Dalaǵa jaýǵan juldyzdar

Shildeniń 3-i kúni Mádenıet mınıstrliginiń uıymdastyrýymen «Qazaq­stan» Ortalyq konsert zalynda ótken «Álemniń opera juldyzdary» Gala-konsertin Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev kelip tamashalady. Sońǵy kezdegi úlken toıdyń biri – elordanyń týǵan kúni desek, muny atap ótýdiń ózin­dik dástúrleri jyldan-jylǵa damyp, kórkeıip, shýaǵy molaıyp keledi. Baıaǵy­daı qazan-qazan et asyp, iship-jep, erteń­gi kúni ne boldy degende kórseterge esh­teńe tappaı otyratyn tómendikten búgin­de áldeqaıda bıiktep, ár eldiń dúldúlderi men bulbuldaryn elorda tórine jıyp, rýhanı ortany toltyratyn asqaraly, eńseli shyńǵa ornyqty. VI halyqaralyq «Operalııa-2011» festıvali aıasynda «Qazaqstan» Ortalyq konsert zalynda ótken «Álemdik balet juldyz­dary» men «Álemdik opera juldyzdary» Gala-konsertteri solaı ekenine kózińizdi aıqyn jet­kize túsedi. Eýropanyń sahna­synda bu­ryn án salǵan ánshi dep bir Ámireni maqtan etip kelgen qazaq búginde sol Ámireniń sońynan sandaǵan balǵyn óner­pazdar ósip shyqqanyna kýá. Bilimderin Italııa án mektepterinde ushtap júrgen Saltanat Ahmetova men Baýyr­jan Ándir­janovtyń úni osy keshte sańlaqtar sary­nymen qatar áýelep, keshegi sol babalar salǵan izdiń jalǵasyndaı jarasymdy syńǵyrlady. Klassıkalyk ónerdiń otany Italııanyń ózinen jyl saıyn nebir tany­mal ánshilerdiń kelip óner kórsetýiniń ózi keıingi jas býyn ónerpazdar úshin baǵa jetpes mektep bolyp tabylýda. Qala kúni qarsańynda elordalyq teatrda Dj.Pýchchınıdiń «Manon Lesko» ope­ra­synyń tusaýy kesilip, otandyq reper­týardyń taǵy bir álemdik klassıkamen tolyǵýyn jurt tarıhı oqıǵaǵa balasa, álem sahnalarynda óner kórsetip júrgen Salvatore Lıchıtra men Amarıllı Nıssa óneri aıshyqty áserge bóledi. Dj.Verdı, Dj.Pýchchını, Dj.Rossını týyndylary tushymdy oryndaldy. Forılla men Djeronıo, De Grıe, Leonora, Kavaradossı, Batterflıaı, Manrıko, t.b. arııalary ara-jigi ajyramaı, ashyq beınede bederlendi. K.Baıseıitova atyndaǵy ulttyq opera jáne balet teatry sımfonııalyq orkestrine dırıjerlik etken Alan Bóribaev óneri óte joǵary deńgeıde órilgeni kórermen kórsetken qoshemetten kórinis tapqan. Klassıkalyq shyǵarmalardyń oryndalýy barysynda zal men sahnanyń bir bútin dúnıege aınalyp ketýine dál osylaı yqpal etetin tulǵalar kemde-kem. Álemdik opera klassıkteriniń qazaq ánshileriniń eshqaısysyna ókpesi joq qoı dep oılaımyz. О́ıtkeni, bul jaǵynan álem sahnalaryn baǵyndyryp júrgen tarlan­dardy mysalǵa keltirsek te jetip jatyr. Al sheteldik ánshilerden qazaqtyń ánderin oryndap júrgenderi bar ma degen suraqqa kelgende, kúmiljip qalatynymyz ras. «Operalııany» ótkizýdegi birden-bir maqsat, osyndaı oılardy keleshekte júzege asyrý bolyp tabylatynyn ańǵardyq. «Álemdik opera juldyzdary» Gala-konsertinde qos qonaq Abaıdyń «Aıttym sálem, Qalamqas» ánin qazaqsha oryndady. Tenor Salvatore men soprano Amarıllı úni dala áýeni ıirimderine ilesip, saharanyń sarqyrama­syndaı jupar lep taratty. Abaı ániniń álemdik operamen terezesi teńesti. «Álemdik balet juldyzdary» Gala-konsertinde A.Adan, S.Prokofev, L.Mınkýs, P.Chaıkovskıı mýzykalary saltanat quryp, Iаna Salenko, Iýrgıta Dronına, Ioel Karreno, Dına Tamajlakarý, Denıs pen Anastasııa Matvıenko syndy Berlınniń Shtats­balet, Shved koroldiginiń baleti, Norvegııa ulttyq baleti, Marııa teatry juldyz­darymen qatar Mádına Basbaeva, Taıyr Gaýytov, Gúlmıra Qurbanova, Farhad Bó­rıev, Gúlfaırýz Qurmanǵojaeva, Jandos Áýbákirov sııaqty tól balettiń tórindegi órender óner kórsetkeni kóńil marqaıtady. Keshe Prezıdenttik mádenıet ortaly­ǵynda halyqaralyq «Operalııa-2011» festıvali aıasynda tanymal skrıpkashy Arman Myrzaǵalıevtiń mýzykalyq keshi ótti. Zamanymyzdyń áıgili skrıpkashy­larynyń biri bolyp tabylatyn onyń ha­lyq ártisi, alǵashqy kásibı qazaq teatry­nyń negizin qalaýshy Jumat Shanınniń shóberesi ekenin bireý bilse, bireý bile bermeýi múmkin. Arman búginde shetelde turyp jatyr. Qazaqstanǵa jıi at basyn buryp turady. Munda biraz konsertteri ótken. Áıtse de onyń esimi men óneri óz elimizge qaraǵanda, Shyǵys Eýropa jáne Amerıkaǵa keńinen tanymal ekenin aıta ketkenimiz jón. Bıylǵy konserttik maý­symda ony álemniń áıgili zaldary kútý­de, olardyń ishinde Le Salle, Cortot, Paris (Fransııa), Chicago (AQSh), Baký (Ázer­baıjan), sondaı-aq Ulan-Batyrdaǵy (Moń­­ǵolııa) konsert zaldary bar. Aqtaýda ótedi dep kútilgen jeke konserti týraly áńgime óz aldyna bir tóbe. Qandas baýyrymyz Lıon Kırshner, Andreas Kıss, Djozef Sılvershtaın, Rafael Hıller, Menahaım Pressler, Ivrı Gıtlıs, Levon Ambartshýmıan syn­dy tanymal tulǵalarmen shyǵarmashylyq baılanysta eken. Astana kúnine arnalǵan skrıpkashynyń mýzykalyq keshinde shert­peli orkestr jáne skrıpkaǵa arnalǵan konsert, re-mınor (F.Mendelson), «Fratres» arnalǵan skrıpka, shertpeli jáne urmaly (Arvo Pıart), jáne shertpeli orkestrlerge arnalǵan taqyryptar men varıasııalar (P.Heıdrıch) oryndaldy. Qarashash TOQSANBAI.