Jumys tobynyń alǵashqy otyrysy

Otyrysta Prezıdent Ákim­shili­gi Ishki saıasat bóliminiń meńgerýshisi Aıda Balaeva atalǵan joba álemniń aldyńǵy qatarly týyndylary qataryna táýelsizdik jyldary jaryqqa shyqqan Qazaqstannyń mádenı qundylyqtaryn qo­sýǵa, sondaı-aq, bolashaqta onyń álem­­dik mádenıettiń bir ból­shegi­ne aına­lýyna jol ashatynyn aıtty. Iriktelip alynǵan týyn­­dy­lar elimizde ómir súrip jat­­qan barlyq mádenıetter men ulttar­­dyń ultaralyq palıtrasyn qam­týy kerek. Osy sala boıyn­sha qurylǵan jumys to­by má­denı týyndylardy irikteý
bo­ıyn­­sha uıymdastyrý jumys­taryn júıeleýdi bastamaq.

Jumys tobynyń múshesi, ǵalym Erlan Saıyrov: «Jahan­dyq zamanaýı qazaqstandyq mádenıet» atty jobadaǵy negizgi maqsat – barlyq shyǵarmashylyq ortalyq ókilderiniń basyn qosyp, Elbasy mindetin júzege asyrý. Ol mindet – kelesi jyldan bastap, Birikken Ulttar Uıymynyń alty tilinde qazaq tili, ádebıeti, mádenıeti, óneri, teatr, kıno salalary boıynsha úzdik týyndylardy halyqaralyq deńgeıge shyǵarý. Bul joba halyqtyń arasynda áleýmettik optımızm týdyrady. Sonymen qatar, bolashaqta Qazaqstannyń strategııalyq resýstaryn jasaıdy dep oılaımyn. О́ner salasynda jumys toby quryldy, sol jumys toby aıasynda sarapshylar qurylady. Sarapshylar toby short-paraq arqyly jumys isteıdi. Naqtyraq aıtqanda, Qazaqstandaǵy ónerdiń 4 baǵyty boıynsha eń úzdik týyndylardy jınaıdy. Sodan soń, osy jyldyń ekinshi jartysynda búkilhalyqtyq talqylaýǵa usyny­lady. Talqylaýdan iriktel­gen shyǵarmalar Memlekettik ko­mıssııaǵa jiberiledi», – dedi ol.

KSRO jáne Qazaqstan Ja­zý­shylar odaǵynyń múshesi Lıýbov Shash­kova atalǵan jobanyń basty maqsatynyń biri qazirgi Qazaq­stannyń avtorlary men shyǵar­malaryn tanymal etý ekenin aıtty. «Álemde basylyp jatqan, teatr sahnalarynda qoıylyp jatqan, mýzykalyq alańdarda oryndalyp jatqan korıfeılerimizdi tanımyz, klassıkamyzdy, uly folklorymyzdy bilemiz, al Qazaqstanda táýelsizdik jyldary qandaı týyndylar jaryqqa shyqty, jastar ne jazdy, mine, osyny tanytý – mindet», – dedi ol.

Otyrysta zamanaýı máde­nıettiń úzdik úlgileriniń tizbesin jasaý úshin jumys tobyna qajet irikteýdiń naqty krıterııleri aıtyldy. Naqtyraq aıtqanda, birinshiden, týyndy Qazaqstannyń táýelsizdigi kezeńinde dúnıege kelgen bolýy shart, ekinshiden, qoǵamda halyq moıyndaǵan, tanylǵan avtorlar bolýy kerek. Úshinshiden, jaryq kórgen týyndy (kitap, fılmografııa, teatr qoıylymy, kórmelerge qatysý, t.b.) qoǵamda tanymal bolýy tıis. Tórtinshiden, jańashyldyǵymen, biregeıligimen, zııatkerligimen, obrazdylyǵymen, ulttyq bolmysymen erekshelenýi shart. Besinshiden, joǵary kásibı deńgeıge, mádenı, ádebı talǵamǵa, sahnalyq mádenıetke saı bolýy qajet. Altynshydan, zorlyq-zombylyqty, dinı arazdyqty, nashaqorlyqty nasıhattamaýy tıis. Jetinshiden, irikteý kezinde Qazaqstan aýmaǵynda turatyn barlyq mádenıet ókilderi, ulttyq palıtra eskerilýi qajet.

Aıta keteıik, týyndylardy irikteý úsh kezeń boıynsha júzege asyrylmaq. Týyndylarǵa tıisti saraptama men irikteý júrgizilgen soń, jumystardyń tizimi jumys to­by­nyń jalpy otyrysynda tal­qylanyp, Komıssııanyń qa­raýyna, bekitýine jiberiledi.

Talǵat SÚIINBAI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY