Sary qurlyq jarysynyń basty ereksheligi dep bıyl tamyzdyń 23-i men qyrkúıektiń 4-i aralyǵynda Germanııada ótetin álem chempıonatyna joldama úlestirilgenin aıtýǵa bolady. Endi AIBA-nyń jańa erejesine sáıkes jahandyq jarysqa Azııa aımaǵyna 10 salmaq boıynsha tek 60 joldama ǵana tıesili. Iаǵnı, ár salmaqqa 6 joldama.
Sál sheginis jasasaq. Azııa chempıonaty úshinshi márte О́zbekstanda ótkizilip otyr. Birinshisi – 1995 jyl. Ol kezde KSRO boks mektebiniń tálimin kórgen sońǵy býyn – Bolat Jumadilov, Bektas Ábýbákirov, Baqtııar Tilegenov, Bolat Nııazymbetov, Ermahan Ybraıymov jáne Vasılıı Jırov bastaǵan boksshylarymyz ózbek jerinde alty ret qazaqtyń Ánuranyn kókke shyrqatyp, jalpy komandalyq esepte birinshi orynǵa nyq jaıǵasqan edi. Alaıda, 1999 jyly HH Azııa chempıonatynda ózbek boksshylary 7 birdeı altynmen ese qaıtardy. Áıtkenmen, sońǵy eki qurlyq birinshiliginde (2013, 2015 jyldary) bizdiń jigitter barlyǵy 12 altyn alyp, kóshbasshy kim ekenin anyq ańǵartty.
Azııa chempıonatyn 6 ret uıymdastyrǵan Bangkok shahary eshkimge tizgindi ustatar emes. Kerisinshe, osy kúnge deıin Qazaq eli sary qurlyq týrnırin birde-bir ret óz jerinde ótkizbepti.
Birinshi kúnnen-aq jarys kórigin qyzdyrǵan Tashkenttegi saıys sáýirdiń 30-nda bastalyp, mamyrdyń 7-inde aıaqtaldy. Fınalǵa alqynbaı jetkender qatarynda qazaqstandyq 4 boksshy bar. Bul jerde fınaldaǵy barlyq 10 jekpe-jekti tizbelemeı-aq, tek jerlesterimiz judyryqtasqan 4 salmaqqa toqtalsaq.
Bul jarysta 69 kıloda synǵa túsken Abylaıhan Júsipovtiń shoqtyǵy bárinen de bıik tur edi. Jartylaı fınalda tóreshilerdiń sheshimimen mońǵol boksshysy Bıamba Tývshınbatty jeńgen Abylaıhannyń fınaldaǵy qarsylasy qazaq jankúıerlerine jaqsy tanys Shahram Gııasov boldy. Sh.Gııasov 2016 jyly Rıo olımpıadasynyń fınalynda Danııar Eleýsinovke esesi ketken boksshy. Qos sheberdiń jekpe-jegi jankúıerlerdiń aıyzyn qandyrdy. Fınaldyq aıqasty jap-jaqsy bastaǵan jerlesimiz kóp ýaqyt ótpeı nokdaýnǵa túsip qaldy. Biraq qalǵan ýaqytta rıng ıesimen teń dárejede aıqasqan Abylaıhan Júsipov kezdesýdi óz paıdasyna sheshe almady. Nátıjesinde, barlyq tóreshi ózbek boksshysyn jeńimpaz dep tanydy.
Byltyr Pavlodarda ótken el chempıonatynda 75 kıloda fınalǵa deıin jetken Erik Áljanov salmaǵyn aýystyryp, Azııa chempıonatynda 81 kıloda synǵa tústi. Erik jartylaı fınalda Túrikmenstan boksshysy Nýrıagdy Nýrıadıevti merziminen buryn jeńip, fınalǵa joldama alǵan. Alaıda, onyń fınaldaǵy qarsylasy Rıo olımpıadasynyń kúmis júldegeri ózbek Bektemir Melıkýzıev edi. Azýly qarsylasqa tap bolǵanyna qaramastan, Áljanov pen Melıkýzıev arasyndaǵy kezdesý teń dárejede alma-kezek shabýyldarmen bastaldy. Áljanov alǵashqy raýndta shıraq qımyldap, birneshe soqqysyn daryta aldy. Nátıjesinde, bes tóreshiniń úsheýi qazaq boksshysyn birinshi raýndta jeńdi dep sheshim qabyldapty. Alaıda, qalǵan eki kezeńde Áljanov sharshap qalǵandaı kórindi. Osy sátti ózbek boksshysy utymdy paıdalana aldy. Qorytyndysynda, B.Melıkýzıev jeńiske jetip, Azııa chempıony atandy.
«Jekpe-jek qıyn boldy, sharshadym. Jańa salmaqta tájirıbem az ekeni baıqaldy. Alda álem chempıonaty, soǵan daıyndyqty bastaý kerek», deıdi Azııanyń kúmis júldegeri.
Al 91 kıloda óner kórsetken Vasılıı Levıt 3 dúrkin Azııa chempıony atanǵan ázirge jalǵyz boksshymyz. «Astana Arlans» sapynda únemi jeńiske jetip júrgen elordalyq jigitke jartylaı fınalda Sırııa eliniń boksshysy Alaa Eldın Gossıaýn qarsy turdy. Kópshilik kútkendeı Vasıa qarsylasyn birinshi raýndta-aq «jaramsyz» etip tastady. Al aqtyq synda úndistandyq Sýmıt Sangvanpen kezdesken jerlesimiz tóreshilerdiń biryńǵaı sheshimimen jeńiske jetti.
91 kılodan joǵary salmaqta baq synaǵan Qamshybek Qońqabaev jartylaı fınalda Iordanııa ókili Hýsseın Iаshaıshpen judyryqtasqanda, tez sharshap qalǵany kórinip-aq turdy. Alaıda, Qamshybek fınalǵa sergek qalypta shyǵypty. О́zbek boksshysy Bahodır Djalolovpen aradaǵy jekpe-jek alma-kezek shabýylmen ótti. Qarsylasynyń boıshańdyǵyna qaramastan Qamshybektiń sol qolmen baǵyttalǵan soqqysy kózdegen jerine dóp tıip jatty. Úsh raýnd boıy alma-kezek shabýylmen ótken kezdesýde sál ǵana basymdyqpen ózbek boksshysy jeńiske jetti.
Sonymen, 1 altyn, 3 kúmis jáne 4 qola medal alǵan boksshylardyń barlyǵy tamyzdyń 23-i men qyrkúıektiń 4-i aralyǵynda Gambýrg qalasynda ótetin álem chempıonatyna joldama aldy. Shırek fınalda jeńilis tapqan Ádilet Qurmetov (60 kg) qosymsha joldama úshin aıqasta ındonezııalyq Kornelıýs Langýden basym túsip, ol da Germanııaǵa barýǵa múmkindik aldy. Iаǵnı, 9 boksshymyz jahan jarysyna qatysady. 49 kıloda synǵa túsken Erjan Jomart senimdi aqtaı almady.
Tashkentte qos eldiń boksshylary bir-birimen 8 ret kezdesip, tek bireýinde ǵana bizdiń jigitter jeńiske jetti. Áıtkenmen, tóreshilerdiń qıys bura tartqan jekpe-jekteri de oryn alǵanyn ózge eldiń bapkerleri de negizgi sheshimmen kelispeıtinin aıtyp jatty. Bul ózbek boksynyń myqtylyǵyn joqqa shyǵarý emes, biraq bizdiń jigitterdiń de osal emes ekenin aıtý edi. Tashkentte ketken eseni Myrzaǵalı Aıtjanov shákirtteri álem birinshiliginde eńseni tiktetip qaıtarar degen senim mol.
Almas MANAP,
«Egemen Qazaqstan» –
Tashkentten
Sýretti túsirgen
Danııar MAILYBAEV
