Naqty kómek

Syrtqy ister mınıstri Erjan Qazyhanov IYU Atqarýshy komıtetiniń Somalıge qatysty tótenshe otyrysynda sóz sóıledi. Biz Túrkııa Syrt­qy ister mınıstri Joǵary Márt­e­beli Ahmet Dáýitoǵlýǵa jáne Islam Yn­tymaqtastyǵy Uı­y­mynyń Bas hat­shy­sy Ekmelledın Ihsanoǵlý myr­zaǵa búgingi kúni mańyzdy­ly­ǵy asa joǵary IYU Atqarýshy komıtetiniń Somalıdegi máselege qatysty Tótenshe otyrysyn Ys­tam­bulda uıymdastyrǵany úshin alǵysymyzdy bildiremiz. Túrkııa Premer-mınıstri Jo­ǵary mártebeli Redjep Taıyp Er­do­ǵannyń osy jınalysqa qaty­sýy jáne onyń Somalı máse­le­sinde kórsetip otyrǵan qoldaýy Islam tilektestiginiń aıqyn úl­gisi dep ataýǵa bolady. Biz, So­ma­lıdiń prezıdenti Joǵary már­te­beli Sheıh Sharıf Ahmed myr­za­nyń osy kezdesýimizge qatysyp jáne óziniń elindegi ahýal boı­ynsha jeke óziniń baǵalar bergenine rızashylyǵymyzdy bildiremiz, dedi óz sózinde E.Qazyhanov. Afrıka múıisindegi birqatar aýmaqtarda eń aýyr qýańshy­lyq­tyń saldarynan barsha Shyǵys Afrıka aýmaǵyndaǵy elderde azyq-túlik tapshylyǵy oryn alýda. «60 jyldyń ishindegi eń aýy­ry» bolyp esepteletin bul qýań­shylyq Somalıde, Efıopııada jáne Kenııada keńinen etek jaı­yp, BUU málimdeýinshe, 12 mln.-nan astam halyqtyń tirshiligine qaýip tóndirýde. Afrıka múıisi mańaıyndaǵy jáne ondaǵy elder, sonyń ishinde Djıbýtı, Sýdan, Oń­tústik Sýdan elderi jáne Ýgan­danyń birqatar bóligi, azyq-túlik tapshylyǵyna ushyrap otyr. Biraq ta eń kúrdeli jaǵdaı Somalıde oryn alyp, onyń ońtús­tigindegi 2.8 mln. halqy bar bir bóliginde daǵdarys eń qatty áser etýde. Kelesi aılarda daǵdarys qıyndaı túsedi dep kútilýde, onyń eń sharyqtaý shegi tamyz ben qyrkúıek aılaryna keledi. Keń aýqymdy kómek kór­setý kem degende 2011 jyldyń jeltoqsan aıyna deıin jalǵa­sýy qajet. Sońǵy 20 jylda bul «kózge kórinbeıtin» álem kartasyndaǵy ystyq núkte bolyp sanalyp keldi. Uıym osy halyqty aman alyp qalý bizdiń jaýapkershiligimiz dep biledi, dedi óz sózinde E.Qazy­ha­nov. Jaqynda Astanada ótken IYU mınıstrleri kezdesýi bary­syn­da Somalıdegi jaǵdaıǵa qa­tys­ty sheshimdi tabý men osy elge arnalǵan Senim qoryn qurý tý­raly IYU eki derbes qarar qa­byldady. Qazaqstan Prezıdenti N.Nazarbaev múshe memleketterge IYU azyq-túlik qaýipsizdigi boı­ynsha qaýyrt kómek kórsetý men qýańshylyqqa qarsy uzaq merzimdi qor qurýdy usynǵan bolatyn. Bizdiń elimiz barlyq jan-jú­re­gi­men Bas hatshynyń Somalıdegi asharshylyqqa ushyrap jatqan halyqqa kómek kórsetý úshin qa­sıetti Ramazan aıynda jeke tul­ǵalyq járdem jınaý maqsatynda keń qoǵamdyq aýqymda atsalysý jónindegi usynysyn úlken yqylaspen qoldady. Muny Islam tilektestiginiń izgi kórinisi deýge bolady. Búgingi kúnde IYU – Somalıge gýmanıtarlyq kómekti tolyq­taı jetkizýge múmkinshiligi bar jalǵyz halyqaralyq uıym. Op­po­zısııalyq jasaq toptardyń is-áreket etýge tyıym salýyna oraı BUU agenttikteri men Batys qaı­y­rymdylyq qorlary eldiń kóp­shilik aýmaqtarynda jumys isteý­ge múmkinshilikteri bolmaı otyr. Sondyqtan bizdiń kezde­sýimizdiń maqsaty múshe mem­leketterdiń iske asyrylyp otyr­­ǵan gýmanı­tar­lyq opera­sııa­ǵa is júzinde kómek kór­se­týge yntalandyrý boldy, dedi óz sózinde E.Qazyhanov. Iskerli túrde, is-qımyldarǵa baǵyttalǵan jáne kezdesýdiń ná­tı­jesi boıynsha birqatar elder­diń taraptarynan naqty úles qo­sýǵa ózine mindet alǵan bul sha­rany rızashylyqpen atap ótkim keledi. IYU kelesi basymdy ba­ǵyt­tardy: azyq-túlik qaýipsizdigin, densaýlyq saqtaý, aýyz sýmen qam­tamasyz etýdi jáne ekono­mı­ka­lyq qaıta qurýdy qamtıtyn arnaıy baǵdarlama daıyndady. Qatysýshylar gýmanıtarlyq aspektilermen birge Somalıdegi bo­la­shaq saıası turaqtylyqty or­nyq­tyrý jáne beıbitshilik pen qaýipsizdikti qamtamasyz etý maq­satynda IYU iske asyra alatyn ádis joldaryn talqy­lady. Kez­desýdiń nátıjesi boı­yn­sha osy eldiń berekeli bola­shaǵyn qurý jónindegi bizdiń mindettemelerimizdi aıqyndaı­tyn qorytyndy kommıýnıke qabyldandy. Osy is-áreketterdiń ekinshi jalǵasy retinde IYU Bas hat­shysy usynǵan ıslam elderindegi memlekettik emes qaıyrym­dy­lyq qurylymdar men qorlardyń Somalıdegi is-áreketterin úıles­ti­rýge arnalǵan Izgilik kómek kór­setý koalısııasyn qurý jónindegi sátti bastamasyn atap ótýge ruq­sat etińizder. Koalısııanyń birinshi kezdesýi Ystambul qalasynda 28 shildede IYU aıasynda ótti, dedi osy oraıda E.Qazyhanov sózin aıaqtaı kele, ol IYU SIMK tóraǵasy retinde, Qazaqstannyń Somalımen birge tilektestigimiz­diń kórsetetin ortaq kúsh-jige­rimizde basqosýǵa múmkinshilik ber­gen osy mańyzdy kezdesýdi ýaqtyly uıymdastyrǵany úshin Túrkııa úkimetine joǵary baǵa bere otyryp, jeke túrde Joǵary mártebeli Redjep Taıyp Erdo­ǵan­ǵa jáne Ahmet Dáýitoǵlý myr­zaǵa rızashylyǵymdy bildiremin, dedi. Sonymen birge, osy oraıly sátti paıdalana otyryp, IYU-ǵa múshe memleketterdiń úkimet­te­ri­ne, memlekettik emes uıymda­ry­na Somalıdegi qýańshylyqqa ushy­raǵandarǵa naqty kómek kór­setkenderi úshin úlken alǵysyn bildirdi.