Quqyq qorǵaý erekshe nazarda

Elimizdiń Bas prokýratýrasy Konstıtýsııamyzda jazylǵandaı, zańdylyqty qadaǵalaý barysynda barlyq salada quqyq qor­ǵaýǵa aıryqsha nazar aýdaryp otyrady. Ústimizdegi jyly Prezıdent «Zańdylyqty, quqyqtyq tártipti jáne qylmysqa qarsy kúresti qamtamasyz etý boıynsha Qazaqstan Respýblı­kasynyń Úılestirý keńesi jónindegi erejeni bekitý týraly» Jarlyqqa qol qoıdy. Osylaısha, prokýratýra organdaryna endi barlyq quqyq qorǵaý qyzmetin úılestirý jónindegi jaýapty mindet júkteldi. Osyǵan oraı keshe Bas prokýror Ashat Daýylbaevtyń tóraǵalyq etýimen elimizdiń Bas prokýratýrasynyń keńeıtilgen alqa májilisi ótti. О́tken kezeńde prokýratýra organdary Elbasynyń tapsyr­ma­laryn júzege asyrý baǵytynda jumys istedi, – dedi Bas pro­kýrordyń birinshi orynbasary Iogan Merkel. Olardyń ishinde quqyq qorǵaý organdary tıimdiligin arttyrý jáne qyzmetin odan ári jetildirý, qylmysqa jáne jemqorlyqqa qarsy kúresý, qyl­mystyq zańnamany izgilendirý, azamattardyń quqyqtary men kásipkerlerdi qorǵaýdyń kepildigin arttyrý, sondaı-aq tutastaı qadaǵalaý qyzmetin odan ári jetildirý basym baǵytta júrdi. Kásipkerlerge zańsyz taǵaı­yn­dal­ǵan myń jarym tekserýge tosqaýyl qoıyldy. 378 zańsyz tekserý anyqtaldy. 800-den astam adam tártiptik, 147-si áki­m­shilik  jaýapkershilikke tartyl­dy. 6 laýazymdy tulǵaǵa qatysty qylmystyq is qozǵaldy. О́tken jartyjyldyqta tergeý men anyqtaýdyń zańdylyǵyn qa­daǵalaýdy júrgizý jónindegi jumystar birqatar alǵa basty, dedi budan ári Iogan Merkel. Quqyq qorǵaý organdaryn reformalaý jónindegi Memleket bas­shy­synyń tapsyrmalaryn oryn­daı otyryp, prokýratýra sotqa deıingi óndiristi túbegeıli óz­gertýdiń bastamashysy boldy, nátıjesinde jańa Qylmystyq is-júrgizý kodeksiniń jobasyn jasaý bastaldy. Esepke alý, tirkeý tár­tibine qadaǵalaý tıimdiligin art­tyrý boıynsha birqatar sharalar qabyldandy. Azamattar SMS habarlama jiberý arqyly aryzdary men habarlamalarynyń qaralý barysyn baqylap otyra alady. BTA Bank aktıvterin memleketke qaıtarý jáne kináli adam­dardy jazalaý boıynsha jumys­tar jalǵasýda. Jalpy somasy 1 trln. teńgeni quraıtyn talap aryz engizildi. «Valıýt tranzıt bank» AQ basshysy jáne onyń aksıoneri Belıaev 10 jylǵa bas bos­tandyǵynan aıyryldy. Sol sııaq­ty halyqaralyq ynty­maqtastyq aıasynda birqatar jetistikterge qol jetti. Qylmyspen kúres sa­la­synda halyqaralyq ynty­maqtas­tyqty nyǵaıtý jó­nin­degi jumys­tar júrgizilýde. Máselen, Bas prokýratýra shet memleketter izdestirip júrgen 56 adamdy berý týraly sheshim qa­byldady, olar­dyń ishinde úsheýi alys shet elderden   (Koreıa jáne Túrkııa). Qa­zaq­stan aýmaǵyna 30 adam ekstra­dısııalandy. Shvesııa qaraqshy­lyq shabýyl jasaǵany úshin Qa­zaqstan Respýblıkasy izdeý ja­rııa­laǵan  Irısmetov Avazbekti berdi. Qazir­gi ýaqytta ol Qazaq­stan aýmaǵyna ákelindi.Ispanııa Koroldigi Mám­betovti berdi.Osyndaı sheshimder azamattar­dyń quqyqtary men bostan­dyq­taryn qamtamasyz ete alatyn jetkilikti quqyqtyq mehanızmder bekitilgen memleket retinde Qa­zaqstannyń quqyq qorǵaý júıe­sine degen se­nimniń kórset­kishi bolyp ta­bylady. Alqada azamattardyń, kásip­ker­lik ókilderiniń, úleskerlik qu­rylysqa qatysýshylardyń qu­qyq­tary men zańdy múddelerin qo­rǵaýdy qamtamasyz etýge erekshe nazar aýdaryldy. Sondaı-aq, Memleket basshysynyń tapsyr­ma­laryn sapaly jáne ýaqtyly oryndaý boıynsha ózge de ma­ńyz­dy mindetter men aldaǵy kezeńge arnalǵan basymdyqtar aıqyndal­dy. Nátıjesinde oblys prokýror­lary jáne olarǵa teńestirilgen prokýrorlar, beınekonferen­sııa­lyq baılanys arqyly oblystyq jáne aýdandyq prokýratýr­alar­dyń qyzmetkerleri qatysqan alqa jumysynyń qorytyndysy bo­ıyn­sha Bas prokýror olardyń aldyna uıymdasqan qylmyspen, sybaılas jemqorlyqpen, kóleń­keli ekonomıkamen kúrestegi úı­les­tirýshilik rólin kúsheıtý, káme­letke jasy tolmaǵandarǵa, zeınetkerlerge, múgedekter jáne bas­qa memleket tarapynan udaıy qoldaýǵa zárý adamdardyń pro­ble­malaryna jáne quqyqtary­nyń buzylýyna únemi nazar aýdarý, kásipkerlerdiń qyzmetine qu­qyq qorǵaý organdary tarapynan negizsiz aralasýdy boldyrmaý já­ne olardyń quqyqtaryn qorǵaýdy qadaǵalaýdy kúsheıtý sekildi bir­qatar tapsyrmalar berdi. Aleksandr TASBOLATOV.