Kezdesýde otandyq mádenıettiń, ádebıettiń, ónerdiń ózekti máseleleri, sondaı-aq, elimizdegi rýhanı-mádenı salanyń qazirgi jaı-kúıi men keleshegi talqylandy.
«Sizder jastardyń ishinde belgili bolyp, ózderińizdi kórsetip, elge qyzmet istep júrsizder. Árqaısyńyzdyń memleketimizdiń rýhanı mádenı ómirinde alatyn oryndaryńyz bar. Sondyqtan, sizdermen kezdesip, pikir almasqymyz kelip otyr. Búginde jastardy qoldaý baǵytynda úlken jumystar atqarylyp jatyr. Elbasymyz «Qazaqstan-2050» Strategııasynda jastar máselesine aıryqsha nazar aýdardy. Odan keıin «Intellektýaldy ult-2020» degen baǵdarlama qabyldandy. Qazirgi kezde «Jastar saıasaty týraly» aýqymdy tujyrymdama bar. Osynyń barlyǵy jastarǵa jol ashady, baǵdar beredi dep oılaımyn», – dedi G.Ábdiqalyqova. Budan keıin Memlekettik hatshy Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynda myqty ári jaýapkershiligi joǵary Birtutas Ult bolý úshin bolashaqqa birge qadam basyp, buqaralyq sanany ózgertý mindeti qoıylǵanyn atap ótti. Onyń eń basty talaby – mádenıetimizdi, ulttyq kodty saqtaý. Sonymen qatar, Gúlshara Naýshaqyzy shyǵarmashyl jastar ókilderi Elbasy aıqyndap bergen mindetterdi iske asyrýǵa belsene atsalysatynyna senim bildirdi.
О́z kezeginde kezdesýge qatysýshylar ulttyń jan-jaqty jańǵyrý úderisinde Qazaqstandaǵy jas urpaqtyń mańyzdy ról atqaratynyna toqtala kele, qoǵamnyń rýhanı damýy máselesi boıynsha ózderiniń ıdeıalarymen, oı-pikirlerimen, usynystarymen bólisti. Máselen, jazýshy Beıbit Sarybaı latyn álipbıine kóshý máselesine qatysty oıyn ortaǵa saldy. Ol: «Dál qazirgi ýaqytta bizdiń qoǵamda latyn álipbıine kóshý máselesi jas baladan aqyl toqtatqan aǵaǵa deıingi aralyqta qyzý talqylanyp jatyr. Barlyǵy ózderiniń oı-pikirlerin bildirýde. Kópshilik qaýym latyn álipbıine kóshý jaǵynda. Nege? О́ıtkeni, bul – ýaqyt talaby. Elbasymyz rýhanı turǵyda jańǵyrý kerek dep jatyr. Endeshe, biz rýhanı jańǵyrýdy álipbıdi jańartý men jańǵyrtýdan bastaýymyz kerek», – dedi.
B.Sarybaı, sondaı-aq, qoǵamdy alańdatyp otyrǵan máselelerdiń de joq emes ekenin jetkizdi. «Ásirese, jazýshy qaýymdy tolǵandyratyndaı bir másele bar. Ol – «bizdiń osyǵan deıingi jaryq kórgen kitaptarymyz oqylmaı qalady» degen alańdaýshylyq. Joq. Olaı deýge bolmaıdy. Shyndyǵynda, latyn álipbıine kóshý aıasynda úlken súzgi bolady. Bizdiń tuńǵysh romanymyz «Baqytsyz Jamal» bolsa, kúni keshegi, qazirshe sońǵy dep aıtatyn bolsaq, ol Beksultan Nurjekeevtiń «Áı, dúnıe-aı!» romany. Osy eki romannyń aralyǵyndaǵy barlyq jaýharlarymyz latyn álipbıine aýystyrylyp, kóshiriledi. Al endi keńestik kezeńniń soıylyn soǵyp, saıasatyn jyrlap, kórkemdik bıikke kóterile almaǵan shyǵarmalar bolsa, olar sol kırıllısada qalyp ketedi dep oılaımyn. Sondyqtan, eger tereń mán bere qaraıtyn bolsańyz, bul – úlken súzgi. Bul úrdiske tolyq kóshkennen keıin arada 25-30 jyl ótken kezde bizdiń ádebıetimizde tek jaýhar dúnıeler ǵana bolady», – dedi jas jazýshy.
T.Júrgenov atyndaǵy qazaq-ulttyq óner akademııasynyń stýdenti, sýretshi Krıstına Bekmurzaeva elimizde qolǵa alynǵan «Týǵan jer» baǵdarlamasy tóńireginde sóz qozǵady. «Týǵan jer» baǵdarlamasy bizge, ıaǵnı jastarǵa óz memleketimizge tájirıbelik turǵyda paıda, tabys ákeletindeı múmkindik beredi dep oılaımyn. Árıne, bizdiń árqaısymyz ózimizdiń týyp-ósken óńirimizdi, aımaǵymyzdy qaster tutamyz. Biraq, ol jetkilikti emes. Ol úshin shynaıy túrde nátıje beretindeı jumystar atqaryp, úles qosý kerek. Elbasy bizdi, mine, osyǵan úndep otyr. Sondyqtan, el jastary bir múdde jolynda shoǵyrlanyp, memlekettiń órkendeýi úshin eńbek etýi kerek. Demek, árqaısymyz óz isimizdiń sheberi, óz salamyzdyń maıtalmany bolǵanymyz jón. Sol arqyly ǵana biz elimizdiń damýyna úles qosa alamyz», – dedi K.Bımýrzaeva. Bul rette, ol «Bolashaq» baǵdarlamasynyń mańyzdylyǵyna da toqtaldy. «Alaıda, biz shet jerde júrip, bilim alǵan kezde ózimizdiń qaıdan shyqqanymyzdy umytpaı, óz elimizge kelip, paıdamyzdy tıgizýimiz qajet», – dedi sýretshi.
Teatr jáne kıno akteri Ádil Ahmetov jańa álemdegi jańa Qazaqstannyń qalyptasýyna ónerdiń de qosar úlesi zor ekenin atap ótti. «Taıaýda ǵana jaryqqa shyqqan Elbasymyzdyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasynda meni erekshe tolǵandyrǵan máseleler bar. Solardyń biri – XXI ǵasyrdaǵy ulttyq sananyń qalyptasýy. Demek, biz ózimizdiń boıymyzdaǵy ultymyzǵa tán jaqsy qasıetterdi saqtaı otyryp, kerisinshe, keıbir kereǵar, kertartpa dúnıelerden arylýymyz kerek. «Dástúrdiń ozyǵy da bar, tozyǵy da bar». Sondyqtan, traıbalızmnen arylýǵa men barsha qazaqstandyqty shaqyramyn. Sebebi, «júzge bólingenniń júzi qara, rýǵa bólingenniń ózi qara» degen de sóz bar. Al múddesi bir, birligi jarasqan elde mundaı dertter bolmaýy kerek», – dedi akter. «Astana Opera» opera jáne balet teatrynyń jetekshi balet solısi Baqtııar Adamjan da Memleket basshysynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasyna qatysty óz oıyn aıtty. «Bul – óte qundy maqala. Sebebi, onda bolashaqqa jol kórsetý bar. Keleshekte memleketimizdiń damyǵan elderdiń qatarynda turýy úshin qandaı qadamdarǵa barý qajettigi aıqyn kórinis tapqan. Jastar úshin mundaı baǵdarlar tek qana talpynys, izdenis pen shabyt beredi. Men «Astana Opera» teatrynyń ártisi bolǵandyqtan, qazir óz eńbegimniń nátıjesi men jemisin kórip kelemin. Qazaq ónerin, onyń ishinde, balet ónerin tek qana Qazaqstanda ǵana emes, shet elde de tanytýǵa, dáleldeýge úles qosýymyz kerek», – dedi B.Adamjan.
Kompozıtor jáne pıanıst Rınat-bı Ábdisaǵın Prezıdenttiń maqalasy der kezinde jaryq kórgenin tilge tıek etti. «Bul biz úshin, ásirese, jastar úshin shynymen de, mańyzdy da qajetti baǵdar. Onda kóterilgen dúnıelerdiń ishinde meniń janyma, ásirese, mádenıetterdiń ózara, bir-birimen básekege qabiletti bolýy máselesi jaqyn. Bizdiń óz ómir súrý saltymyz, oılaý júıemiz, Batys álemine kórseterlikteı óz qundylyǵymyz bar. Rýhanı-mádenı keńistikte de jańa zamanǵa saı ónerli jastar kóbeıip keledi. Biz básekege qabilettiligimizdi, eshkimge uqsamaıtyn ereksheligimizdi zamanaýı ozyq dúnıelerdi boıymyzǵa tereńnen sińirý, sol arqyly óz etnostyq kodymyzdy jańǵyrtý arqyly da jandandyra, damyta alamyz. Osynyń negizinde óz salt-dástúrlerimizdi rýhanı turǵyda baıytýǵa múmkindik alamyz», – dedi R. Ábdisaǵın. Kezdesý sońynda Memlekettik hatshy mádenıet jáne óner qyzmetkerlerin aldaǵy kásibı merekelerimen quttyqtap, zor densaýlyq, bereke-birlik pen shyǵarmashylyq tabys tiledi.
