Sońǵy jyldary birqatar memleketterde quramy dárýmenderge baı stevııa ósimdigin aýyl sharýashylyǵy daqyly retinde kóp mólsherde ósirý qolǵa alynýda. Buǵan sebep te joq emes. Tabıǵı qant almastyrǵyshtyń qaınar kózi bolyp tabylatyn ósimdiktiń qurǵaq japyraǵynyń qara bazardaǵy bir kelisiniń quny 340 AQSh dollaryna saýdalanýda. Al, suıyq konsentrat kúıindegi kelisiniń baǵasy 306 dollar tursa, bir keli tabletka túrindegisi 5 myń AQSh dollaryna jýyq somaǵa satylýda.
Pedagogıkalyq ınstıtýttyń Hımııa-bıologııa fakýltetiniń stýdentteri quny qymbat stevııany Qazaqstanda ósirip, odan ónim alýdy ońtaıly jolǵa qoıýǵa nıetti. Osyǵan oraı Taraz qalasyndaǵy fızıka-matematıka baǵytyndaǵy Nazarbaev Zııatkerlik mektebiniń muǵalimderimen birlesip arnaıy ǵylymı-zertteý jumystaryn júrgizýde.
– Maqsatymyz – elimizdiń óndiris salasyna tabıǵı qant almastyrǵysh kózi retinde paıdalanylatyn stevııa ósimdigin endirý úshin bıotehnologııalyq kóbeıtý ádisterin jetildirý. Bul óz kezeginde odan alynatyn dári-dármek ónimderiniń qarapaıym azamattar úshin qoljetimdi bolýyna sep bolmaq, – deıdi joba avtorlary.
Stevııa jylý súıgish ósimdik bolǵandyqtan Qazaqstannyń klımatyna tózimsiz ári ónýge beıimsiz keledi. Osyǵan baılanysty joba avtorlary ony TarMPI-dyń jylyjaıynda kóbeıtýdi qolǵa alýda. Zamanaýı quraldarmen jabdyqtalǵan keshenniń topyraǵy óńdelip, qosymsha mıneraldy tyńaıtqyshtarmen baıytylǵan.
Aıta keteıik, qazirgi kúnde jylyjaıda budan bólek qııardyń «Dırektor», «Kýraj», «Fenomen», «Merengo», «Krıstına» sııaqty sorttary, raýshan men qyzǵaldaqtyń sırek suryptary jáne aqjelken, tátti buryshtar ósirilýde. Instıtýt stýdentteri ǵylymı jetekshileriniń baqylaýymen kókónister men jemis-jıdekterge agrotehnıkalyq kútim jasap, baptaıdy. Búginge deıin munda myńǵa jýyq stýdent tájirıbe jınaqtaǵan.
– Jylyjaı paıdalanýǵa berilgennen beri oqý ornynyń «Bıologııa» mamandyǵynda oqıtyn bilimgerleri úshin óndiristik tájirıbeden ótý máselesi túbegeıli sheshimin tapty. Teorııany tájirıbemen ushtastyrý bolashaq mamandardyń tolyqqandy bilim alýyna mol múmkindik beretini belgili. Baý-baqsha daqyldaryn kútý men ósirýdiń, jerdi agrotehnıkalyq sharalarǵa saı baptaýdyń qyr-syryn jete meńgergen jastar eńbek naryǵynda suranysqa ıe, – dep atap ótti aýyl sharýashylyǵy ǵylymdarynyń doktory, professor Jaqsybaı Tóleýbaev.
