– Nurlybek Meıirhanuly, Aqtóbe aımaǵynda buqaralyq sporttyń jaı-kúıi qandaı deńgeıde?
– Oblysta deneshynyqtyrýmen jáne sportpen turaqty shuǵyldanýshylar sany jyldan-jylǵa ósip keledi. О́ńirde turatyn halyqtyń sanyna shaqqanda ótken jyly bul derek 27 paıyzdy qurady. Salystyrmaly túrde alǵanda, munyń ózi oń kórsetkish deýge bolady. Súıegi qatyp ketken eresekterden góri balalar men jasóspirimderdiń sportpen aınalysýynyń mańyzy ereksheleý. Qazirgi kúni sportty serik etken erkin eldiń erteńgi ókilderiniń sany 17 myńǵa jetip otyr. Onyń 6 myńǵa jýyǵy aýyldyq jerde. Aldaǵy maqsatymyz – joǵaryda kórsetilgen kórsetkishti 30 paıyzǵa jetkizip, halyqtyń buqaralyq sportqa keńinen tartylýyna jaǵdaı týǵyzý.
– Oblys ortalyǵyndaǵy qazirgi sporttyq nysandar halyqaralyq deńgeıdegi iri jarystar ótkizýge sáıkes kelmeıdi degen oı-pikirler de aıtylyp qalyp júr. Buǵan ne deısiz?
– Bir esepten muny múldem joqqa shyǵarýǵa bola qoımas. Degenmen, keıingi kezde halyqaralyq standarttar men erejelerge saı keletin ámbebap sporttyq qurylymdar boı kóterip úlgergeni de shyndyq. Munyń biri – Aqtóbe qalasyndaǵy 400 oryndyq hokkeı modýli. Qazir tamasha qurylys kesheni aıaqtalyp keledi. Atalǵan sporttyq nysan shaıbaly hokkeı, short-trek, mánerlep syrǵanaý sekildi qysqy sport túrlerin damytýǵa mol septigin tıgizbek. Sondaı-aq, jekpe-jek, kúres saraıy da bıyl paıdalanýǵa beriledi dep kútilýde. Taǵy bir jaǵymdy jańalyq, taıaýda oblys ortalyǵynda memleket-jekemenshik áriptestigi aıasynda 2700 oryndyq kópbeıindi muz sport saraıynyń alǵashqy qazyǵy qaǵylmaq. Joǵaryda bergen saýalyńyzǵa qaıtarǵan jaýabymda aıtyp ketkenimdeı, bul nysandar paıdalanýǵa berilgen kezde 2020 jylǵa deıin turǵyndardyń 30 paıyzynyń sportpen turaqty túrde shuǵyldanýyna múmkindik týmaq. Sonymen birge, halyqaralyq deńgeıdegi iri jarystardyń ótkizilýine de qolaıly jaǵdaılar jasalmaq.
– Búgingi kúnge deıin oblys ortalyǵyndaǵy eki stadıonnyń da fýtboldan kezdesý ótkizýge sáıkes bolmaı kelgenin nemen túsindiresiz? Sonyń saldarynan «Aqtóbe» fýtbol klýby óz alańyna qarsylastaryn shaqyra almaı keldi emes pe? Bul stadıondardyń kem-ketigi qashan túgendelmek?
– Iá, oblys ortalyǵynda eki oıynnyń ótpeı qalǵany ras. Munda respýblıkalyq fýtbol federasııasy mamandary qosymsha stadıonnyń jasyl alańy kásibı klýbtar oınaıtyn standarttarǵa sáıkes kelmeıdi dep sheshim shyǵarǵan bolatyn. Degenmen, bul másele «Aqtóbeniń» týrnırdegi oıyn kestesin júrgizýine kedergi keltirgen joq. О́ıtkeni, federasııa kelisimine sáıkes sáýirdiń aıaǵynda oınalatyn eki oıyn jaz aıyndaǵy maýsymdyq oıyndarǵa kóshirildi.
Endi ortalyq stadıonnyń jaı-kúıine kelsek, «Aqtóbeniń» mamyr aıynda óz alańynda oınaýyna tolyq múmkindigi bar. Munda da federasııa mamandary tıisti tekserýler júrgizdi. Olar onyń qorytyndysyna sáıkes, óńirde uzaqqa sozylǵan qystan keıingi alańnyń jaı-kúıi qazirgi jaǵdaıda tehnıkalyq talaptarǵa sáıkes kelmeıdi dep tapty. Iаǵnı, muny retteý úshin qosymsha ýaqyt qajet boldy. Degenmen, qazir bul jaǵdaı tolyǵymen qalpyna keltirildi.
– Búginge deıin elimizdiń kóptegen óńirlerinen Olımpıada jeńimpazdary men júldegerleri shyǵyp úlgerdi. Al ázirge Aqtóbeden Olımpıadada el týyn jelbiretetin sportshylardyń shyǵatyn túri kórinbeıdi. Jergilikti sport vedomstvosynyń basshysy retinde bul másele sizdi oılandyra ma?
– Olımpıada rezervterin daıyndaýdyń bir kózi – sporttaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan mektep-ınternattar. Buryn óńirde mundaı arnaýly mektep qurylmaǵan edi. Bul kókeıkesti másele tek ótken jyly ǵana óz sheshimin taýyp, jańa nysan bizdiń basqarmanyń quzyryna berildi. Qazirgi kezde oǵan kolledj mártebesin berý joldary qarastyrylýda. Sporttaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan oqý orny bazasyn odan ári jaqsartý úshin qazir munda sporttyq keshen jáne jeńil atletıkaǵa arnalǵan júgirý joldary salynýda. Onyń tárbıelenýshileriniń arasynan Olımpıada sańlaqtary shyǵady degen úlken úmitimiz bar. Munyń ber jaǵynda aldaǵy Tokıo Olımpıadasynda kók baıraǵymyzdy kókke jelbiretedi dep úkilep júrgen sportshylarymyz da joq emes.
– Oblystyń shalǵaı aýdandarynda deneshynyqtyrý jáne sport keshenderiniń boı kóterýi nemese qurylysynyń salynýy týraly ne aıtasyz? Bul jóninde qandaı jobalar bar?
– О́ńirde taıaýdaǵy jyldarda barlyq aýdandarda deneshynyqtyrý-saýyqtyrý keshenderi qurylystaryn salyp, aıaqtaý belgilengen. Bul sharýa kezeń-kezeńimen iske asyrylmaq. Muǵaljar jáne Temir, Baıǵanın sekildi shalǵaıdaǵy aýdandarda bul isti «Samuryq-Qazynanyń» qoldaýymen turǵyzý múmkindikteri qarastyrylýda. Oblysta halyq sany jyldan jylǵa ósip keledi. Biz osy oń áleýmettik-demografııalyq ahýaldy eskere otyryp, arnaıy is-sharalar josparyn jasadyq. Soǵan sáıkes kóp salaly sport ǵımarattary men alańdarynyń qurylymdary jobalandy. Bul másele suhbatymyzdyń basynda aıtylǵandaı, buqaralyq sportty damytýǵa da yńǵaıly bolmaq. О́ıtkeni, mundaı úlgidegi sporttyq nysandar birinshi kezekte kópshiliktiń basketbol, voleıbol, shaǵyn fýtbol, hokkeı jáne tennıs sporty túrlerinen jergilikti deńgeıde jarystar ótkizýine arnalǵan.
– Aqtóbe aımaǵy úshin basym sport túri qaısysy ekenin aıta alasyz ba?
– Bul suraǵyńyzǵa eki túrli túıin men kózqaras turǵysynan kelýge bolady. Birinshiden, qaı kezde de basym baǵyt – Olımpııalyq sport túrlerin damytý bolyp tanylatyndyǵy. Jańa da aıtyp kettim ǵoı, qazir biz bul máselege barynsha keń jaǵdaı týǵyzýǵa baǵyt ustanyp otyrmyz. Al máseleniń ekinshi bir qyrynan kelgende, qazirgi tańda óńirde shańǵy, grek-rım, erkin kúres, karate, júzý, taekvando sekildi sport túrleri jaqsy damyp keledi. Qazirgi maqsatymyz – el óńirleri qataryndaǵy sport salasy kóshiniń aldyńǵy leginen kórine bilý. Buǵan bizdiń kúsh-qýatymyz jetedi. О́ıtkeni, búgingi kúnde Aqtóbe sportynyń ahýaly oıdaǵydaı dep nyq senimmen aıtýǵa bolady.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
AQTО́BE