24 tamyz kúni Petropavl qalalyq jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar bólimi janyndaǵy alańqaıǵa eskertkish ornatyldy. Kimniń deısiz ǵoı? Lenınniń! Iá, ıá, shortandaı shorshyp túspeńiz. «Estimegen elde kóp, esek mingen sartta kóp» degen osy. Elbasymyz bastaǵan Qazaqstan halqy mártebemizdi kóterip, mereıimizdi asyratyn Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵyn eńseli istermen qarsy alý sharalaryna jumyla kiriskende, jergilikti bıliktiń bul qylyǵyn túsine almaı dalmyz.
Bizge málim bolǵanyndaı, Qazaqstan Halyqtyq kommýnıstik partııasynyń oblystyq fılıaly burynǵy et kombınatynda esh eskerýsiz turǵan tas músindi kópshilik serýendeıtin jerge qoıýdy Petropavl qalalyq ákimdiginen ótinip, úshbý hat joldaǵan. Kózqarasy men ustanymy ártúrli saıası uıymdy qalalyq ardagerler keńesi men máslıhattyń qoshtaı jónelýi túsiniksiz. Máseleniń qala ákimi Nurjan Áshimbetov tóraǵalyq etken qala qurylysy keńesinde qaralyp, qoldaý tabýy da esh aqylǵa syımaıdy. Ákimdiktiń baspasóz qyzmetiniń oqıǵaǵa aıryqsha mańyz bergeni sonshalyq, jergilikti basylymdar arqyly jar salyp, jerden jeti qoıan tapqandaı máz boldy. Erekshe belsendilik tanytqan ardagerler uıymy da, basqa qoldaýshylar da tas músindi mańyzy bar arhıtektýralyq, mádenı eskertkishke jatqyzý qısynsyzdyǵyn bile tura «kún kósemin» qorǵashtap álek.
«Aıtpasań sózdiń atasy óledi» demekshi, reti kelip qalǵannan keıin kóńilimizde júrgen myna jáıtti ortaǵa salǵandy jón kórdik. Byltyr oblys ortalyǵynyń ár jerinde jan-janýarlar men adamdar beınelengen gúlzarlar men saıabaqtar paıda boldy. Solardyń biri Pýshkın jáne Sútishev kósheleriniń qıylysyna ornalasqan. Qara jerdi tósenish etip otyrǵan qazaqtyń qara shalynyń myjyraıǵan malaqaı sekildi júdeý túrine, qur súlderine kóz jiberip, bastapqyda asharshylyq qurbandaryna qoıylǵan belgige balaǵanbyz. Tek qolyndaǵy aspabyna qarap (qobyz ekenin áreń ajyrattyq) qobyzshy eken ǵoı dep topshyladyq. Iá, Asanqaıǵy, ıá Qorqyt baba deıin deseń, usqynynan adam shoshıdy. Bir jerde kórgen sııaqtymyz. Esimizge tústi. Úıge kelgesin nemeremizdiń boqshantaıyn aqtara bastadyq. «Aldardyń shaıtandy aldaýy» sýretti kitapshasy kózimizge ottaı basyldy. Anyq sol. Kóshirindisi sekildi, aýmaıdy-aý! Jerdiń jyrtyǵy bolsa kirip ketýge barsyń. Al «Fregat» saýda úıi janynda «jaıylyp júrgen» qulyndy bıeden áýdem jerde maldas qurǵan qazaqtyń taǵy bir myjyraıǵan shaly otyr. Qolynda – kárlen kese. Alǵa qaraı umsyna túsken. Músinshiniń dárý sýsyndy bappen ishken jannyń beınesin bermek oıy sátsiz shyqqan. Onyń qasynan árli-berli ótken-ketken keıbireýlerdiń qol jaıǵan qaıyrshyǵa uqsatyp, kesege tıyn tastap ketetinin sol mańaıda turatyn talaı adamnyń aýzynan estidik. О́zimniń de kýá bolǵanym bar. Olaq músinshilerdiń ulttyq namysqa tıetin osyndaı molaq dúnıelerin túzetý, qalpyna keltirý jóninde qansha aıtylyp kele jatsa da, esh eskeriler emes. Osynyń aldynda ǵana ortalyq demalys saıabaǵynda elimizdiń tanymal tulǵalaryna arnalǵan eskertkishterdiń sıyqsyzdyǵynan birazy alyp tastalǵan bolatyn.
Endi, mine, oblys ákimi Serik Bilálovtiń «20 ıgi is» sharasyn qoldap, Táýelsizdigimizge qatysty jan jadyratar aýqymdy jumystardy óristetýdiń ornyna arhıtektýralyq, mádenı eskertkishter men tas músindi shatastyrǵan «shala shekspırler» men «tolyspaǵan tolstoılardyń» bul áreketi el shejiresindegi erekshe beleske degen «syıy» bolar, sirá?! Sonshalyqty áspetteıtindeı, qalanyń qaq tórine qoıatyndaı Lenın qazir kim edi?!
О́mir ESQALI, Soltústik Qazaqstan oblysy.