Bizdiń sóz etkeli otyrǵan keıipkerimiz Qordaı aýdanyna qarasty Úlken Sulýtór aýylynyń týmasy, isker basshy, halal kásiptiń ıesi Sattar BEISEQOJAEV. Ol Almaty qalasyndaǵy joǵary oqý ornynyń qabyrǵasynda júrgen kezde-aq kásipkerliktiń qyr-syryna tereń úńilip úlgerdi. Kóp uzamaı shańyraq kóterip, paıdaly kásibin jolǵa qoısa da Sattardyń bar oıy syrtta, aýylda boldy. Qansha jerden qyzyldy-jasyl boıaýymen qala ómiri arbasa da, ony esh qyzyqtyra almady. Ol dala ómirin, tabıǵat baılyǵyn adamdardyń ıgiligine jaratý tásilin júzege asyrýdy kóp tolǵandy. Túbi solaı boldy da qoıdy. Bilimdi, isker azamat zaman suranysyn qanaǵattandyratyn joba jasap, sol jobany iske asyrý úshin týǵan jer tóskeıine birjola taban tiredi.
Bul joba ústimizdegi jyldyń kókteminde iske qosylyp, buıyrtsa, ondaǵan jyldar boıyna kúsh alyp, sonaý mejelegen 2020 jylǵa deıin sozylatyn ómirsheńdikke ıe. Elimizdiń agrarlyq salasyndaǵy básekege qabiletti qurylymǵa aınalý josparynda bar. Sattar Beıseqojaev «Qordaı Halal-Et» aýylsharýashylyq óndiristik kooperatıvin ómirge ákelgende jáı ǵana aýylsharýashylyq mekemesi bolyp qalýdy emes, kerisinshe, alys-jaqyn shetelderge taýar shyǵaratyn qarqyndy agroholdıngtiń irgetasyn qalaǵanyna senimdi. Onyń bul maqsatqa jetýine Anglııa, Gonkong, Qytaı sekildi azýly elderdiń ınvestorlary aldynda bul jobany tolyqtaı qorǵap shyqqany kýá.
Joba tórt satydan turady, alǵashqy úsh satysyn júrip ótý úshin bir jyldan asa ýaqyt ketse, al keıingi tórtinshi saty alty jylda ıgeriledi. Birinshi satysy, ıaǵnı ústimizdegi jyl holdıng basshylyǵynyń jospary boıynsha jem-shóp daıarlaý jáne tehnıkalyq quramdy qalyptastyrý jumysyn bir izge qoıý. Bul degenińiz, júgeri, suly, soıa, maı jáne jem óndiretin raps ósimdigi, qant qyzylshasy, arpa, qaraqumyq jáne saflor daqyldaryn otyrǵyzatyn alaptar men osy atalǵan ósimdikterden ónim alatyn zamanaýı tehnıkalyq bazany jabdyqtaý. Odan keıingi sharýa – tamshylatyp jáne jańbyrlatyp sýarý qurylymyn, búgingi tilmen aıtqanda, ınnovasııalyq tehnologııalardy engizý. Sosyn ónim óndirý qabiletine ıe bolǵan kezde ǵana jem-shóp daıarlaıtyn zaýyt pen mal bordaqylaý keshenin turǵyzý.

«Qordaı Halal-Et» aýylsharýashylyq óndiristik kooperatıvi burynǵy Otar nan qabyldaý mekemesiniń ǵımaratynda ornalasqan. Agroholdıngtiń búgingi paıdalanyp otyrǵan aýqymdy bazasy atalmysh kooperatıv menshiginde dese de bolady. О́ıtkeni, kónergen ǵımaratty barlyq eski múlkimen satyp alyp qana qoımaı, ony jóndep, jumys isteýge saı jabdyqtady da. Qujattardy rásimdeıtin, ónimderdi saqtaıtyn jáne tehnıkany udaıy babynda ustap turatyn oryn saılap aldy.
Bes gektardan turatyn jazyq dala – óndiristik kooperatıvtiń egin alqaby. Munyń 300 gektaryna júgeri, al 200 gektaryna soıa egilgen. Egistiktiń basynda mehanızatorlar men traktorshy- dıqandar tamaqtanatyn, demalatyn, kerek bolsa, naýqan kezinde túnep jatyp jumys isteýi úshin birneshe vagondar qoıylǵan. Tórt kisilik bul turǵyn-jaılar taza tósek oryndarymen jáne jýynyp, shaıynatyn dýshpen jabdyqtalǵan. Tamaq ishetin ashanasy da muntazdaı taza.
Eńbekkerlerge jasalǵan jaǵdaıdy kórip ishiń jylysa, jumys barysynda qoldanatyn tehnıkamen tanysqannan keıin «Qordaı Halal-Ettiń» qojaıyny shynymen de dıqanshylyqtyń zamanaýı jolyn tańdaǵanyna rıza bolasyń. Aldyńǵy qatarly Fransııa, Germanııa, Amerıka elderinde jasalyp, kompıýtermen jabdyqtalǵan sońǵy úlgidegi kombaındar men traktorlar, jer aıdaýshy, tuqymsepkish jáne daqyldy shyǵynsyz jınap alatyn keshendi qurylǵylar bul saladan habary joq adamnyń ózin jumysqa tartatyndaı.
«Qordaı Halal-Et» aýylsharýashylyq óndiristik kooperatıvi óz eńbekkerleriniń jaǵdaıyn barynsha jasap, sol arqyly sharýanyń toqtaýsyz jumys adymyn qamtamasyz etip otyr. Máselen, bul kooperatıvtiń qyzmetkerleri árqaısy ár aýyldyń turǵyndary, tipti, keıbireýleri egis basyna saǵattap júrerlik shalǵaı eldi mekenderde turady. Alaıda Sattar bastyq óz jumyskerleri egis dalasyna, jumys basyna ýaqtyly jetýi úshin ondaǵan jol talǵamaıtyn «djıp» kólikterin alyp, solarmen aýylsharýashylyq mamandaryn jospardan qalyp qoımaý úshin múdirissiz barý-kelý sharasyn qarastyrǵan.
Otar alqabyndaǵy Jeti qudyq silemi uzaq jyldardan beri tyń jatqan jer. Topyraǵy qunarly, jeri shuraıly, tabıǵaty jaıly. Bul jerde erterekte sýarmaly júıe bolǵan. Beıseqojaev bul jerge jaryq tartyp, eskirgen júıeni jańalap, jańbyrlatyp sýarý úshin 11 uńǵyma qudyq qazǵan. Aýmaǵy 479 metrdi quraıtyn alqap osyndaı ádispen sýarylady. Bul – júgeri men soıadan alǵashqy satyda qomaqty ónim jınap alýǵa ábden jeterlik jospar. Sharýaqor Sattardyń mol ónim jınaýǵa senimdilik tanytyp otyrǵan taǵy bir syry, dándi daqyldardyń tuqymyn Serbııa sekildi álemdik sapaly daqyl óndirýshi elderden jetkizgendiginde. Sonymen qatar, Otar tabıǵaty da álgindeı shetten kelgen ósimdikterdiń tez boı kóterýine, jaqsy ónim berýine taptyrmas oryn.
Qasyq silemindegi jerge egilgen qyzylsha men júgeri alqaby da kóz ben kóńildi qýantarlyqtaı. Jaqyn aýyldardyń halqy bos júrmeı, osy qant qyzylshasyn ósirýge, ýaqtyly dárilep, sapaly ónim jınaýǵa bir kisideı atsalysýda. Aptap ystyqta jas óskinder kúıip ketpes úshin bes myń tekshe metr kólemindegi úlken sý qoımasy jańbyrlatyp sýǵarýǵa saqadaı saı tur. Eki júz gektarlyq júgeri alqabyna da qolmen syzǵandaı etip ádiptep turyp tas aryq tartylǵan. Bir sózben aıtqanda, sharýa basynda isti biletin, zaman talabyna saı qabiletti mamannyń qoltańbasy anyq baıqalady.
«Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasyna arnap Sattar Beıseqojaev quny 108 mıllıon teńgeni quraıtyn elektr jelileriniń jobasyn daıyndap jatyr. Qystyq egindi de eskerip, qosymsha alqapty kúni búginnen tyńaıtqyshtarmen ázirleýde. Jem-shóp daıyndaý isi mal sharýashylyǵyn kórkeıtýge dańǵyl jol ekeni ekibastan belgili. Sol sebepti bolashaqta iri qaranyń etti jáne sútti túrin ustap, jylqy men qoıdyń basyn kóbeıtý de kózdelýde. «Qordaı Halal-Et» aýylsharýashylyq óndiristik kooperatıvi jasaǵan bul jobaǵa Arab Ámirlikterinen kelgen ınvestorlar qyzyǵýshylyq tanytyp otyr. Jýyrda ǵana birlesken óndiris qurý úshin ekijaqty kelissózder júrgizý isi bastaldy. Jem-shóp jáne mal ónimderimen qatar, jyl on eki aı ónim beretin jylyjaı sharýashylyǵynyń da irgetasy qalandy.
Joǵaryda aıtyp ketkenimizdeı, aýyl sharýashylyǵy ónimderimen halyqty qamtamasyz etetin jobanyń úshinshi satysy aıaqtan turyp ketýi úshin alty jyl ýaqyt kerek. Bul jyldar ishinde dándi daqyldar óniminiń sanyn ǵana emes, sapasyn da arttyrý, jem-shóp jáne soıa maılaryn syrt memleketterge eksporttaý, sút pen etti TMD aımaǵynda erkin taratý sekildi qanshama jumystar kútip tur. Sattar Beıseqojaev ózi basqaryp otyrǵan holdıngtiń ónimderi qansha jerden sapaly bolsa da, jem men shóptiń, et pen súttiń, jemis-jıdektiń baǵasy kez kelgen kisiniń qaltasy kótere alarlyqtaı bolýy kerek degen pikirdi qyzý qýattaýshy. Eń bastysy, halal ındýstrııa qaryshtap damyp kele jatqan Qazaq jerinde «Qordaı Halal-Et» aýylsharýashylyq óndiristik kooperatıvi usynyp otyrǵan halal-ónim óz tutynýshylaryn tez tabary sózsiz.
Qanat ESKENDIR.
Almaty.