Bul jerde mynalar bar, mynalar joq

Jaqynda  óńir tizginin ustaǵan oblys ákimi Arhımed Muhambetov jaǵdaımen tany­sýǵa ýaqyt ozdyryp jatpaı-aq, birden iske kirisip ketti. О́ziniń alǵashqy jumys saparyn Temir aýda­ny­nyń Keńqııaq, Sarkól jáne Shubarshı aýyl­dary­nan bastady. Ol osy eldi mekenderdegi áleý­met­tik-mádenı mekemelerdi aralap kórdi, atqarylyp jatqan ju­mys­tarmen tanysty, sheshimin kútken máse­lelerdi baǵamdady jáne halyqpen kezdesti. Maqsat – aqyn S.Toraıǵyrovtyń óleńindegi: «Bizderde mynadaı bar, mynadaı joq», – degendeı, alystaǵy aýylda neniń jetkilikti, neniń jetkiliksiz ekenin kózben kórý. О́ńir basshysy aldymen Keńqııaq kenttik polısııa bólimshesiniń jańa ǵımaratynda boldy. Buryn qurylys mekemesiniń keńsesi bolǵan eki qabatty ǵımaratqa 10 mıllıon teńgege kúrdeli jón­deý júrgizilgen. Ǵımarat derbes jylý qa­zan­dyǵymen jylytylady, sý qubyry tar­tyl­ǵan. Kúr­deli jóndeý jumysynyń sapasyna kó­ńi­li tol­ǵan Arhımed Begejanuly qajetti qural-jab­dyq­tarmen, jıhazben jabdyqtaýǵa aýdan ákimdigi kómektesetinin jetkizdi. Kúrdeli jón­deý­den ótken ǵımarattyń baıǵazysy retinde kenttik polısııa bólimshesine sý jańa jeńil avto­kólik tapsyrdy. Polısııa qyzmetkerlerine aýyl turǵyndarynyń ómiriniń qaýipsizdigin qam­tamasyz etýge jaýapkershilik júktedi. Oblys basshysynyń Keńqııaq kenttik klý­byn­­da aýyl turǵyndarymen, osy aýmaqta ju­mys istep jatqan iri kásiporyndar basshy­lary­men kez­desýinde Temir aýdanynyń ákimi Baýyr­jan Qanıev aýdannyń áleýmettik-ekonomıkalyq damý barysy jáne alda atqa­rylatyn sharýalar tý­raly habarlama jasa­dy. Onyń aıtýynsha, qa­zir Keń­qııaq­ta aýyz sý qubyryna kúrdeli jóndeý ju­mys­tary júrgizilýde, oǵan 116 mıllıon teńge bólin­gen. Sondaı-aq buǵan deıin Shubarshı kent­tik okrýgine qarap kelgen Keńqııaqta óz aldyna derbes aýyldyq okrýg ashý máselesi de sheshimin tap­paq. Keńqııaq kentindegi «Sazdy-2» shaǵyn aýda­ny­na sý, gaz, káriz qubyrlaryn júr­gizý de qolǵa alynypty. Shubarshı aýy­ly­nyń bes kóshesiniń jolyna qatty jamylǵy tóseý de bıyl aıaqta­lady. Qopa jáne Qumsaı aýyl­daryn­da dárigerlik ambýlatorııa qury­lys­taryn aıaq­tap, tıisti mamandarmen jáne qural-jab­dyqt­ar­men qamtamasyz etýge árqaı­sy­syna 15 mıllıon teńge qarjy bólingen. Aýdan ákimi shilde aıynyń basynda Shu­bar­shı aýylynda oryn alǵan qaıǵyly oqıǵa kezinde polısııa qyzmetkerlerin óltirgen­der­­di qolǵa túsirý operasııasy barysynda zar­­dap shekken aýyl turǵyn­daryna kómek uıymdastyrylyp jat­qany­n málim etti. Sol kez­de baspa­nasynan aırylǵan Nurlan Úr­genishbaevqa 2,8 mıllıon teńgege turǵyn úı sa­typ áperilgen. Qandaı da shyǵynǵa ushy­ra­ǵan otbasy­laryna ótem jasa­la­tyn boldy. Ol son­daı-aq osy oqıǵaǵa baı­la­nys­ty qu­ra­­myn­­da dáriger, zańger, psıholog jáne bas­qa ma­mandar bar úgit brıgadasy jumys istep jat­qanyn, bolashaqta osy óńirden shyq­­qan bel­gili óner adamdarymen, ǵalym­dar­men, qo­ǵam qaıratkerlerimen kezdesýler ót­ki­zip, jas­­­tarmen tárbıelik-taǵylymdyq sha­ralar­dy je­tildire túsý kózdelip otyr­ǵanyn jetkizdi. О́z kezeginde sóz alǵan oblys ákimi Arhımed Muhambetov aýdanda ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda ónerkásip ónimderin óndirý kólemi 105,4 paıyzdy, aýyl sharýashy­ly­ǵynda bul kórsetkish 105,3 paıyzdy qura­ǵa­nyn, tórt túlik maldyń óskenin tilge tıek ete kelip, óńirde birigip atqarylar ister, or­taq oılasyp shesher máseleler bar ekenin aıtty. – Turǵyndar tarapynan aıtylatyn óti­nish-tilekter maǵan belgili. Eń aldymen, aýyz sý máselesi. Aýyz sý qubyryn jańartý ju­mystary ústimizdegi jyldyń birinshi jel­toq­sanyna deıin aıaqtalýy kerek. Shubar­shı aýylynda joldardy jón­deýge 30 mıllıon teńge kóleminde qarjy bó­li­nip otyr, bul da ýaqytyly aıaqtalýy tıis. Jas­tar arasyn­daǵy jumyssyzdyq máselesin she­shý kerek. Jastar jaǵy jumysqa kóbine vah­talyq ádispen ornalasady. On bes kún ju­mys­tan keıingi demalysta olar nemen aınalysady? Jergilikti bılik, qarapaıym turǵyndar, ardagerler keńesi, jastar uıym­dary osyǵan kóńil bólýi qajet. Sporttyq nysandar ashý, ulttyq sport túrlerin damytý kerek, – dedi Arhımed Begejanuly. Oblys ákimi shilde aıynyń basynda Shu­bar­shı aýylynda oryn alǵan qaıǵyly oqı­ǵany san-saqqa júgirtpeý kerektigin, qazir tergeý jumys­tary júrgizilip jat­qanyn, tıisti oryndar bul oqıǵaǵa ne sebep bolǵanyn naqty anyqtaǵansha, túrli boljamdar aıtý­dyń artyqtyǵyn alǵa tart­ty. Ol jergilikti isker azamattar men kásip­oryndar basshy­la­ryn osy oqıǵa saldary­nan zardap shekken adamdarǵa kómek kór­setýge shaqyrdy. Jıynnan keıin oblys ákimi Arhımed Mu­­­ham­betov quqyq qorǵaý organdary qyz­met­­ker­leri úshin turǵyn úı retinde qaıta ja­raq­tan­dyrylǵan kenttik polısııa bó­lim­she­si­niń bu­rynǵy ǵımaratyn kórdi. Aýyl­da­ǵy halyqqa qyzmet kórsetý orta­lyǵynda já­ne sport zalda boldy. 198 jer ýchaskesi bó­li­nip, turǵyn úı­ler salynyp jatqan «Saz­dy-2» shaǵyn aý­danymen tanysty. Oblys ákimi osy móltek aýdanǵa gaz qubyryn júr­gi­zý úshin 50 mıllıon teńge bólingeninen habardar etti. Oblys ákimi Sarkól aýylyndaǵy orta mektep pen «Alaqaı» balabaqshasyn aralap kór­di. «Alaqaı» balabaqshasy 2009 jyly paı­da­lanýǵa berilipti. Munda 25 búl­dirshin tár­bıe­lenip jatyr. Al Shubar­shı aýylynda oblys basshysy aldymen mektepke bardy. Shubarshı orta mektebinde 895 bala oqıdy. 1989 jyly salynǵan mektep tar­lyq etýde. Ákim Keńqııaqta salý jospar­lanyp otyrǵan 600 oryndyq mektepti osy Shubarshıde salýǵa ýáde berdi, al 300 oryn­dyq mektep Keńqııaqta salynatyn boldy. 1968 jyly salynǵan Shubarshıdegi máde­nıet úıi paıdalanýǵa jaramsyz eken. Endi mun­da jergilikti bıýdjet esebinen 150 oryndyq klýb boı kóteretin boldy. Arhımed Muham­betov qurylys jumystarymen tanysty. О́ńir bas­shysy osy jerde aýyl turǵyndarymen júz­desip, olardyń ótinish-tilekterin tyńdady. – Aýyldarda atqarylyp jatqan sharýalar az emes. Degenmen sheshimin kútken máse­leler de bar. Sol isterdi júzege asyrýda men sizderden úlken qoldaý kúte­min. Bárimiz yntymaq-birlikpen jumyla kiriskende ǵana úlken jetistikterge jete alamyz, – dedi ol. Arhımed Begejanuly jurtshylyqpen júz­desýde ózine ótinish-tilek bildirýge nıet etken qarapaıym adamdardyń árqaısysyna jazbasha túrde jaýap beriletinin jetkizdi. Atalǵan qury­lystar paıdalanýǵa berilgende osy eldi mekende 80-ge jýyq jumys or­ny ashylatynyn málim etti. Eń bastysy jas­tardy jumyspen qamtýǵa baǵyt ustala­ty­nyn aıtty. Halyqpen kezdesýden soń oblys ákimi Shubarshı aýyldyq meshitine ba­ryp, meshittiń jańa ımamy Nur­muham­med Bıjanovpen júzdesti. Oblys basshysy ımamǵa alda Ramazan aıynda turǵyndarmen jumysty belsendi júrgizýdi tapsyrdy. Osyndaǵy kásip­oryn­dar basshy­lary­men, syıly qarııa­larmen birlesip qaıyrym­dy­lyq baǵytta belsendi ju­mystar júrgizý qajettigin qadap aıtty. Ol jańa ımamǵa jumysynda sáttilik tilep, avtokólik kiltin tabys etti. Satybaldy SÁÝIRBAI, Aqtóbe oblysy.