Mal ósir, tabysy onyń kól-kósir

Shalqar aýdany  oblystaǵy  óner­­kásibi men aýyl sharýashy­lyǵy  qatar damyǵan óńir. Aýyl sha­rýashylyǵy degende, munda biryńǵaı mal sharýashylyǵy da­myp otyrǵanyn basa aıtý oryndy bolmaq.Tóskeıinde tórt túlik mal túgel órgen osy óńirde qazirgi tańda eki zańdy tulǵa, 475 sharýa qojalyqtary jumys isteıdi. Maldyń qaı-qaısyn da jyldyń qaı mezgilinde de jaıyp baǵýǵa tabıǵı jaǵdaıy asa qolaıly. So­nyń nátıjesinda aýdanda oblys­tyń basqa jerlerine qaraǵanda otarlap qoı, tabyndap jylqy jáne iri qara, kelelep túıe ósirip otyrǵandar sany anaǵurlym kóp. «Shalqar aýdandyq aýyl sha­rýa­shyǵy jáne mal dárigerlik bólimi» memlekettik mekemesiniń bastyǵy Quseıin Sársembaıdyń aıtýynsha, ústimizdegi jyldyń 1 shildesine aýdannyń barlyq menshik túrindegi sharýashylyq qury­lymdarynda iri qara 41,7 myńǵa, qoı-eshki 211,8 myńǵa, jylqy 14,1 myńǵa  túıe 10,6 myńǵa jetip jy­ǵylǵan. Mal sanynyń ósýi ótken jyldyń osy kezeńimen salystyr­ǵan­da iri qara boıynsha – 104, qoı-eshki –103, jylqy –106 jáne túıe 101 paıyzdy quraǵan. Osy kezeńde 2940 tonna et, 4752 tonna sút, 511 myń dana jumyrtqa óndi­rilipti. Byltyrǵa qaraǵanda et ón­dirý 5, sút óndirý 1 paıyzǵa artqan. Aýdan halky et, sút ónim­derimen ózderin tolyq qamtamasyz etip otyr. Barlyq selolyq okrýgterde mal soıý alańdary, al, Shalqar qa­lasynda osyndaı seh jumys isteıdi. Aıdap salmen mal óspeıtinin biletin sharýalar mal tuqymyn asyldandyrýǵa basa kóńil bólýde. Sońǵy jyldary sıyrlar qoldan uryqtandyrylýda. Turǵyndar asyl tuqymdy maldyń ónimdiligine qazirdiń ózinde kóz jetkizip otyr. Qobda aýdanynyń  «Qazaqstan» JShS-inen ettik baǵyttaǵy qazaq­tyń aq bas sıyrynyń 6 asyl tuqymdy buqasy alynǵan. Aldaǵy kúzde taǵy da 12 buqa alýǵa kelisim-shart jasalypty. Sondaı-aq, Batys Qazaqstan oblysyndaǵy «Birlik mal zaýyty» JShS-inen 23 edilbaı  qoıynyń asyl tuqymdy qoshqary satyp alynatyn boldy. Budan basqa aýdanda «Aýyl sha­rýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» aksıonerlik qoǵamy ar­qyly júzege asyrylyp jatqan «Ettik baǵyttaǵy mal sharýa­shylyǵyn damytý jáne iri qara etiniń eksporttyq áleýetin arttyrý» memlekettik baǵdarla­masynyń qanatqaqty jobasyna qatysýǵa 22 sharýa qojalyǵy tilek bildirip, tizimge engen. So­lar­dyń arasynan on eki sharýa qo­jalyǵy tekserýden ótip, «Aýyl sharýashy­lyǵyn qoldaý qory» AQ-tan nesıe bólinýin kútýde eken. Aýdanda taıaý jyldarda tórt  túlik maldyń etin, shubat, qymyz óndiretin fermalar uıymdas­tyrý, shubat pen qymyz óńdeıtin sehtar salý  kózdelýde. Aýyl sharýashylyǵy ónimderin  daıyn­daý, óńdeý, ótkizý maqsatynda qurylǵan selolyq tutyný koo­peratıvteriniń jumysyn jan­dan­dyrý jáne jetildirý qolǵa alynǵan. Shalqarlyqtar  169 myń tonna jem-shóp daıyndaýdy josparlaýda. Buǵan múmkindik mol. Satybaldy SÁÝIRBAI. Aqtóbe oblysy.