Jas mamandar aýylǵa barady

Aqtóbe memlekettik pedagogı­ka­lyq ınstıtýty 2007 jyly El­basy Joldaýyn qoldap, «Dıp­lom­men – aýylǵa» bastamasyn kó­te­rip, jas mamandardy aýyldyq jer­lerge barýǵa shaqyrǵan bola­tyn. Baǵaly bastama birden keń qoldaý tapqan-dy. Bul jobaǵa jergilikti bılik te oń kózqaras tanytyp, aýyl mektepterine jas muǵalimderdi turaqtandyrýǵa qol­daý kórsetti. Aýylda eńbek jo­lyn bastaýǵa tilek bildirgenderge turǵyn úı bólý, kóterme aqy berý dástúri qalyptasty. Oblystyń Qobda, Alǵa aýdandary ınstıtýt túlekteriniń aýyl mektepterinde turaqtap qalýy úshin qoldan kel­genniń bárin jasady. Qobda aý­da­nynda jas mamandarǵa kórseti­le­tin joǵaryda aıtylǵan jeńildik­ter­men qatar, olardy kommý­nal­dyq tólemderden bosatý qara­s­ty­ryldy. Sonyń nátıjesinde kóp­tegen jas ustazdar aýyl mektepterinde eńbek jolyn bastady. Mundaı bastamanyń qaıtarym­dy­­lyǵyna naqty mysal ótken jy­ly ınstıtýt qabyrǵasynan ushqan 760 túlektiń 85 paıyzy­nyń aý­yl­dyq jerlerge joldama alýy der edik. Úlgili úrdis bıyl da jal­ǵa­syn tapty. Instıtýtta tú­lek­terdi jumysqa ornalastyrý ba­ǵy­­tynda biraz sharýalar tyn­dy­ryl­dy. Qar­ǵaly, Mártók, Temir aý­dan­dyq bilim bólimderi mamanda­rymen túlekterdiń kezdesýleri ótkizildi, aýyldyq kvotamen bilim alǵan tú­lekter  Bilim jáne ǵylym mı­nıstr­li­g­in­iń jáne oblystyq bilim bas­qarmasynyń suranystarymen jáne «Dıplommen – aýylǵa» joba­syn­da qarastyrylǵan  áleýmet­tik qoldaý­lar­men tanystyryldy. Bul osy joǵary oqý ornynda tú­lekterdi ju­mysqa ornalastyrýǵa baılanys­ty atqarylǵan sharýa­lardyń bir parasy ǵana desek, artyq aıt­qandyq emes. Bıylǵy bir erekshelik – memlekettik joǵary oqý oryndaryn­da  aýyldyq kvotamen oqý bitirip jat­qan­dardy memlekettik tapsy­rys boıynsha aýyldyq jerlerge  joldamamen jiberý úrdisiniń engizilýi der edim. Elimiz boıynsha 1647,  oblysqa 404 jas maman jetispese, oblystaǵy aýyl mektepterine ǵana 327 muǵalim kerek eken. Bizdiń jo­ǵary oqý ornyna  Bilim jáne ǵy­lym mınıstrliginiń tapsyrysy bo­ıynsha, elimizdiń barlyq oblys­taryna 91 túlekti joldamamen jiberý kózdelgen. Olardyń bári de aýyldyq jerlerge barady. Sonyń 46-sy óz oblysymyzdyń aýyldyq mektepterine joldama aldy.  Memlekettik tapsyryspen bólingen túlek­ter keminde úsh jyl sol jerde eńbek etedi. Olarǵa barlyq jaǵ­daı jasalady. Bıyl 21 mamandyq boıynsha bitirgeli otyrǵan 560 tú­lek­tiń 90 paıyzy aýyl mektepterine barýdy uıǵardy. Jalpy alǵash­qy jyldardaǵydaı emes, aýylǵa baryp jumys isteýdiń tıimdiligin túlekter de túsindi. Bu­ryn biren-saran bolsa da aýyl­dan qashqaq­taıtyndar kezdesetin, bıyl birde-bir túlek bas tartqan joq. Esesine aqyly toptaǵylar arasy­nan da qaı jerde qanshalyqty áleýmettik qol­daý kórsetiletinin tańdaǵandar tabyldy. Iаǵnı, jas mamandardy áleýmettik qoldaý qaı­tarym bere bastady degen sóz. Biz osyndaı irgeli iske bastamashy bolǵanymyzdy maqta­nysh tutamyz jáne osy baǵyt­taǵy jumystardy jetildire berýdi, aýdandyq bilim bólim­deri­men tyǵyz baılanysty ny­ǵaıtý­dy jal­ǵastyramyz, – deıdi  Aqtóbe memlekettik pedagogıkalyq ıns­tıtýtynyń rektory, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory Ǵalym­jan Nuryshev. Instıtýttyń bıylǵy   túlegi Vıktor Tkachenko Qarǵaly aýda­nyn­daǵy bir seriktestikke joldama alypty. Jalpy, biz sóılesken túlekterdiń qaı-qaısy da aýylǵa barýǵa yntaly, áleýmettik qol­daýǵa dán rıza. Jaqsy bastama qashanda ju­ǵysty. «Dıplommen – aýylǵa» bas­tamasy oblys ortalyǵyndaǵy Marat Ospanov atyndaǵy memlekettik medısına ýnıversıteti túlek­teri tarapynan da keń qoldaýǵa ıe bolyp otyr. Medısınalyq ýnıversıtetti bıyl bitirip jatqan 309 túlektiń teń jartysynan as­tamy Aqtóbe, Atyraý, Mańǵystaý,  Batys Qazaqstan jáne Qyzylorda oblys­tarynyń aýyldaryndaǵy densaý­lyq saqtaý mekemelerinde eńbek etý­ge bel býdy. Sondaı-aq, qala­daǵy  gýmanıtarlyq, aýyl sha­rýa­shy­­lyǵy jáne kólik, kommýnıkasııa jáne jańa tehnologııa kolledjderin bitirýshiler de eńbek jol­daryn aýyldan bas­taý­dy uıǵar­dy. Munyń ózi aýyldyń kórkeıýi men damýyna anaǵurlym serpin beretin bolady. Satybaldy SÁÝIRBAI. Aqtóbe oblysy.