2017 jyldyń 1 shildesinen bastap memlekettiń, jumys berýshilerdiń jáne azamattardyń ortaq jaýapkershiligine negizdelgen mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesi engizile bastaıdy. Halyq osy arqyly 2018 jyldyń 1 qańtarynan bastap medısınalyq kómekke mindetti medısınalyq saqtandyrý baǵdarlamasy boıynsha qol jetkize alady. Iаǵnı, kez kelgen syrqatyńyzǵa baılanysty medısınalyq tegin kómek alyp, tipti qymbat otalardyń ózin tegin jasata alasyz. Ol úshin mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesine aı saıyn jarna aýdaryp turýyńyz qajet. Bul júıeniń negizgi maqsaty – halyqqa kórsetiletin medısınalyq kómektiń deńgeıin aldyńǵy qatarly elderdiń deńgeıine jetkizý, ári medısınalyq qyzmet sapasyn jetildirý. Búgingi jıyn barysynda atalmysh baǵdarlama búge-shúgesine deıin jiti taldandy.
«Bul baǵdarlama búkil dúnıe júziniń damyǵan elderinde burynnan qoldanylyp kele jatqan prınsıp. Bul degenimiz, densaýlyq saqtaý júıesine, ár azamattyń densaýlyǵyna tek jalǵyz adamnyń ózi ǵana emes, memleket pen jumys orny birlesip jarna quıyp azamattarǵa qoldaý kórsetý. Sol arqyly halyqtyń ál-aýqatyn arttyryp, medısınalyq qyzmet sapasyn nyǵaıtý. Álemniń ozyq elderinde paıdalanylyp kele jatqan ozyq tehnologııalardy óz elimizge ákelý. Qaı jerde turatynyna, ultyna, jynysyna qaramastan azamattardyń barlyǵyna birdeı keń kólemde qajetti sapaly medısınalyq kómek alýǵa quqyq berý. Bir jyldan asa ýaqyttan beri daıyndyq jumystary júrip jatyr. Jobany iske asyrý úshin qarjy quramy úsh jaqty negizde jolǵa qoıylady. Birinshi, memleket esebinen. Iаǵnı, 10 mıllıonnan astam halyqqa saqtandyrý jarnasyn memleket qarjylandyrady. Oǵan myna 14 top jatady. 18 jasqa deıingi balalar, joǵarǵy oqý ornynyń stýdentteri, kóp balaly analar, kúmis, altyn alqa ıegerleri, jas bosanǵan analar, júkti áıelder, Uly Otan soǵysynyń ardagerleri men múgedekteri, qatardaǵy zeınetkerler, resmı túrde jumyssyzdyqqa tirkelgen azamattar, tarıhı otanyna qonys aýdarǵan qandastar, bas bostandyǵynan aıyrylǵandar, sondaı-aq birqatar qurylymdardyń qyzmetkerleri belgili merzim aıasynda memleket esebinen jarnamen qamtamasyz etiletin bolady. Ekinshi, jumys berýshi tarapynan. Iаǵnı, osy jyldyń 1 shildesinen bastap árbir jumys orny óz qyzmetkerlerine orta jalaqynyń esebinen 1% jarna tólep otyrady. Statıstıkalyq derekter boıynsha bul quramǵa 6 mıllıonǵa jýyq halyq kiredi. Bul toptyń sanatynda jeke kásipkerler men kásiporyndar bar. Olar da eń tómengi jalaqynyń negizinde 5%-ǵa deıin jarna aýdaryp otyrýy qajet. Taǵy bir top esh jerde tirkelmeı ózin-ózi qamtamasyz etip júrgen azamattar. Olar eń tómengi aılyq mólsherinen 5%-ǵa deıin tólep otyrýǵa tıis. Medısınalyq saqtandyrý týraly jańa zań árbir azamattyń densaýlyǵyna jiti mán berýge baǵyttalǵan, deıdi, Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý boıynsha respýblıkalyq spıker Quralbaı Quraqbaev.
Osy máselelerdi halyqqa keń kólemde túsindirý jumystary kún tártibinde júrgizilip keledi. «Sáýir aıynan bastap arnaıy mamandardan quralǵan top qala boıynsha úıdi-úıdi aralap, turǵyndardyń atalǵan arnaıy toptardyń qaı kategorııasyna jatatynyn anyqtap, qujattaryn týralap, túsindirý jumystaryn júrgizýde. Durys túsinip qabyldaıtyn bolsa, bul halyq úshin memleket tarapynan jasalyp otyrǵan úlken kómek ári zor múmkindik» deıdi, Almaty qalalyq Jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń basshysy Aıgúl Ahmetova.
Mamandar mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesine jarnalardy aýdarmaıtyn azamattar úshin medısınalyq kómek qoljetimsiz bolatynyn aıtýda. Shara sońynda jıynǵa qatysýshylar osy máselelerge qatysty saýaldaryn joldap tolyqqandy jaýap aldy.
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
