly geografııa­lyq orna­la­sýy jańa ǵasyrda elimizdiń tranzıttik áleýe­tin arttyryp otyr. Endi sonyń mol múmkindikterin tıimdi paıdalana alsaq, qol jetkizer jetistikterimiz anaǵurlym kóp bol­maq. Batys pen Shy­ǵys­tyń arasyn jal­ǵap jatqan ejelgi Jibek jolyn qazirgi zaman tala­by­na sáıkes qaıta jańǵyrtý, sol arqyly elimizdi halyqaralyq eko­no­mıkalyq saýda jolynyń úlken dálizderiniń birine aınaldyrý – El­basymyz Nursultan Nazarbaevtyń ustanǵan mańyzdy strate­gııa­lyq maqsattary­nyń biri. Prezıdent kólik dálizderin damytý boıynsha óńirlik, memle­ketaralyq yntymaqtastyqty, ásirese, ınte­grasııalyq kelisim aıasynda belsendi damytý joldaryn nusqady. Memleket basshysy elimizdiń orta jáne kásiptik bilim berý isin damytý máselesine erekshe mán berdi. Astanada ashylǵan Nazarbaev ýnıversıteti qazirdiń ózinde úlgi bolyp otyr. Qazaq jastary shetelge bar­maı-aq, óz Otanymyzda álemdik bilim qaı­narynan sýsyndaýǵa múmkindik aldy. Elimizde bilim salasyna basa kóńil bólinip otyr. Jınalysta «Bolashaq» baǵ­dar­la­masymen shetelde oqyp kelgen jas­tarymyzdy laıyqty jumyspen qamtý máselesi qozǵaldy. Búgingi tańda kásiptik-tehnıkalyq kolledjderge úlken mańyz berilýde. Jastary­myz bir-bir mamandyqtyń ıesi bolyp, na­ryq zamanynda laıyqty jumys ornyn taýyp, bir kirpish bolyp qalanýy qajet. Ol úshin kásiptik-tehnıkalyq oqý oryndary­nyń bilim berý deńgeıin anaǵurlym joǵary kóterýimiz kerek. Bıylǵy 28 qańtarda jarııa etken Jol­daýynda Prezıdent N.Á.Nazarbaev óziniń Jarlyǵymen 2011 jyl Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵy dep jarııalanǵanyn aıta kelip, jalpyulttyq jospardy júzege asyrý úshin Úkimetke ın­vestorlardyń, bıznes-qaýym­dastyqtary­nyń, qazaqstandyqtardyń kú­shin biriktirýdi tapsyrdy. Elbasy: «Beıbitshilik pen jasam­paz­dyqtyń 20 jyly» – bizdiń mereıtoıymyzdyń urany osy. Táýel­sizdik jyldarynda Qazaqstan jolynyń – bostandyq, birlik, tu­raqtylyq, órkendeý sekildi ar­qaý­lyq qundylyqtary qalyptas­ty­ryl­dy», – dep óz oıyn túıindegen bolatyn. Aldymyzda úlken mindetter tur. Oǵan birligi men kelisimi saqtalǵan, yntymaǵy jarasqan el ǵana jetedi! Baýyrjan SMAIYLOV, Parlament Májilisiniń depýtaty, «Nur Otan» HDP fraksııasynyń múshesi, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty.