Salıqaly tańdaý, syndarly sheshim

Demokratııa – damý dańǵyly _______________________ Keshe elimizdiń barlyq oblys ortalyqtary men Astana jáne Almaty qalalarynda Parlament Senatynyń saılaýy ótti. Túrli deńgeıdegi máslıhattardyń depýtattary balamaly negizde saılaýǵa túsken úmitkerlerdiń arasynan óz tańdaýyn jasady. ASTANA Senat depýtattyǵyna kandıdattardy saılaý pýnkti qalalyq ákimdik ǵımaratynda ornalasqan-tyn. Qalalyq saılaý komıssııasy saılaýdy júzege asyrdy. Atalǵan komıssııanyń jumysy tańerteń saǵat 9:00-de saılaý úderisin baıqaýǵa kelgenderdi tirkeýden bastaldy. Saılaý úderisin óz kózderimen kórý úshin kóptegen halyqaralyq uıymdar men shet el baıqaýshylary jáne sheteldik buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi de kelipti. Saılaýdy ótkizý­diń erejesine sáıkes redaksııalyq tapsyrma alyp kelmegen keıbir jýrnalıster zaldan shyǵarylyp jiberildi. Jalpy, saılaý barysy qalypty jaǵdaıda ótkendigin aıta ketken jón. Bul joly Senat depýtattyǵyna 4 úmitker tirkelse, sonyń biri kiris deklarasııasyn durys toltyrmaǵandyǵy úshin dodadan shyǵyp qalǵandyǵy belgili boldy. Nátıjesinde saılaýǵa úsh kandıdat tirkelgen. Sonyń biri ózin ózi usynýshy Andreı Nıkolaevıch Lapenko. Selınograd qalasynyń týmasy, 1973 jylǵy. Taǵy bir ózin ózi usynýshy Sársenbaı Berdalyuly Myńbaev degen azamat Ońtústik Qazaqstan oblysy Maqtaral aýdany Úrgebas aýyldyq keńesinde 1952 jyly 8 qyrkúıekte ómirge kelipti. Ol «Nur Otan» partııasynyń múshesi. Sol sııaqty atalǵan partııa múshesi, Aqmola qalasynda 1948 jyly 6 qańtarda týǵan Vladımır Nıkolaevıch Redkokashın Astana qalasy máslıhatynyń atynan saılaýǵa tústi. Sanaq nátıjesinde Astana qalasy máslıhaty aty­nan saılaýǵa túsken Vladımır Redkokashınge tań­daýshylardyń 22-si óz daýystaryn bergendigi bel­gili boldy. Al ózin ózi usynýshy nurotandyq Sár­senbaı Myńbaev eki daýysty qanaǵat tutty. Eki nurotandyq kandıdattyń arasyndaǵy jastaý úmit­ker, ózin ózi usynýshy Andreı Lapenko birde-bir daýysqa ıe bola alǵan joq. Saılaý ýchaskesine 26 bıýlleten jetkizilse, sonyń ekeýi joıylatyn bolyp sheshildi. Artynan qalalyq saılaý komıs­sııa­sy daýys berýdiń qory­tyn­dysy boıynsha hattama toltyrdy. Atalǵan hattamaǵa komıssııa tóraǵasy men músheleri qol qoıǵannan keıin ol birlesken otyrysta jarııa etildi. Endi hattama saılaý ótken kúnnen bastap eki kún ishinde Ortalyq saılaý komıssııasyna jóneltiletin bolady. ALMATY Almaty qalasy boıynsha Senat depýtattyǵynan úmitker kisilerge daýys berý sharasy qala ákimdiginiń ǵımaratynda ótki­zil­di. Almaty qa­la­lyq saılaý ko­mıs­sııasynyń tór­aǵa­sy Ádil Jú­nisov komıssııa mú­sheleri men baıqaýshylardyń aldynda daýys berý paraqsha­la­ryn sanap shyq­ty, saılaý já­shigin kilttep, oǵan mór basty. Almatyda ótetin Senat saı­laýyna daýys berý úderisin qa­da­ǵalaý úshin 5 halyqaralyq baı­qaý­shy kelgen eken. Olardyń tór­teýi Reseı Federasııasynan bolsa, bireýi Tájikstan azamaty. Almaty qalasy boıynsha Senat depýtattyǵy oryntaǵynan úmit­kerlikke úsh kandıdat ótken. Olar – Erbolat Sádýaqasov, Aqan Bıjanov, Qojahmet Nazarbetov. Bastapqyda úmitkerler sany jetige jetkenimen, olardyń kópshiligi ártúrli sebeptermen sheshýshi kezeńge deıin jetpeı, óz usynystaryn alyp tas­taǵan. Kandıdattardyń ekeýi ózin ózi usynǵan azamattar. Atap ótsek, olar Erbolat Sádýaqasov pen Qojahmet Nazarbetov. Al Aqan Bıjanovty «Nur Otan» partııasy usynǵan bolatyn. Barlyq resmı sharalar zań sheńberinde atqary­lyp shyqqannan keıin máslıhat depýtattary kezekpen daýys berý kabınalaryna kirip, ózderiniń tań­daýyn jasady. Sanaq nátıjesi Erbolat Sádýaqasov – 3 daýys, Qojahmet Nazarbetov – 1 daýys, Aqan Bıjanov – 30 daýys ıelengenin kórsetti. Saılaý qorytyndysy málim bolǵannan keıin baıqaýshylardyń kózqarasyn suradyq. «Biz joǵa­ry deńgeıde uıymdastyrylǵan saılaýdyń kýási bol­dyq. Zańnamanyń barlyq pýnktteri saqtaldy. Jetkilikti deńgeıde barlyq úmitkerlerge teń jaǵ­daı jasalyp, tilektestik mánerde ótti. Daýys berý, daýys berý paraqshasyn salǵan jáshikti ashý jáne daýysty sanaý barysynda eshqandaı sáı­kessizdik bolǵan joq», deıdi Reseıden kelgen halyqaralyq baıqaýshylardyń jetekshisi Konstantın Tıtov. Onyń bul pikirin   reseılik delegasııa quramyn­daǵy Aleksandr Baranovskıı men Andreı Koval jáne tájikstandyq Akbaralı Sattorov ta qoldap otyr. KО́KShETAÝ «Kókshetaý» mádenıet saraıynda oblystyq, qalalyq jáne aýdandyq más­lıhattar depýtattarynyń birlesken má­jilisi bolyp, oǵan 271 depýtattyń 264-i qatysty. Oblystyq máslıhattyń hat­shysy О́mirserik Musabaev kún tár­tibine «Qazaqstan Respýblıkasy Sena­ty­nyń depýtatyn saılaý týraly» máse­le qoıylatynyn habarlap, depýtattar ony bekitti. Ánuran qalyqtaǵan saltanatty shaq­tyń jaýapkershiligi de mol edi. Búgin elimizdiń eń joǵary zań shy­ǵarý­shy or­ga­nyna, Senatqa jańa depýtattar saı­lanbaq. Astanalyq oblystan mártebeli bılikke bes birdeı adam úmitker bolyp usynylǵan edi. Olardyń úsheýi resmı tirkelgenimen, daýys berýge Aqmola ob­lystyq máslıhatynyń depýtaty, ob­lystyq «Arqa ajary» gazetiniń bas re­d­aktory Jabal Erǵalıev pen tanymal jýrnalıst Baıqal Baıádilovtiń kan­dı­datýralary jiberildi. Úmitkerdiń al­ǵash­qysy «Nur Otan» HDP tarapynan usy­­nylsa, ekinshisi ózin ózi usyný qu­qy­ǵyn paıdalandy. Al bir úmitker saılaýǵa úsh kún qalǵanda sanaly túrde dodadan shyǵatynyn málimdegen. Mine, oblystyń ártúrli deńgeıdegi depýtattary daýys bere bastady. Saraı sahnasyndaǵy kórneki jerge tórt kabına ornalastyrylǵan, qaq ortada móldir jáshik tur. Saılaýdy uıymdas­tyrý­shy­lar jasyryn-janama daýys berýge bar­lyq qolaıly jaǵdaı jasaǵanyn atap ótý lazym. Jáshikke jaqyndaý jerdegi ústelde halyqaralyq, jergilikti baı­qaýshylar men aqparat quraldarynyń ókilderi jumys isteýde. Kókshetaý qa­la­lyq máslıhatynyń depýtaty, «Nur Otan» HDP qalalyq fılıaly tór­aǵa­sy­­nyń birinshi orynbasary Álibek Baı­maǵambetov birinshi bolyp daýys berdi. Daýys berý bekitilgen reglamenttik ýaqytta aıaqtalyp, bıýlletenderdi sanaý muqııat júrgizildi. Baıqaýshylar­dyń kóz aldynda ótip jatqan jumys barysyna eshqandaı usynys, eskertpe aıtylmady. Oblystyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Ádilhan Shaıahmetov daýys berýdiń qorytyndy hattamasyn jarııa etti. Senat depýtattyǵynan úmitker Jabal Erǵalıev tańdaýshylardyń 220 daýysyna (84,6 paıyz) ıe bolsa, Baıqal Baıádilov 40 daýysty (15,4 paıyz) enshiledi. Jınalys tóraǵasy О́mirserik Musabaev atalǵan hattamanyń respýb­lı­kamyzdyń Ortalyq saılaý komıssııa­syna joldanyp, qorytyndy baılam sonda jasalatyndyǵyn habarlady. AQTО́BE Parlament Senatynyń saılaýy jó­nindegi oblys tańdaýshylarynyń birlesken otyrysyna barlyq deńgeıdegi máslıhattardyń 202 depýtatynyń 197-si qatysty. Tórt depýtat densaýly­ǵy­na, bir depýtat issaparda bolýyna baı­lanycty qatysa almady. Birlesken oty­rysty qysqasha sóz sóılep ashqan oblystyq máslıhattyń hatshysy Bal­ǵa­lı Ordabaev osy saıası sharaǵa ob­lys­tyq saılaý komıssııasynyń múshe­le­ri, úmitkerlerdiń senim bildirilgen adam­da­ry, saıası partııalar men qo­ǵam­dyq birlestikterdiń baıqaýshylary, son­daı-aq TMD halyqaralyq mıssııa­sy­nyń baıqaýshysy, Orynbor oblystyq saılaý komıssııasy tóraǵasynyń oryn­ba­sary Aleksandr Nalvadov qatysyp otyrǵanyn jetkizdi. Oblystyq saılaý komıssııasynyń tóraıymy Gúlnar Kúnbaeva Parlament Senaty depýtatyn saılaýǵa baıla­nys­ty habarlama jasady, aqtyq dodaǵa ózderin ózderi usynǵan «Iýkon» JShS dırektory Aleksandr Samoılenko, ob­lys­tyń burynǵy ákimi Eleýsin Sa­ǵyn­dyqov pen «AqtóbeÁınekÁlemi» JShS menedjeri Erlan Bazykenovtiń shyq­qa­nyn málim etti. Gúlnar Nysanqyzy tańdaýshylardyń daýys berý tártibin túsindirip, Ortalyq saılaý komıs­sııa­sy­nan jetkizilgen saılaý bıýlletenderin sanaýǵa, bıýlleten salynatyn já­shikti bekitýge ruqsat etti. Bul ju­mys­tar birlesken otyrysqa qatysý­shy­lar­dyń kóz aldynda júrgizildi, sonymen bir mezgilde teledıdar arqyly úlken ekrannan kórsetilip turdy. Sanaqshy 204 bıýlleten túskenin habarlady. Tańdaýshylardyń ózderi qalaǵan úmitkerge daýys berýi bastalyp ta ketti. Tańdaýshylar jeke kýáligin kórsetip, qol qoıyp, saılaý bıýlletenderin al­ǵan­nan keıin arnaıy jasaqtalǵan úsh ka­bınada ózderiniń tańdaýlaryn jasa­dy. Bıýlleten salatyn jáshik janynda baıqaýshylar jaıǵasty. Tańdaýshylar­dyń ózderi qalaǵan Parlament Senaty depýtattyǵynan úmitkerge daýys berýi uıymshyldyqpen ótti. Daýys bergen tańdaýshylardyń bıýlletenderin sanaý da ashyq jáne jarııalylyq jaǵdaıynda júrgizildi. Sanaq qory­tyndysyn habar­la­ǵan oblystyq saılaý komıssııasynyń tóraıymy Parlament Senatynyń depý­ta­t­tyǵynan úmitker Eleýsin Saǵyn­dy­qov­tyń – 178, Aleksandr Samoılenko­nyń – 15, Erlan Ba­zy­kenovtiń 3 daýys alǵanyn, al bir bıýlletenniń ja­ramsyz dep tanyl­ǵa­nyn jetkizdi. TALDYQORǴAN Aldyn ala belgilengendeı, 19 tamyz kúni  Taldyqorǵan qalasynyń ortalyq Má­denıet úıinde  Parlament Senaty­nyń  depýtatyn  saılaý  ótkizildi. Saılaý zańdylyǵyna  sáıkes oblystyq, aýdan­­dyq jáne  qalalyq máslıhat depý­tat­tary Parlament Senatynyń  depýtat­ty­ǵynan úmitkerler – Jambyl, Qa­ra­saı jáne Talǵar aýdandyq más­lı­hat­tary usynǵan Qarasaı aýdanynyń ákimi Lazzat Turlashov pen ózin ózi usynǵan Qarasaı aýdanyndaǵy Úshqońyr aýyl­dyq okrýginiń ákimi Rýslan Kerim­baev­tyń arasynda tańdaý jasady. Almaty oblysy boıynsha Senat depýtattyǵynan úmitker bolyp tirkelgen tórt kandıdattyń bireýi 22 shilde kúni óz kandıdatýrasyn básekeden alyp tastasa, taǵy bir kandıdattyń der kezinde tirkelip úlgermegendigi belgili boldy. Barlyq deńgeıdegi máslıhat depý­tat­tarynyń birlesken májilisin ashqan Almaty oblystyq  máslıhatynyń  hat­shysy Ardaq  Sydyq búgingi saılaýǵa 329 máslıhat depýtatynyń 316-sy kelgendigin habarlap, depýtattardy óz tańdaýlaryn jasaýǵa shaqyrdy. Kelesi kezekte  sóz alǵan Almaty oblystyq  saılaý  komıssııasynyń tóraǵasy Shy­raq­baı Jylqaıdarov osynaý mańyzdy sharany demokratııa talaptaryna saı ádil ótkizý  baǵytynda atqarylǵan sha­ra­larǵa toqtalyp, máslıhat depý­tat­taryn daýys berý tártibimen qysqasha tanystyryp ótti. Saılaý osy kúni ótkenimen saı­laýal­dy naýqany zań talaptaryn qatań saqtaı otyryp keń kólemde júrgizilgen bolatyn. Soǵan oraı  tańdaýshylardyń bul kúnge deıin qaı úmitkerdi qoldaı­tyndyǵy jónindegi  toqtamǵa  kelip úlgergenderi de sózsiz edi. Sodan keıin de  shyǵar, saǵat  11.00-de bastalǵan saılaý óz retimen talapqa saı ótkizildi. Tańdaýshylar daýys berip bolǵannan keıin arnaıy  qurylǵan komıssııa  ýr­nany ashyp, qaı úmitkerge  qansha  daýys  berilgendigin  sanaýǵa  kiristi. Osylaısha  kóp ýaqyt ótpeı-aq senator bolyp saılanǵan úmitkerdiń  esimi belgili boldy. Tańdaýshylardyń  basym bóliginiń, naqtyraq aıtatyn bolsaq, barlyq tańdaýshylardyń 94,3 paıyzynyń daýysyn úmitker Lazzat  Turlashov aldy. ATYRAÝ Atyraý oblysynda Senat tórinen oryn alý úshin úsh úmitker tirkeldi. Onyń biri – osy kezge deıin Senattyń qarjy jáne bıýdjet komıtetine tór­aǵa­lyq etip kelgen Qaırat Ishanov. Ony­men birge oblystyq jumyspen qamtýdy jáne áleýmettik baǵdarlamalardy úılestirý basqarmasynyń bastyǵy Erkin Shpanov pen «Atyraý» áleýmettik-kásipkerlik korporasııasynyń basshysy Saǵyn Luqpanov ta senatorlyq mandattan úmitti edi. Oblystyq aýmaqtyq saılaý komıs­sııa­synyń hatshysy Ánýarbek Táshe­novtiń málim etkenindeı, daýys berýge tıis tańdaýshylardyń jalpy sany – 133. Saılaý bıýlletenin alýǵa 128 tań­daý­shy qatysqan. Tańdaýshylardyń ba­sym bóligi, ıaǵnı, 83-i Qaırat Ishanovqa daýys bergen eken. Al Erkin Shpanov  31, úshinshi úmitker Saǵyn Luqpanov 12 daýysqa ıe boldy. «Daýys berý aıaqta­ly­symen 7 bıýlleten zańǵa sáıkes joıyldy. Daýys sanaý barysynda ja­ram­syz bıýlleten kezdesken joq» dep málim etti saılaý komıssııasynyń hat­shysy Á. Táshenov. Senatorlyqtan úmitkerdi tańdaý­shy­lardyń biri, Mahambet aýdandyq más­lıhatynyń depýtaty Nurym Erǵa­lıev­tyń aıtýynsha, aýyl sharýashy­ly­ǵy salasyna jumys jasaýǵa keletin jas­tardy áleýmettik turǵydan qol­daý­ǵa basa mán berilýi tıis. Aýyl sharýa­shylyǵy qurylymdaryna azyq-túlik qaýipsizdigi beldeýin iske asyrý maq­satynda beriletin jeńildetilgen nesıeler baǵdarlamasyn zańdyq turǵydan jetildire túsken jón. Mine, máselege osy turǵydan úńilgende, aýyl sharýa­shy­lyǵy salasy, jalpy munaıly óńirdiń áleýmettik-damýyna serpin beretin jobalar Atyraýdyń ár deńgeıli máslıhattaryndaǵy tańdaýshylardyń basym daýysyna ıe bolǵan Qaırat Ishanovqa jete tanys, dep esepteıdi aýdandyq máslıhat depýtaty N. Erǵa­lıev. ORAL – Batys Qazaqstan oblysynda o basta Senat depýtattyǵyna bes adam usy­nyldy. Tórt úmitker tirkeldi. Saılaýǵa ázirlik barysynda Qızzat Káribaev pen Amanjol Zınýllın óz erkimen kan­dı­da­týralaryn alyp tastady, – dep málim­dedi keshe tańdaýshylardyń birlesken otyrysynda Batys Qazaqstan oblys­tyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Abaı Hamzın. Iá, sóıtip, keshe tańdaýshylar qal­ǵan úsh úmitker  – Rashıd Ahmetov pen Málik Kóbeısinovke jáne Jánibek Qa­jyǵalıevke daýys berdi. Bul úrdiske aýdandyq, qalalyq jáne oblystyq deń­geıdegi daýys berýge tıisti 200 depý­tattyń 199-y qatysty. Bul rásim aıaq­talǵannan keıin oblystyq saılaý ko­mıs­sııasynyń hatshysy Naılıa Ǵalıeva úsh bıýlletendi senim bildirilgen adamdar men halyqaralyq baıqaýshy­lar­dyń, Ortalyq saılaý komıssııasy sa­rap­shysynyń, BAQ jáne saıası partııalar ókilderiniń kózinshe joıdy. Munyń ekeýi artyq bıýlleten, qalǵan bireýi issaparǵa baılanysty sebepti jaǵdaı­men kelmeı qalǵan depýtatqa tıesili bıýlleten edi. Senat depýtaty saılaýyn uıym­das­tyrý isindegi uıymshyldyq, jınaqy­lyq pen jedeldik óz nátıjesin tez berdi. Jarty saǵattyń o jaq bu jaǵynda daýys berý rásimi aıaqtalyp, bıýlletender tastalǵan ýrna baıqaýshy­lar­dyń kózinshe ashylyp, sanalyp bitti. Endigi bir sátte tańdaýshylardyń qorytyndy otyrysynda oblystyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy A.Hamzın saılaý nátıjesin habarlady. Jaramsyz bıýlletender sany joq, dedi ol. Tańdaýshylardyń basym bóligi, ıaǵnı 200 depýtattyń 173-i Rashıd Ahmetovti jaqtap daýys beripti. Málik Kóbeı­si­nov pen Jánibek Qajyǵalıevtiń daýys sandary tıisinshe 15 pen 11 ara­ly­ǵyn­da bolyp shyqty. Osymen Batys Qazaq­stan oblysynda Senat depýtaty saı­laýy ótkizildi, dep tujyrym jasaldy. TARAZ Jambyl oblysy boıynsha Parlament Senaty depýtattyǵynyń bosaǵan bir oryntaǵyna úsh úmitker ózin ózi usyn­ǵan bolatyn. Saılaýǵa úsh kún qalǵanda olardyń bireýi, ıaǵnı A. Saý­ryqov óz kandıdatýrasyn qaıtaryp al­dy. Sóıtip, qalǵan eki úmitker shalǵaı aýdan ortalyqtarynda bolyp, máslıhat depýtattarymen kezdesip, ózderiniń saı­laýaldy baǵdarlamalary týraly, ıaǵ­nı depýtat bolyp saılana qalǵan jaǵdaıda elimizdiń áleýmettik-ekono­mı­kalyq áleýetiniń artýyna, halyqtyń ál-aýqatynyń jaqsarýyna yqpal etetin zańdardyń qabyldanýyna belsene atsa­lysatyndary jaıly aıtqan bolatyn. Keshe Parlament Senaty depýtat­tyǵynan úmitkerlerdiń arasynan laı­yq­tyny tańdaý maqsatynda ótkizilgen saılaýǵa oblystyq jáne Taraz qalalyq máslıhattarynyń 190 depýtaty qaty­syp, olardyń 167-si E.Astaevqa, 17-si A.Savchenkoǵa daýys berdi.  Daýys berý bıýlletenderiniń 6-y jaramsyz dep tanyldy. Sóıtip, buǵan deıin Jambyl aýdanynyń ákimi bolyp abyroımen qyz­met atqarǵan Ertarǵyn Kákim­bek­uly Astaev 90,8 paıyz  daýys aldy. Al búginde Taraz fýtbol klýbynyń prezıdenti bolyp qyzmet etip júrgen, oǵan deıin oblystyq dene shynyqtyrý jáne sport basqarmasyn basqarǵan jas kadr Andreı Savchenko ózinen tájirı­beli jáne saılaý barysynda aıqyn basymdyqpen jeńiske jetken úmitkerdi shyn júrekten quttyqtady. QARAǴANDY Qaraǵandy aımaǵy boıynsha elimiz Parlamenti joǵarǵy palatasyna de­pý­tat­tyqqa tirkelgen úsh úmitkerdiń ekeýi aýdandyq, qalalyq jáne ob­lys­tyq más­lıhattar tańdaýshy depýtat­tarynyń birlesken otyrysynda daýys­qa tústi. Oblystyq saılaý ko­mıssııasynyń tór­aǵa­sy Erqara Aıma­ǵambetov úmitker­ler­diń biri munyń aldynda óz kan­dı­datý­ra­syn qaıtyp alýyna baılanysty tań­daý Parlament Senatynyń burynǵy se­natory Serik Aqylbaı men Qaraǵandy memlekettik tehnıkalyq ýnıversıteti­niń birinshi prorektory Arıstotel Isa­ǵulov arasynda ótetinin habar­lady. Jabyq daýys berýde oǵan qatysýshy 280 tańdaýshynyń 265-i Serik Aqyl­baı­dy, 15-i Arıstotel Isaǵulovty jaqta­dy. Saılaýǵa shet memleketterden jáne halyqaralyq uıymdardan 8 baıqaýshy qatysty. Reseı Memlekettik Dýmasy­nyń depýtaty, «Edınaıa Rossııa» frak­sııa­sy­nyń ókili Rýslan Hadjıbekov bizge baıan etkendeı, daýys berý úderisi úlgili bol­dy. Ol bul saıası sharanyń bel­sendilik pen uıymshyldyq jaǵ­daıynda ótýi joǵary baǵalaýǵa laıyq­tyǵyn atady. QOSTANAI Qazaqstan Respýblıkasy Parla­menti­niń Senaty saılaýynda Qostanaı oblysynyń tańdaýshylary úsh kan­dı­datqa daýys berdi. Osydan eki jyl bu­ryn senator Evgenıı Amannyń ornyna barǵan Jeńis Nurǵalıevti osy joly  Qostanaı qalalyq jáne Meńdiǵara aýdan­dyq máslıhattary Senat depý­tat­ty­ǵyna qaıta usynǵan bolatyn. Ony­men birge,  oblysqa belgili, ǵylym salasyndaǵy  azamattar Asqar Muratov pen Aıat Qurmanov ózin ózi usyndy. Jalpy, oblystaǵy barlyq deń­geı­degi máslıhattarda 295 depýtat bolsa, sonyń  saılaýǵa qatysýǵa 290-y keldi. Bes depýtat  naýqastyǵyna ba­ı­la­nys­ty  bul mańyzdy sharaǵa kele alma­dy.  Saılaýdy uıymdastyrýshylar, saı­laý komıssııasynyń  músheleri, kabına,  bıýlleten jáshigi – barlyǵy  ashyq, tańdaýshylardyń  kóz aldyna, sahnaǵa  ornalastyryldy. Tańdaýshylar  oń jaqpen júrip baryp, bıýlletendi alyp, kabınaǵa kirgen soń tańdaýyn jasap, sahnada turǵan  móldir shynydan jasalǵan jáshikke saldy. Saılaýǵa kandıdattardyń  senim bil­dirilgen adamdary da keldi. Senat depý­tattyǵynan úmitker Asqar Muratovtyń senim bildirilgen adamy Damıra Jar­muhanbetova  basqa kandıdattar sııaqty Asqar Aronulyna da saılaý aldyndaǵy kezeńde barlyq múmkindikter jasal­ǵa­nyn, onyń  túrli deńgeıdegi  máslıhat de­pýtattarymen  kezdeskenin jáne ózi­niń baǵdarlamasyn tanystyra alǵanyn aıtty. Saılaý – memleketke, halyqqa adal­dyq pen ádildiktiń pash etiler, kóriner tusy. Ol  saılaýǵa qatysýshylar tara­py­nan da, ony uıymdastyrýshylar tara­pynan da kórinis berýi kerek. – Janama saılaýdy uıymdastyrýda  kúrdeli qıyndyqtar týyndaǵan joq. Jalpy, osy saılaýǵa túsýge tilek bildirgen  bes  adam bolatyn. Onyń ekeýi  qa­jetti  qujattardy túgel ákelmedi. Son­dyqtan olar saılaýǵa qatysa al­ma­dy,  úsh úmitkerge daýys berildi, – deıdi oblystyq saılaý  komıssııasynyń tór­aıymy Antonına Markova. Daýys berý aıaqtalǵasyn eki saǵat­tan keıin bıýlletender sanalyp, saılaý qorytyndysy  jarııa etildi. Saı­laýǵa túsken úsh kandıdattyń arasynan basym daýysty  Jeńis Nurǵalıev aldy. Oblys ákimi Ser­geı Kýlagın saılaýda belsendilik kórsetken  tańdaýshylarǵa alǵys aıtty. QYZYLORDA Syr óńirindegi Senat saılaýy abyr-sabyrsyz, eshbir ersi oqıǵasyz ótti. Tirkelgen kandıdattar aýyl-aımaqtyń bárin aralap, el-jurttyń jaǵdaıymen jiti tanysty. Alǵashynda Parlament Senatyna úmitti 9 kandıdat bolǵan. Degenmen Qyzylorda oblystyq saılaý komıssııasy onyń beseýin ǵana tirkedi. Keıinnen eki kandıdat óz ótinishterimen saılaý dodasynan shyqty. Solaısha, úsh úmitker synǵa tústi. Olar – Seıitqalı Alshynbaev, Baýyrjan Eleýsinov jáne Murat Muhamedov bolatyn. Qyzylorda oblysynda jalpy 147 máslıhat depýtattary bar. Halyq aty­nan Senat saılaýyna daýys beretin más­lıhat depýtattary keshe Qyzylorda qalasyndaǵy Stýdentter saraıyna jı­naldy. Sóıtip, bir kúnge depýtattyq man­dattarynan «aıyryldy». О́ıtkeni, zań boıynsha saılaý kezinde olardy tańdaýshy dep ataıdy. 147 máslıhat depýtatynyń saılaýǵa 139-y qatysty. Bul –depýtattardyń 92 paıyzy saılaýǵa qatynasyp otyr degen sóz. «Saılaý týraly» zańyna sáıkes depýtattardyń 50 paıyzynan astamy daýys berýge qatysatyn bolsa, onda ony zańdy dep sanaýǵa bek bolady. Saılaý barysyn baqylap júrgen bir­qatar baıqaýshylarmen sóılestik. Olar saılaýdyń zań talaptaryna saı ótip jatqandyǵyn, eshqandaı óreskel oqı­ǵalardyń tirkelmegenin, daýys be­rý­diń ádiletti ótip jatqandyǵyn qadap aıt­ty. Sondaı-aq, eshqandaı kandı­dat­qa basymdyq berilmegenin de jetkizdi. Sonymen, syn saǵaty soqty. Halyq­tyń amanatyn arqalaǵan máslıhat de­pýtattary zań shyǵarýshy joǵarǵy organ bolyp tabylatyn Senat depýtatyn tańdady. Aldyn ala esepteý boıynsha Murat Muhamedov  113 daýys jınady. Al Baýyrjan Eleýsinov – 15, Seıit­qalı Alshynbaev  11 depýtattyń daý­syn ıelendi. Bul – Qyzylorda oblys­tyq saılaý komıssııasynyń sanaǵany. Endi bul sanaq Astanaǵa, Ortalyq saılaý komıssııasyna jiberiledi. Aqyrǵy nátıjeni solar aıtady. Degenmen, Murat Baqtııaruly saılaýda basym daýyspen jeńiske jetti deýge tolyq negiz bar. – Senat – bizdiń eń joǵarǵy zań shyǵarý organy. Sondyqtan onda quqyq salasyn jetik biletin, aýyl-eldiń jaǵdaıyn janymen túsinetin, ıaǵnı bilimi men tájirıbesi ushtasqan adamdar bolýy kerek. Biz sondaı adamǵa daýys berdik, – dedi saılaýdan soń Qyzylorda qalalyq máslıhatynyń hatshysy Ibadýlla Quttyqojaev. Saıası ǵylymdar doktory, oblys áki­miniń orynbasary Murat Muha­me­dov­tiń osyndaı tulǵa ekenine shúbá joq. Sondyqtan ol syrboıylyqtardyń senimin Senatta aqtaıdy degen oıdamyz. AQTAÝ Parlament Senaty depýtatta­ry­nyń kezekti saı­laýy Mań­ǵystaý oblysynda uıym­shyl­dyqpen ótti. Sh.Esenov atyn­daǵy KMTjIÝ-diń májilis za­lynda ótken saılaýǵa oblys­tyq, qalalyq, aýdandyq más­lı­hattardan qatysýǵa tıisti 114 depýtattyń 112-si qatysty. Saılaý jumysy saılaýshylar men baıqaýshylar qatysqan birlesken oty­rys­pen bastaldy. Oty­rysty Mańǵys­taý oblysy saılaý komıssııasynyń tór­aǵa­sy E.Kúmisqalı men Sh.Esenov atyn­daǵy KMTjIÝ rektory, oblys­tyq más­lı­hat­tyń depýtaty Á.Ábjapparov ashty. Elbasy N.Nazarbaevtyń 2011 jyl­ǵy kezekti Parlament Sena­ty­nyń depý­tat­taryn saılaý tý­raly Jarlyǵy shy­ǵyp, saılaý dúbiri bastalysymen Mań­ǵystaý oblysynda Senat depýtatty­ǵy­nan tórt úmitker tirkeldi. Alaıda ýa­qyt óte kele kandıdattardyń ekeýi – Tabıǵı monopolııalardy retteý agent­tiginiń Mańǵystaý oblysy boıynsha departament bas­tyǵy J.Qazaqbaev pen ob­lys­tyq tabıǵı resýrstar jáne tabı­ǵatty paıdalanýdy retteý bas­qar­masy bastyǵynyń orynba­sa­ry O.Toǵjanov jergilikti saılaý komıssııasyna óz kan­dıda­týra­la­ryn qaıtyp alý týraly óti­nish­terin joldaǵan. Sol sebepti saılaýda oblystyq máslıhattyń hat­shysy B.Shelpekov pen Memlekettik qyzmet isteri jónindegi agenttiktiń Mańǵystaý oblysy boıynsha basqarma bastyǵy, tár­tiptik keńestiń tóraǵasy E.Os­pa­novtyń kandıdatýralary ózara daýysqa tústi. 115 okrýgi bar oblystan saı­laýǵa qatysýǵa tıisti 114 saılaý­shy­nyń bireýi densaýlyǵyna baı­la­nysty, ekinshisi issaparda jú­rýi sebepti qatysa almady. Má­ji­lis saılaýyndaǵydaı júrmeli já­shikpen daýys berý múmkindigi joq bul saılaýda 112 depýtat óz tań­daýlaryn ja­sady. Saılaý ko­mıs­sııasy tóraǵa­sy­nyń aıtýyn­sha, saılaý qorytyndysy boıynsha Baqtybaı Shelpekov 98,2 paıyz daýys aldy. TMD mıssııasynan kelgen halyq­aralyq baıqaýshylar – tatarstandyq Azat Ahtareev, Radık Ibragımov jáne Denıs Korolev, «Táýelsiz baıqaý­shy­lar­dyń respýblıkalyq júıesi» QQ ókili Kırıll Osın men BAQ ókilderi saılaýdyń qandaı da bir jolsyzdyqqa boı aldyrmaı taza, joǵary uıym­shyl­dyqpen ótkeni­ne kýá boldy. «Biz baı­qaý­shy retinde qatysqan Mańǵystaý ob­ly­synda Parlament Senaty depýta­tyn saılaý joǵary deńgeıde ótti. Saı­laý­dyń zańdylyqtary men erejelerine nuq­san keltiretin birde-bir fakti bol­ǵan joq», deıdi halyqaralyq baıqaý­shy­lardyń basshysy, Tatarstan azama­ty A.Ahtareev. ShYMKENT Ońtústiktegi saılaýǵa ázirlik­tiń sa­pasy tańdaýshylardyń birlesken oty­rysy ótetin oblys ákimdigi májilis za­ly­nyń má­ni­sinen de baıqalyp turyp­ty. Syrt­ta qyryq gradýs. Al arnaıy salqyndatylǵan úlken zalda jı­yrma gradýstyń tóńiregi. OQO máslı­haty­nyń hatshysy Ábil­qa­sym Dosbolov birlesken májilis­ke 308 tańdaýshynyń 294-i qaty­syp otyrǵanyn, jumysty bas­­taýǵa tolyq múmkindik bar ekenin maǵlumdady. Birlesken otyrys ashyq dep jarııalandy, jumys reglamenti bekitildi. Aýmaqtyq saılaý komıs­sııa­sy­nyń tóraǵasy Berik Torǵaýytov Senat depý­tat­tyǵyna tórt úmitker tirkelgenin, onyń ekeýi úsh-tórt kún buryn óz kandıdatýrasyn óz erikterimen alǵan­da­ryn aıtty. Saılaý zańy­na sáıkes tańdaý, ıaǵnı daýys berý úderisiniń qa­laı júrýge tıistigin táptishtep túsindirdi. Daýys berý bastaldy. Sap-salqyn zaldyń ishi jarty saǵatta ysyp sala berdi. Qyzý kóterilip ketti. Saǵat on ekiden jıyrma mı­nýt ótkende bıýlletender sa­lynǵan ýrnalar ashyldy. Sanaq bastaldy. Kóp uzamaı-aq saılaý komıs­sııa­synyń tóraǵasy nátıjeni ha­barlady. Senatorlyqtan úmitker, aıtýly azamat Qýanysh Aıta­ha­novqa 235 tańdaýshy daýys beripti, nemese  81,9 paıyz. Ekinshi úmit­ker Shardara aýdandyq más­lıhatynyń hatshysy Toqsanbaı Berdi­be­kovke 52 daýys buıy­ryp­ty. Bul degenińiz – 17,6 paıyz. Jeti bıýlleten ja­ram­syz dep tanylǵan. Táýke han kóshesimen ketip bara jatqanymyzda Qýanysh Aıta­hanovtyń senim bildirilgen adamy, Dúnıejúzi qa­zaq­tary qaýym­dastyǵy Ońtústik (OQO, Jam­byl, Qyzylorda) aımaqtyq fı­lıalynyń tóraǵasy Baıdýlla Qo­­nysbek jolyqty. «Boljam du­rys shy­ǵyp­ty ǵoı, – dedi ol kisi. – Qalalyq jáne oblystyq más­lı­hattyń depýt­tary­men saılaýal­dy kezdesýlerde baı­qaǵanbyz. Suraqtardyń kóbi Aıta­ha­novqa qoıylǵan. Kóksaraı kiltı­pan­da­ry, jerdi sýlandyrý jaǵdaı­la­ry, aýyl sharýashylyǵyndaǵy bas­qa da ózekti máseleler, qor­shaǵan ortany qorǵaý, or­mandy alqap­tardy, saıabaqtardy kó­beı­tý, orynsyz jekeshelenip  ketken tabı­ǵattyń tańǵajaıyp tusta­ryn halyq ıgiligine qaıtarý, zań­dardyń sapasyn kóterip, oryn­dalýyn kúsheıtý, bıýdjet qarjy­synyń jumsalýyna baılanysty zańdyq negizderdi shıratý, mem­qyz­met­ke, bıik laýazymdarǵa kadrlar ta­ǵaıyndaýda memlekettik tildi bilý máselesin erekshe eskerý jaqtary aıryqsha aıtylǵan. Men osylardyń bári qaıta saı­lanǵan Aıtahanovqa amanat dep túsinemin jáne shyn peıilmen quttyqtaımyn». Tús shańqaıynda temperatýra qyryq tórtke taıap qalǵan. Iá, Oń­tústikte kún de, kóńil de ys­tyq-aq. PAVLODAR Keshe  oblys ortalyǵynda Parlament Senatynyń saılaýyn ótkizý úde­risi erteletip bastalǵan edi. Oblys­tyq saılaý komıssııasynyń tóraıymy Álııa Sabyrhanova bastaǵan komıssııa músheleri «Shańyraq» mádenı-saýyq ortalyǵynda bolatyn saıası naýqandy óz dárejesinde ótkizý úshin qujat-qaǵazdaryn túgendep, daýys berý alańy sanalatyn sahna kelbetin ádettegiden ózgeshe qalypqa túsirip abyr-sabyr. Saǵat  tańerteńgi 10-dar shamasynda barlyq deńgeıdegi, ıaǵnı oblystyq, aýdan­dyq jáne qalalyq máslıhat depýtattary jınaldy. Tirkeý bastaldy. Bári de tynysh, qalypty jaǵdaıda júrgizilýde. Arada jarty sa­ǵattaı ýaqyt ótkende Parlament Sena­tyna depýtat tańdaıtyn, ıaǵnı daýys beretin mańyzdy  sát te kelip jetti. Jalpy, Senat depýtattyǵyna kandıdat bolyp, óndiristi óńirden tórt  úmitker usynylǵan edi. Olardyń ekeýi – Idaıat Ábdihalyqov pen  Bolat Baıjanov saılaý dodasynan óz ótinishteri boıynsha bas tartty da, oblystyq  sáýlet jáne qurylys basqar­ma­synyń bastyǵy Marat Qabdyýálıev pen jergilikti jerdegi «Qazaqtelekom» AQ-tyń bas dırektory Ashat Kúzekov saıysqa túsetini belgili bolǵan edi. Sóıtip, qos úmitkerdiń birin tańdaý úshin depýtattar daýys berdi. Nátı­je­sinde, jergilikti depýtattardyń kóp­shilik daýysyn alǵan Ashat Kúzekovtiń esimi ataldy.  Úmitkerge  196 saılaý­shy­nyń   179-y  daýys berdi. Osy mańyzdy saıası naýqanǵa  Reseıden kelgen TMD elderi baıqaýshylarynyń ókili Vera Serıkovanyń aıtýynsha, saılaý joǵary dárejede ótti. «Men osy salada kópten  qyzmet jasap júr­gendikten, óz kózim­men kórgen  daýys berý úderisin joǵary baǵalaımyn»,  dedi ol. PETROPAVL Qazaqstan Respýblıkasy Senaty de­pýtattyǵyna  Soltústik Qazaqstan ob­ly­synan 8 úmitker usynylǵan bolatyn.  Alaıda, qajetti qujattardy usyn­ba­ǵa­ny úshin 5 úmitker tirkeýden ótpedi. Saı­laýǵa sanaýly kúnder qalǵanda  tirkelgen kandıdattardyń biri dodaǵa tú­sýden bas tartty. Sóıtip, aqtyq márege oblys ákiminiń birinshi orynbasary Samat Eskendirov pen oblystyq ju­myl­dyrý daıarlyǵy, azamattardyń qorǵa­nys, apattar men zilzalalardyń aldyn alý jáne joıýdy uıymdastyrý jó­nin­degi basqarma bastyǵy Serik Táshenov jetti. Negizgi tartys eńbek jolyn kásipkerlikten bastap, birneshe aýdanda basshylyq qyzmet atqarǵan orda buzar jastaǵy azamat pen  zeınetkerlikke shyǵýdy áne-mine kútip otyrǵan sheneýnik arasynda ótti. Birine «Nur Otan» HDP-nyń jergilikti fılıaly senim kórsetse, ekinshisi ózin-ózi usyný jo­lymen baǵyn synap kórýdi uıǵarypty. Tańdaýshylardyń Parlament Se­na­ty­na Qyzyljar óńirinen depýtat saılaý jónindegi birlesken otyrysy  N.Pogodın atyndaǵy oblystyq drama tea­trynda belgilengen merzimde bas­taldy.  Ártúrli deıgeıdegi halyq qa­laý­lylarynyń májilisin oblystyq más­lıhattyń hatshysy Qaıyrly Ediresov ashyp, 212 depýtattyń 208-i jı­nal­ǵanyn málimdedi.  Oblystyq saılaý ko­mıssııasynyń tóraǵasy Asqar Saqyp­kereev Senat depýtattary janama saılaý quqyǵy negizinde  jasyryn daýys berý jolymen saılanatynyn eske sala kelip, saılaý tártipterin túsindirdi.  Ile saılaý da bastalyp ketti. Onyń shymyldyǵyn oblystyq máslıhattyń depýtaty Svetlana Kashenseva ashty. Mine, tańdaýshylardyń daýys berý  úderisi de aıaqtaldy. Bıýlletender  ha­lyqaralyq baıqaýshylardyń, senim bil­dirilgen adamdardyń kózinshe ýrnadan tógilip, ashyq, jarııaly túrde  sanaldy. Aqtyq qorytyndy jarııa etil­di. 2 bıýlleten jaramsyz dep tanyldy.  S.Eskendirovti jaqtap – 170,  S. Táshenov úshin – 36 tańdaýshy daýys berdi. Sóıtip, depýtattardyń úlken senimine ıe bolǵan Samat Saparbekuly  Parlament Senaty­nyń depýtaty bolyp saılandy. Biz saılaý aıaqtalǵannan keıin tań­daý­shynyń oı-pikirin bilgen edik. Ekpin ÁBIEV, Jambyl aýdandyq máslıhaty­nyń depýtaty: – Men S.Eskendirov úshin daýys berdim. О́ıtkeni, onyń saılaýaldy baǵ­dar­lamasy naqtylyǵymen unady. Eko­nomıkanyń naqty sektoryna, aýyl sha­rýashylyǵyna, ındýstrııalyq-ınnova­sııa­­lyq máselelerine jete kóńil aýda­rýy  onyń istiń adamy ekenin aıǵaqtap tur. О́SKEMEN Kendi Altaıǵa baýyr basyp ketken, uzaq jyldar oblys ákiminiń oryn­­­ba­sa­ry, sosyn birinshi oryn­basa­ry, bir ja­rym jyldaı óńirge bas­shy­lyq jasaǵan Talǵatbek Jámshituly Abaıdildın ka­rapaıym, qurby-dos­tary arasynda bedeldi azamat. Son­dyqtan bolar, osydan bes jyl buryn Senat saılaýy kezinde basymdyqpen jeńiske jetken edi. «Tá­keń bıylǵy qyrkúıekte 63 jasqa to­la­dy, endi Senatqa qandıdat retinde tirkelmeıtin shyǵar» degen kópshilik joramal jasap. Alaıda, T.Abaıdildındi Shemonaıha, Úrjar, Aıagóz, birqatar qa­la­lyq máslıhattyń depýtattary Parlament Senatyna óz qalaýlylary retinde usyndy. T.Abaıdildınnen basqa taǵy tórt kandıdat Senat saılaýyna túsýge tilek bildirdi: olar 63 jastaǵy T.Ámir­janov, V.Lopatkın, B.Esdáýletova jáne ob­lys­tyq aýyl sharýashylyǵy basqar­ma­sy­nyń bastyǵy D.Selıhanov. V.Lopat­kınniń der kezinde qujat tapsyr­ma­ǵany ózine bóget bolyp, tizimnen sy­zylyp tastaldy. Al D.Selıhanov pen B.Esdáýletova saılaý komıssııasyna aryz jazyp ózderin kandıdattar tiziminen alyp tastaýdy ótindi. Sonymen, aq­tyq saıysqa T.Abaı­dildın men T.Ámir­janov shyqty. Saılaý bastalardyń aldynda Reseıden kelgen bir top halyqaralyq baı­qaý­­shylar aqparat quraldary ókilde­ri­ne suhbat berdi. Taýly Altaı respýb­lı­kasynyń azamaty D.Cherkasov pen Altaı ólkesinen kelgen R.Sýbbotın daýys berý rásiminiń aıqyndyǵyna, adaldyǵy men ashyqtyǵyna basa nazar aýdardy. Oblystyq máslıhattyń hatshysy V.Ahaev búgingi Senat saılaýyna bar­lyq deńgeıdegi máslıhattar depýtat­ta­ry­nyń qatysyp otyrǵanyn, bul tań­daýshylardyń 95,3 paıyzy ekenin aıta kelip, saılaýdy bastady. Oblystyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Erkinbek Aıazbaev daýys berýdiń tártibi jaı­ly túsindirdi. Jabyq saılaý nátıje­sin­de Talǵatbek Abaıdildın depýtat­tar­dyń – 270, al Tóleýbek Ámirjanov 31 daýysyn jınady. Bir daýys jaram­syz dep tanyldy. «Egemen Qazaqstannyń» tilshileri jáne Gúlaı Shyntemirqyzy (Aqtaý). -------------------------------------------------- Sýretterdi túsirgender O.BALMURAT, B.SÁRSENOV, T. Qosshyǵulov, T.TYNYBAEV.