Jan móldirligi

Kópirtip kóp jazsa da kózge iline bermeıtin qalamgerler bolady. Al sara oılap, sırek qalam terbeýimen-aq, keıde tipti birer shyǵarmasymen de janyńa jaqyn tartyp ketetinderi qanshama? Sondaı talǵampaz jas jazýshynyń biri Málik Otarbaev ekenin aıtýymyz kerek. Mine, sol sebepti de sózimizge dálel retinde onyń «An Arys» baspasynan shyq­qan «Oı­qazan» kitabynyń mańyzyna sál toqtalmaqpyz. Buryn buqaralyq aqparat qural­dary arqyly Máliktiń jazǵan-syz­ǵandaryna nazar aýdaryp júretinbiz. Bári este qalmaǵanymen, onyń birsydyrǵy ádebı-fılosofııalyq oı-tolǵamdaryna tushynǵanbyz. Myna kitabyn da qumarlyqpen qolǵa alyp, oqyǵanymyzda avtordyń júreginen shyqqanynyń júrekke jetip jatqanyna kámil sene tústik. Bul kitapqa qoǵam, zaman, taǵdyr týraly oı-tolǵaýlary toptastyrylypty. Naqtyraq aıtsaq, ádebı-fılosofııalyq, pedagogıkalyq, psıholo­gııa­lyq jaǵynan aqyl-sanaǵa shýaq túsiretin qys­qa tolǵaýlar – oqyrmandarynan laıyqty baǵasyn alatynyna senimdimiz. Bir atap óterligi sol, adamdar arasyndaǵy qarym-qatynas, ómirlik qundylyqtar, asyl sezim, kórkem minez qalyptastyrý taqyryptaryndaǵy mándi oı-kózqarastar qyzǵylyqty jazylýymen de tartymdy oqylady. Jetege jete túsedi. Tereń oılarǵa bastaıdy. Kitaptyń ereksheligi – rýhanı álemimizdi baıytyp, aqıqatty tanýǵa jeteleıtindigi bolsa kerek. Atalmysh eńbek «О́mirdiń ózi – Ramazan», «Aqıqattyń ajary», «Jalǵyzdyqtyń joly», «Ta­banǵa kirgen shógir», «Oı namysy», «Sarań sadaqa», «О́mirsiz ólim men ólimsiz ómir» jáne «Eskendirdiń jeńilisi» degen taraýlardan turady. Árqaısysynyń kóterip turǵan júgi bar, aıtar oıy, salmaqty paıymy mol. Bári de ımandylyqtyń altyn shýaǵyna ma­lyn­ǵan kókirek tazartar nurly jazýlar dárejesine kóterilgeni mar­ha­batqa bóleıdi eken. Avtordyń: «Aq­yl-sanasyna ilim men ǵylym, kó­ki­re­gine senim men ımandylyq qondyr­ǵan adam ómirge jaýapkershilikpen qaraıtyny daýsyz. Sebebi, ol árbir is-qımylynyń esebin Uly Sotta beretinine kámil senedi», deýinde qan­shalyqty mán jatyr deseńizshi. Sondaı-aq kitaptaǵy: «Ysyrap­shyl­dyq yrysty, ashqaraqtyq azyq­ty azaıtady», «Kúná men qatelik. Ekeýi uqsas, ártúrli uǵymdar. Osy uǵymdardy tolyq uqpaǵandar ıman­dylyq jolymen júrýden tartynady», «Rýhanı kemeldilik jáne urpaq tárbıesi aýyzǵa túsken adal azyqtan bastalady. Azyqtyń adaldyǵy ózinde ǵana emes, qaı jolmen kelgendigine de baı­lanysty», «Keıbir jandar áınek ispettes... О́z­ge­ni kórsetedi, biraq ózin baıqatpaıdy», «Sulý áıel – gaýhar tas, ıbaly áıel – qazyna», «Ǵylym men ilim júrekke qonbasa, senim-nanymnyń qa­lyp­tasýy ekitalaı... Júrekke qonǵan ilim amal jú­zin­de kórinbek», t.b. osy tektes oı súzgisinen ótken mátinder oqyrmanyn tolǵanysqa túsireri haq. Máliktiń móldir shyqtaı oı oramdarynyń bári de tujyrymdy taqyrypshalarmen berilip, oqyr­ma­nyna birden dámin tattyryp turatyndaı. Al ondaı talǵampazdyqpen ekshelgen sýyrtpaq syr­lardy tamsanyp oqyp oı túıý, sabaq alý, ómirlik kádege jaratý árkimniń júrek qalaýynyń isi bolsa kerek. Qoryta aıtqanda, «Oıqazan» taǵylymdary avtordyń aqyndyǵymen de árlengen jan mól­dirliginiń tamshylary belgisindeı, kóńilge jata qoıady. Lázzattandyrady. Jazaryń kóp bolsyn, shabytyńnyń taıqazany marjan sózderge dóp tolsyn, inim! Qaısar ÁLIM. Astana.