Muǵalimder forýmy

Taraý-taraý tabys taldandy, kadr qadiri qozǵaldy

Eń aldymen sizderge, sizder arqyly Qazaqstannyń barlyq ustazdar qaýymyna Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaev­tyń shyn yqylasty sálemi men qut­tyqtaýyn jetkizýdi ózime pa­ryz sanaımyn, dedi Memlekettik hatshy. Zańǵar qalamgerimiz Muh­tar Áýezovtiń «Ustazdyq – uly nárse» degen sózi árqashan siz­derdiń eńbekterińizge beriler ádil de úzdik baǵa bolyp qala beredi. О́ıtkeni, ustazdar, muǵa­lim­der qaı kezeńde de jas ur­paqty jaq­sylyq pen izgilikke tárbıe­leı­tin tulǵalar. Ota­ny­myzdyń adal da abzal azamat­taryn, shy­naıy patrıottaryn tárbıeleıtin qaýym. Sondyqtan da ustaz eń­begi ıgilikti eńbek, ımandy eńbek. Táýelsiz elimizdiń búgini men erteńine qyzmet jasaıtyn, bú­gin­gi aǵa urpaq bastaǵan eren ister men eleýli bastamalardy jalǵas­ty­ratyn, elimizdiń damýy men órkendeýine ózindik qoltań­ba­la­ryn salatyn jas urpaqty tár­bıeleýdiń mańyzy men máni óte joǵary, óte jaýapty. Sizderdiń jas urpaqty tárbıeleý salasyn­daǵy qoldaryńyz qýatty, júrek­te­rińiz shýaqty bolsyn, dedi. Ol budan keıin Tuńǵysh Prezıdentimiz negizin qalap, aldaǵy maqsaty men muratyn belgilep bergen ómirsheń táýelsiz mem­le­ketimizdiń strategııalyq jospar­la­ryn júzege asyrýda, el eko­no­mıkasyn, rýhanııatyn órken­de­tý­de ustazdardyń qosyp otyr­ǵan úlesin erekshe atap ótti.  Birinshi pedagogıkalyq fo­rým­nyń Táýel­sizdiktiń 20 jyldyǵy qarsańynda jańa elordamyzda ótýiniń ózindik nyshandyq máni bar ekenin, bul turǵydan kelgende kúlli ustazdar qaýymy As­ta­naǵa kelip otyr deýge bola­ty­nyn alǵa tartty. Sol sekildi Qa­nat Saýdabaev 20 jyl ishindegi Tuńǵysh Prezıdentimizdiń ke­meń­ger basshylyǵynyń nátıje­sin­de jetken jetistikterimizge, aldaǵy asýlarymyzǵa, álemdik dárejedegi abyroı, bedelimizge toqtalyp, Nursultan Ábish­uly­nyń bilim salasyna, sonyń ishinde mektepke jasap kele jatqan udaıy qamqorlyǵyn ártúrli ataý­lardaǵy arnaıy baǵdarla­ma­lar­dan sizder jaqsy bilesizder. Táýelsizdiktiń aldyńǵy aýyr jyldarynda da mektep memleket qamqorlyǵynan tys qalǵan joq. Bul salaǵa jyl saıyn qar­jynyń kólemi ósken ústine ósip keledi. Muǵalimderdiń ál-aýqaty men turmysyn jaqsartýda ja­sa­lyp jatqan qamqorlyqtar eshqa­shan tolastamaıdy. Al sizder buǵan jas urpaqty jaqsylyqqa, izgilikke, otanshyldyqqa, elshildikke tárbıeleýde eń joǵary kórsetkishtermen jaýap beredi degen senim zor. О́ıtkeni, ustaz – mektep júregi, mektep bilim – júregi, bilim – ósip-órkendeýdiń kepili. Biz sizderge eń qymbat­ty­myzdy – bolashaqtyń baıandy negizin qalaıtyn urpaǵymyzdy senip tapsyryp otyrmyz. Sol senim bıiginen sizderdi kóre beremiz dep senemiz, dedi Qanat Bek­myrzauly. Prezıdent Ákimshiligi, Premer-Mınıstr Keńsesiniń qyz­met­kerleri, Parlament Májili­si­niń depýtattary, Astana, Al­ma­ty qalalary men oblys ókil­deri, ózge de azamattar qatysqan alqaly jıynda Bilim jáne ǵy­lym mınıstri Baqytjan Juma­ǵulov oqý salasyn jan-jaqty qamtyǵan mazmundy baıandama­ jasady. Ol bul forýmnyń pedagogtar, ata-analar, kásip­ker­ler jáne azamattyq qoǵam ókil­deriniń baılanysyn qamtamasyz etý, Otanymyzda bilim berýdi damytýdyń 2011-2020 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdar­la­ma­syn iske asyrý, azamattyq qo­ǵamdyq ınstıtýttardyń qaty­sýyn keńeıtý maqsatynda ótki­zip otyrǵanyn tilge tıek etti. Elbasynyń bastamasymen táý­el­sizdiktiń alǵashqy jyl­da­ry­nan beri atalmysh salada aıtýly jobalardyń júzege asyp jat­qa­nyn, sonyń bir ádemi kórinisi «Bolashaq» baǵdarlamasy, bilim naryǵynyń qalyptasýy ekenine naqty dálel-dáıekter keltirdi. IýNESKO-nyń derekterine sáı­kes biz bilim berýdi damytý ındeksi boıynsha, álemdegi 129 eldiń ishinde 4-shi oryndamyz. Al saýattylyq deńgeıi boıynsha 177 memlekettiń arasynda 14-shi oryndy ıelenip otyrmyz. TIMSS oqý jetistikteriniń ha­lyq­aralyq salystyrmaly zertteýlerinde 36 eldiń arasynda bizdiń oqý­shy­lar matematıka boı­ynsha – 5-shi, al jaratylystanýdan 11-shi oryndamyz. Sońǵy 10 jylda bilim berý júıesin qarjylandyrý 7,5 esege artty, dedi mınıstr. Ol budan keıin «Nazarbaev zııatkerlik mektepteriniń» quryl­ǵa­nyn, bul Prezıdent aıtqandaı, «Qazaqstannyń zııatkerlik elı­ta­syn tárbıeleýdiń irgetasy» bolatynyn jetkizdi. Sonymen bir­ge, Elbasynyń bastamasymen jáne qoldaýymen «Nazarbaev ýnı­versıtetiniń» ashylyp, ju­mys istep jatqanyn, úsh tuǵyr­ly tildi oqytý jobasy engizilgenin atap ótti. 2011 jyly bilim berýdi da­mytýdyń jańa kezeńi bastaldy. Memleket basshysy Qazaqstan­dy álemdik deńgeıdegi bilim or­talyǵyna aınaldyrý týraly bıik maqsat qoıdy. Bilim berýdi da­mytýdyń memlekettik baǵ­dar­lamasy qabyldandy. Bıylǵy oqý jylynyń jáne aldaǵy on­jyl­dyqtyń basty ereksheligi – oqytýdyń túbegeıli jańa sapa­sy­na qol jetkizýge barynsha kó­ńil bólý, degen mınıstr bul ju­mys eń aldymen muǵalimderge qatysty ekenin, olar oqytý boı­ynsha basty tulǵa bolyp esepteletinin alǵa tartyp, sondyqtan da muǵalim kásibi qoǵamda eń bedeldi, qurmetti mamandyqqa aı­na­­lýy tıis, dedi. Ol muǵalim­der­diń aılyǵy 1 shildeden bastap 30 paı­yzǵa kóterilgenin, 1 qyr­kúıek­ten joǵary kategorııalary bar ustazdar biliktiligi úshin laýa­zymdyq jalaqysyna 100 paıyz kólemde aqy alatynyn da atap ótti. Alqaly basqosýda aıtylǵan taǵy bir másele, joǵary oqý or­yndarynda muǵalimderdi daıyn­daý júıesin jańartý, jumys istep jatqan azamattardy talapqa saı qaıta daıarlaý, biliktiligin art­tyrý boldy. Bul jóninde Baqyt­jan Jumaǵulov, pedagogı­kalyq mamandyq boıynsha memlekettik grantqa ótý baly – elimizdegi eń tómengi ball bolyp tur. Zańger jáne ekonomıst ma­mandyǵyn aıt­paǵannyń ózinde, veterınarııa­dan da tómen, ıaǵnı, qabyldaý eń tómengi ball boı­ynsha júrgiz­ilý­de. Sheteldik tá­jirıbege júgin­sek, olarda múlde basqa. My­sa­ly, Ońtústik Koreıada úzdik mektep bitirýshilerdiń 5 paıyzy, Fın­lıandııada – 10, Sın­gapýr men Gonkongta 30 paıy­zy mu­ǵa­limdik mamandyqty tańdaıdy eken, deı kelip, alda turǵan ózge de maqsat-min­det­terge toqtaldy. Sonyń biri «Dań­qty muǵalimder kitaby» atty ınternet basy­lymdy uı­ym­dastyrý, 12 jyl­dyq oqytýǵa kóshýge baıla­nys­ty mektepter qurylysynyń jańa baǵdarla­ma­syn iske asyrý qajettigin baıandap, taıaý jyl­dary 522 jańa mektep salý jos­parlanyp otyr­ǵanyn, bizge qa­raǵanda turǵyn halqy 10 ese kóp Reseıde osy kezeńde 670 mek­teptiń qury­lysy bastalatynyn jetkizdi. Tehnıkalyq jáne ká­siptik bilim berý, joǵary oqý oryndary tý­raly da keleli má­se­lelerdi qoz­ǵap, qazir elimizde 148 joǵary oqý orny bolsa, onyń 95-i ýnıversıtet ekenin, aldaǵy 20 jyl­da «Stýdenttik bas­pana» júzege asatynyn, El­ba­sy tapsyrma­syna oraı, «Jas ulan» biryńǵaı balalar men jasóspirimder uıy­my» qury­la­ty­nyn, bul bala­lardy qazaq­stan­dyq patrıotızm rýhynda tárbıeleýge erekshe úles qosa­ty­nyn tilge tıek etti. Eń bas­ty­sy, Elbasy N.Na­zar­baevtyń «Res­pýblıkanyń bar­lyq oqý oryn­da­rynda bilim sapasyn jaqsartý kerek» degen tapsyrmasyna ár­qaı­symyz óz úlesimizdi qosýy­myz kerek, dep sóz aıaǵyn túıdi mınıstr. Budan keıin muǵalimder fo­rý­myna qatysýshylar óz oı-baılamdaryn ortaǵa saldy. Jambyl oblysy Merke aýda­ny №17 mektep-gımnazııasynyń dırektory G.Tileýberdıeva óz sózinde muǵalim, mektep, ata-ana, kolledj, qoǵam músheleri birigip eńbek etken jaǵdaıda ǵana mejelegen nátıjege ıe bola alatyn­dyǵyn aıtty. Sóıleýshiler pe­dagogıkalyq mamandyqtyń ımıdjin kóterip, onyń qoǵamdaǵy ornyn belgileýdi, qabiletke qa­raı sapaly bilim beretin ýnıversıtetter ashylý qajettigin alǵa tartty. Qabyldaý emtı­han­daryna pedagogıka, psıhologııa muǵalimderin qatystyrýdy da másele etip kóterdi. Al «Shy­ǵarmashylyq bastamashyl áıel­der lıgasy» QB basqarmasynyń tóraıymy A.Haırýllına otba­sy, mektep jáne úkimettik emes uı­ymdar yntymaqtastyǵynyń tıimdi modelderi jóninde sóz etti. Forýmǵa qatysýshylar bilim berý júıesindegi birqatar máse­le­lerdi sheshý úshin bilim berý sala­sy men azamattyq qoǵam arasyn­da­ǵy turaqty áriptestikti qalyp­tas­tyrýǵa óz úlesterin qosýǵa shaqyrdy. Seksııa ju­mys­tarynda qoǵamdaǵy peda­gog­tyń mártebesin kóterý máse­le­lerine de erekshe kóńil bólinip, túrli usynystar aıtyp, tá­jirıbe almasty. Plenarlyq otyrysty qory­tyndylaý sátinde mınıstr B.Ju­maǵulov kóp jylǵy eńbegi men bilim berý júıesin damy­tý­daǵy, urpaq tárbıeleýge qosqan úlesteri úshin Bilim berý isiniń Qurmetti qyzmetkeri tósbelgisi­men birqatar oqý oryndary pe­dagogtaryn marapattady. Eldiń erteńi, ulttyń bolat qanat bolashaǵy sanalatyn ul-qyzdyń, otbasynan keıingi bilim berip, tárbıe úıretetin, balapandaı baýlyp, qyrandaı túle­te­tin, óz ýaqytyn aıamaıtyn, óz­ge­niń baqytyn aıalaıtyn ustaz­dar qaýymynyń jurt arasynda da, qoǵam ishinde de jóni bólek. Sol ustazdar jańa oqý jyly­nyń qarsańynda osylaısha bas qosyp, tamyz máslıhatyn fo­rým­ǵa ulastyrdy. Forýmda Ult kóshbasshysy – Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń Prezıdenti N.Na­zar­baevtyń atyna úndeý qa­byl­dandy. Sol sekildi bereke-bir­ligi jarasqan qazaqstandyq­tarǵa da qaıyrylyp, «Igilikti bolashaq úshin birge» qoǵamdyq birlestigin quratyndary týraly málimdedi. Bul qozǵalys jalpy halyqtyq qozǵalysqa aınalyp, mektepti, otbasyn jáne qoǵamdy biriktiretin bolady dedi. Al forým qararynda alda turǵan aýqymdy isterdi judyryqtaı ju­mylyp, birge atqara­tyn­dyq­ta­ryn biraýyzdan jetkizdi. Súleımen MÁMET, Juldyz BAIDILDA, Sýretterdi túsirgen Orynbaı BALMURAT.

I respýblıkalyq pedagogıkalyq forýmǵa qatysýshylardyń Ult kóshbasshysy – Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Á.Nazarbaevqa úndeýi

Qurmetti Nursultan Ábishuly! Biz, 2011 jylǵy 25 tamyzda ótken «Otbasy, Mektep, Qoǵam – bolashaq úshin birge!» atty birinshi Respýblıkalyq pedagogıkalyq forým­nyń qaty­sý­shylary, Sizge jańa Qazaqstandy qa­lyptastyrý jolyndaǵy júıeli de salmaqty saıasatyńyz úshin sheksiz qurmet pen zor alǵys bildiremiz. Sizdiń kóregen basshylyǵyńyz ben qajyrly eńbegińizdiń arqasynda ózindik damý úlgisi bar, jahandyq qarjy daǵdarysy jaǵdaıynda da ómirge ıkemdiligin dáleldegen múldem jańa memleket qu­ryldy. Táýelsizdiktiń 20 jylynda bizdiń qoǵamdyq qurylysymyz, ekonomıkamyz, ómir súrý sal­ty­myz túbegeıli ózgerdi. Eń bastysy, biz el retinde de, qazaqstandyq ult retinde de jetildik. EQYU men Islam Yntymaqtastyǵy Uıy­my­na tóraǵalyq etý, Astanadaǵy Sammıt, jetinshi Qys­­qy Azııa oıyndary Qazaqstannyń mereıin asyryp, elimizdi dúnıejúzi jurtshylyǵy moıyn­da­dy. Biz az ǵana ýaqyt ishinde álem astanalary­nyń arasynda laı­yq­ty oryn alyp úlgergen Astanamyzben maq­ta­namyz. Azamattar qoǵam ómiriniń barlyq mańyzdy sa­lalaryna belsendi qatysqan jaǵdaıda ǵana qoǵam ilgerileıdi, demokratııa damyp, ekono­mıka órleıdi. Qoǵamdyq ómirde memleket pen azamattar múd­delerin toǵystyratyn da naq osy bilim salasy. Biz bilim salasyna kórsetip otyrǵan qol­daýy­ńyz úshin Sizge rızashylyǵymyzdy bildiremiz. Sizdiń osy saladaǵy bastamalaryńyz ult­tyq bilim júıesin qalyptastyrý men damy­týdaǵy aýqymdy mindetterdi sheshedi. Muǵa­lim­niń mártebesin art­tyrýǵa baılanysty shara­lardyń mańyzy óte zor. О́ıtkeni ult keleshegi – ustaz qolynda. Jańa bilim berýdi damytýdyń 2011-2020 jyl­dar­ǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasy qazaq­standyq bilim berý júıesiniń jańa ǵasyrdyń tıisti talaptaryna jaýap beretin mazmundy jáne sa­pa­ly deńgeıge shyǵýynyń naqty tetigi bolyp tabylady. Biz Sizdiń qazaqstandyq bilimdi jáne memleketimizdi damytý úshin alǵa qoıǵan strate­gııa­lyq mindetterińizdi iske asyrýǵa jan-jaqty qol­daý kórsetip, azamattyq qoǵamnyń barlyq ıns­tı­týttaryn osy isti birlesip atqarýǵa shaqyramyz. Birinshi Respýblıkalyq pedagogıkalyq fo­rým­­nyń qatysýshylary Sizdi, qurmetti Nur­sul­tan Ábishuly, bilim salasyn ilgeri jáne serpindi damytý jolynda barlyq kúsh-jigerin, bilimi men tájirıbesin jumsaıtynyna sendiredi. Búgin bizge jańarǵan bilim arqyly Qazaq­stan­dy qýatty jáne gúldengen memleketke aınal­dy­rý­dyń tarıhı múmkindigi týyndap otyr. Alǵa, Qazaqstan!

Forýmǵa qatysýshylar lebizi

Berik MAIBASAROV, Qyzylorda oblysy, Jalaǵash aýdany №123 T.Júrgenov atyndaǵy daryndy balalar mektebi dırektorynyń tárbıe isi jónindegi orynbasary: – Bilim jáne ǵylym mınıstrligi uıymdastyryp otyrǵan forým – óte quptarlyq joba. Egemendigimizdi alǵan 20 jyl ishinde bul bizdiń el bolyp, bıik belesti baǵyndyryp, jańasha qyrymyzdan tanylýy­myz­dyń dáıegi ispettes. Forýmnyń maqsaty – bilim men ǵylym salasyna jańadan kelip jatqan teorııalar men jańalyqtardy, ınnovasııalyq tehnologııa­lar­dy tájirıbege engizip, ony odan ári damytý. Forým­nyń tárbıelik máni óte zor. Bul jıynǵa pedagogtarmen qatar, ata-analar komı­tetiniń músheleri, aza­mat­tyq qoǵam ınstıtýttary men úkimettik emes uıymdar ókilderi, iri kásip­kerlerdiń qatysýynda úl­ken mán jatyr. Pedagog retinde Astanaǵa alǵash kelgendikten maǵan bári ádemi, áserli kórinedi. Elor­damyz bolashaqta ǵylym men bilimniń ordasyna aı­na­latynyna kózim jetti. Tarıhshy bolǵandyqtan L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ-ge qoıylǵan Kúltegin eskertkishiniń kóshirmesi ýnıversıtet túlekteriniń patrıottyq sezimin oıatatynyna, talabyn shyńdaı túsetinine senimdimin. Jumaǵazy STAMBEKOV, Semeı qalasyndaǵy №37 gımnazııasy memlekettik mekemesiniń dırektory: – Men 40 jyldyq eńbek ótilim bar pedagogpyn. Sońǵy ýaqytta bala tárbıesine mán berýshilik sal­qyn tartyp bara jatqandaı kóri­nedi. Aqparattyq zaman ústemdik qurǵan tusta adamzat balasynyń ómir súrý deńgeıi qıyndap bara jatqa­ny jasyryn emes. Osy da bala tárbıesine salqyn­dyq­ty týǵyzyp otyrǵan sııaqty. Mine, osy ol­qy­lyqtardy keń otyryp keńesý úshin uıymdastyrylǵan bul jıynnyń mańyzy óte zor dep esepteımin. Osy alqaly basqosýda kóterilgen máseleler boıynsha bilim salasynda júrgen mamandar men ata-analar, qaýymdastyqtar, bıznes salasyndaǵy iskerler ortaq maqsatta jumys jasaıdy degen senimdemin. Forým – bolashaqqa ilgerileýdi qoldap qana qoımaı, bilim sapasyn qadaǵalaıtyn taǵy bir memlekettik qurylym bolyp jatsa quba-qup. Taǵy bir aıtaıyn degenim, «Bilim týraly» zań qabyldanǵaly da biraz ýaqyt ótti. Zaman ózgerisine qaraı ony taǵy elekten ótkizetin mezgil jetken tárizdi. Shalqyma QURMANALINA, J.Dosmuhamedov atyndaǵy Oral pedagogıkalyq kolledjiniń dırektory, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, professor: – Elordada ótken muǵalimderdiń tuń­ǵysh forýmy meni erekshe qana­t­tandyrdy. Áriptesterimmen pikir aly­syp, oı bólistim. Plenarlyq má­ji­liste pedagogıkalyq kolledjderde muǵalim daı­yn­daý máselesin kóterdim. Kolledjdi bitirgen bas­taý­ysh synyp muǵalimderi kóp jaǵdaıda jumysqa ornalasa almaı jatatynyn, mektep basshylarynyń bilim uıasynyń abyroıy dep, joǵary bilimdilerge jú­gi­retinin, olardyń bári birdeı myqty maman emestigin eskere bermeıtinin aıttym. Sol sekildi kolledjderde bakalavrlardy daıyndaý máselesin qozǵap, «Úzdik kolledj oqytýshysy» grantyn belgileýdi usyndym.