Bedeli zor, bereri mol «Nazarbaev Ýnıversıteti» 2010 jyldyń 28 maýsymynda tikeleı Elbasynyń qatysýymen ashylǵan bolatyn. Oǵan sebep, Prezıdent Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń 2006 jylǵy «Qazaqstannyń álemdegi básekege barynsha qabiletti 50 eldiń qataryna kirý strategııasy» atty Qazaqstan halqyna jyl saıynǵy Joldaýy. Atap aıtqanda, Elbasy N.Nazarbaev «bizdiń elordada biregeı akademııalyq ortany qalyptastyrý úshin halyqaralyq deńgeıdegi bedeldi ýnıversıtet qurý qajet» degen usynys jasady. Ýnıversıtettegi oqý prosesi halyqaralyq bilim berý standarttary negizinde qurylǵan, bul Qazaqstan Respýblıkasy bilim jáne ǵylym júıesiniń qarqyndy damýyna jáne álemdik deńgeıge kóterilýine múmkindik beredi. Bul – qyzmeti derbestik jáne akademııalyq erkindik qaǵıdattaryna negizdelgen Qazaqstandaǵy eń alǵashqy ýnıversıtet. Atalmysh bilim ordasyna derbestik mártebesi «Nazarbaev Ýnıversıteti», «Nazarbaev Zııatkerlik mektepteri» jáne «Nazarbaev Qory» mártebesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2011 jylǵy 19 qańtardaǵy Zańyna sáıkes berilgenin atap ótken jón.
Oqý oshaǵynyń alǵa qoıǵan mindeti – Qazaqstannyń halyqaralyq deńgeıdegi tuńǵysh zertteý ýnıversıteti bolý, sebebi onyń qyzmeti eldiń negizgi basymdyqtarynyń iske asyrylýyna, onyń ishinde zertteý áleýetiniń jedel qarqynmen ósýine, eldiń ındýstrıalyq-ınnovasııalyq damýyna, ózgerip otyratyn jáne jahandyq yqpaldastyrylǵan ekonomıka talaptaryna saı keletin bilim berýge kóshýdi qamtamasyz etilýine baılanysty bolyp otyr. 2010 jyldyń qyrkúıeginde Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev elimizdiń bilim berý salasyndaǵy aıryqsha jobanyń biri hám biregeıi sanalatyn jańa ýnıversıtettiń qurylǵandyǵyn jarııalap: «Jańa ýnıversıtetti ashý – memleketimizdiń damýy men kóptegen qazaqstandyqtar úshin ǵalamdyq júıe qurýda aıryqsha yqpal etetin mańyzdy ulttyq joba. Astananyń jańa ýnıversıteti eń úzdik álemdik bilim berý modeli men ǵylymı praktıkaǵa para-par, qazaqstandyq ózindik erekshelikti úılestire baılanystyratyn ulttyq brend retinde qurylýy tıis dep esepteımin», degen edi. Atalmysh ýnıversıtet búginde osy maqsat, osy mejeniń údesinen shyqqandaı. Memlekettik grantpen oqyp, tamaq, jataqhana, ınternet, sport zaly syndy túrli qajettilikterdiń barlyǵymen tegin qamtamasyz etilgen oqý orny stýdentterge sapaly bilim alýdyń barlyq múmkindikterin qarastyrǵan biregeı ýnıversıtet deýge bolady. Búgingi ýaqyttyń bizge qoıǵan bir talaby aǵylshyn tilin erkin meńgerý bolatyn bolsa, on jylǵa tolmaıtyn ýaqyt ishinde «Nazarbaev Ýnıversıteti» ol qamaldy da ózine baǵyndyrdy.
Elimizdiń eń erekshe oqý orny – «Nazarbaev Ýnıversıteti» Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bastamasy boıynsha qurylǵanyn qulaqtandyrdyq. Onyń mańyzdy mıssııasynyń biri – Qazaqstanda bilim men ǵylymı-zertteý qyzmetiniń damýyna múmkindik berý, sonymen qatar, Astananyń Eýrazııa ortalyǵynda zertteý jáne bilim berý ortalyǵyn qalyptastyrý. Ýnıversıtet ózindik bilim standarttary boıynsha jumys isteıdi. Álemniń túkpir-túkpirinen jınalǵan ataqty professorlar dáris beredi.
Esterińizde bolsa, 2015 jyly ýnıversıtettiń alǵashqy túlekteriniń qolyna dıplom berip turyp, Memleket basshysy: «Meniń aıtaıyn degenim, eń aldymen Otanǵa eńbek etińder. Otannyń bergenin on ese qaıtarýlaryń kerek», degen edi. Bul ultqa degen uly mahabbat pen jastarǵa degen janashyrlyqtyń negizinde týǵan ataly sóz ben bataly baılam bolsa kerek. Shekara asyp, shetelde oqý qazirgi qazaq balasy úshin tańsyq dúnıe emes. Degenmen, elden alǵan enshińdi eki eselep qaıtarý áýeli Allanyń, sodan soń aryńnyń aldyndaǵy mańyzdy mindet bolyp qala beredi. Maqtanyshymyzǵa aınalǵan mańdaıaldy oqý ordasynyń alǵashqy túlegi bolý degen sezim tipti erekshe. Biz ony bitirýshi túlekterdiń sózinen ańǵardyq.
«Búgin biz úshin óte mańyzdy kún. Sebebi, biz «Nazarbaev Ýnıversıtetiniń» alǵashqy túlegi degen atqa ıe boldyq. Bul bir jaǵynan qýanysh bolsa, endi bir jaǵynan el men Elbasynyń artqan úmitin aqtaý kerek degen jaýapkershilikti júkteıdi. Osy jolda orasan zor ter tógý alǵa qoıǵan aıryqsha mindetim», dedi ýnıversıtettiń tuńǵysh túlekteriniń biri Bekzat Keńesova.
Atalmysh oqý orny tek ǵana bakalavr dárejesin berýmen shektelip qalǵan joq, 2013-2014 oqý jylynda «Nazarbaev Ýnıversıteti» magıstratýra men doktorantýra baǵdarlamalaryna alǵash ret stýdentterdi qabyldaı bastady. Sonyń nátıjesinde ótken jyldyń ózinde magıstratýra baǵdarlamasy boıynsha 200-ge jýyq túlek oqýyn támamdady. Sol túlekterdiń kópshiligi ǵylym jáne tehnologııalar, ınjenerııa, gýmanıtarlyq jáne áleýmettik ǵylymdar, joǵary bıznes, joǵary memlekettik saıasat mektepterinen bilim aldy.
Nazarbaev Ýnıversıteti stýdentterdiń jaıly jaǵdaıda turýy men sabaqqa daıyndalýy úshin barlyq qolaıly jaǵdaılardy jasap otyr. Bólmeler 4 adamǵa arnalǵan jáne barlyq qajetti zattarmen jabdyqtalǵan. Árbir stýdentke kereýet, shkaf-garderob, týmbochka, ilgishter, jalıýzı, tósek-oryn, ortopedııalyq matras, kórpe, jastyq, tósek japqysh, bet oramal, úlken oramal qosa beriledi. Árbir bólmede dýsh bar. Jataqhananyń birinshi jáne ekinshi qabattarynda stýdentterdiń belsendi demalýyna arnalǵan oryndar bar, munda stýdentter beıne jáne tele baǵdarlamalardy kóre alady, mýzykamen, bımen aınalysyp, ústel tennısin oınaı alady. Budan basqa, jataqhanada stýdentterge medpýnkt, dárihana, mınımarket, kir jýatyn bólme, hımııalyq tazalaý, tólem termınaldary qyzmet kórsetedi.
«Nazarbaev Ýnıversıtetinde» stýdentterdi eńbekke daıyndaý men kásibı damytýǵa, sondaı-aq oqý kezeńi ishinde stýdenttik praktıkany uıymdastyrý, NÝ-da jumys berýshilerdiń prezentasııasy men Kásibı damý baǵdarlamasyn, ekskýrsııalar, bos jumys oryndary jármeńkesin jáne t.b. ótkizý arqyly túlekterdi jumysqa ornalastyrýǵa baǵyttalǵan Stýdentterdi kásiptik baǵdarlaý jáne damytý ortalyǵy qurylǵan. SKBDO qyzmetkerleri Astana qalasynyń aýmaǵynda jáne odan tys jerlerde munaı-gaz sektory, densaýlyq saqtaý, ǵylymı-zertteý ortalyqtary, hımııa ónerkásibi, mınıstrlikter, úkimettik emes uıymdar, zaýyttar men basqa da qyzmetti qosa alǵanda, qazaqstandyq, sondaı-aq halyqaralyq uıymdarmen birge túrli salalarda tyǵyz yntymaqtastyqta jumys isteıdi. «Nazarbaev Ýnıversıtetiniń» stýdentteri – bul elimizdiń ındýstrıaldyq-ınnovasııalyq damýyna úles qosa alatyn ulttyq ǵylymı jáne tehnıkalyq elıtanyń jańa býyny. Osy sebepten jumys berýshiler atalmysh oqý oshaǵynyń stýdentteriniń ósip damýyn baqylap otyrady. О́tken kezeńdegi praktıkany taldaý kompanııalardyń NÝ stýdentterin bolashaq kásipqoılar retinde qabyldaǵanyn jáne olarǵa áleýetti qyzmetkerler retinde qaraǵanyn kórsetken.
NÝ stýdentteri Qazaqstandaǵy kompanııalarda, sondaı-aq sheteldegi kompanııalarda praktıkadan ótý múmkindigin alady. Mysaly, ótken jazda AQSh, Fransııa, Ispanııa, Germanııa, Polsha, Úndistan jáne Ońtústik Koreıa elderinde praktıka baǵdarlamalary sátti ótken. Stýdentter kásibı praktıkany ózderi tańdap alǵan kásip boıynsha praktıkalyq daǵdylardy meńgerý, uıymnyń ujymyna kirý, mamandarmen qarym-qatynas jasaý jáne áleýetti jumys berýshilermen kásibı baılanysty ornatý sııaqty múmkindikterin qarastyrdy.
Jaqynda Elbasy «Nazarbaev Ýnıversıteti» derbes bilim berý mekemesiniń prezıdenti Shıgeo Katsýmen kezdesken bolatyn. Kezdesýde Memleket basshysyna bilim berý mekemesiniń jumys nátıjeleri týraly esep berilip, ýnıversıtettiń qurylǵanynan bergi jetistikteri jáne ony budan ári damytý josparlary jóninde baıandaldy. Elbasyna «Nazarbaev Ýnıversıteti» derbes bilim berý mekemesi 7 jyldaǵy óz jumysy barysynda jetekshi halyqaralyq joǵary oqý oryndarynyń úzdik tájirıbesin qabyldaǵany, sondaı-aq oqý ornynda bolashaǵynan úmit kúttiretin eń daryndy stýdentterdi irikteýge septigin tıgizetin merıtokratııa qaǵıdaty engizilgeni málimdeldi. Aldyńǵy eki jylda 1000-nan asa túlekti qanattandyrǵan «Nazarbaev Ýnıversıteti» derbes bilim berý mekemesiniń bıyl úshinshi túlekteri oqýdy támamdaıdy.
Ularbek NURǴALYMULY,
"Egemen Qazaqstan"
