Qazaqtyń ulttyq sýsyny qymyzdyń adam densaýlyǵyna tıgizer paıdasy mol. Muny bilgen sheteldikter bul isti áldeqashan qolǵa alǵan. Rýdolf Shtorh Keńes dáýirinde túrmede jatqanda týberkýlezben aýyryp, onyń qazaq dosy saýmalmen emdep jazǵan eken. Aýrýynan qulan taza aıyqqan ol eline oralǵan soń qymyz óndirýmen aınalysady, keıinnen urpaqtary Gans Solman jalǵastyrady. Osylaısha qymyzdyń tehnologııasyn jetik meńgergen germandyqtar elimizge arnaıy kelip, qymyz tehnologııasynyń qyr-syrymen jan-jaqty tanystyrady, oqý jattyǵýlaryn ótkizedi.
− Biz bul qurylǵylardy Germanııadan aldyrttyq. Munda 1500 bıe úzdiksiz, árqaısysy 2 mınýttan saýylyp turady. Táýligine 2,5 tonna sút beredi, jyldyq mólsheri 20 myń tonnaǵa deıin jetip otyr. Oǵan arnaıy sýblımasııalaý (qurǵatý) ádisin júrgizemiz. Sýblımasııalaý kezinde bıe súti muzdatylady da belgili bir ýaqyttan soń bý kúıine aınalyp, osydan qurǵaq ónim alynady. Bir kg qurǵaq sútten 10 lıtr sút shyǵady, − deıdi tehnolog Baýyrjan Qaınazarov.
− Munda barlyǵy 100 den asa adamdy jumyspen qamtyp otyrmyz. Jumysshylarǵa aıyna 70 myń jalaqy tóleımiz, jatar orny men tamaǵy tegin. Sondaı-aq ózimizdiń jaıylymdyq jerlerimizge egin egip, jylqylarǵa taza tabıǵı ónimnen jem shóbin daıyndaımyz. Qazaqstanda jasalǵan ónimdi jaqyn arada Qytaıǵa eksporttaýdy josparlap otyrmyz, − deıdi «Evrazııa ınvest ltd» dırektordyń orynbasary Ǵalymjan Meırambekov.
− Bıeniń saýmaly adamnyń asqazan ishek joldary, gastrıt syndy aýrýlarmen qatar týberkýlezge taptyrmaıtyn em. Saýmal tez sińirilip tez qorytylady. Tipti ana sútiniń ornyna da osy saýmaldy paıdalanýǵa bolady. Men óz basymnan osyndaı jaǵdaıdy ótkizdim. Anasy jumysqa shyǵýyna baılanysty tórt aılyq nárestege kúnine 200 gramnan osy qurǵaq ónimdi sýǵa ezip, berip otyrdym. Bala toq, ish qatý, allergııa sııaqty aýrýlardan ada boldy. Bul saýmaldyń qunarlyǵyn kórsetedi dep oılaımyn, − deıdi birinshi qalalyq aýrýhananyń pedıatri Elmıra Orazalıeva.
Memlekettiń qarjylyq qoldaýynyń arqasynda 2 mlrd teńgege salynǵan zaýyt búginde naryqqa óz ónimderin shyǵaryp sata bastady. Degenmen sapaly ónimniń baǵasy da joǵary − 1 kg − 60 myń , 500 gramy − 30 myń teńge. Halyqtyń ál qýatyn arttyratyn, tabıǵı taza ónimge degen suranys jyldan jylǵa arta túsedi degen senimdemiz.
Aıman MUQYShEVA
«Egemen Qazaqstan»
