Oraza aıt meıramy qutty bolsyn, jamaǵat!

Qadirli musylman baýyrlar, qurmetti otandastar! Meıirimdi, rahymdy Allanyń atymen bastaımyn! Mine, aılardyń tóresi, kúlli musylman balasy úshin qasıetti Ramazan aıymen qı­maı qoshtasatyn kúnge de taıap qaldyq. Elimizdegi barsha musylmandar kúnniń aptapty ystyǵyna qaramastan, tamyz aıyn jaqsy nıetpen, taqýalyqpen, orazamen ótkizdi. Kez­desken qıyndyqtarǵa sabyr etip, Ja­ra­tý­shy Iemizdiń razylyǵyna umtyldy. Mı qaınatar ystyqty aýyrsynbaı oraza ustaý­ǵa tóze alǵan jan, ómirdiń basqa da synaq­ta­ryna sabyrlyq tanyta alatyny sózsiz. Ramazan – qulshylyq pen sabyr, bereke men birlik, meıirim men qaıyrymdylyq aıy bolsa, úsh kún boıy toılanatyn Oraza aıt meıramy – adamdardyń kóńiline kóktem syılap, janyn jadyratatyn ulyq mereke. Barshańyzdy Islam úmbetiniń eń qasıetti de ulyq merekesi – Oraza aıt meıramymen quttyqtaımyn! Eńbektegen sábıden eńkeı­gen kárige deıin barsha musylman shat-shadyman qýanyshqa bólenetin bul meıram Qazaqstan jurtshylyǵyna da qut-bereke, yntymaq, yrys ákelsin! Paıǵambarymyz (s.ǵ.s.) Mekkeden Má­dı­na­ǵa kóship kelgende, jergilikti halyqtyń meı­ramdap, kóńil kóterip jatqanyn kórip: «Bul qandaı mereke?» dep suraǵanda: «Bul bizdiń Islamǵa deıin toılap kele jatqan merekelerimiz», degen jaýap estidi. Sonda Rasýlýlla (s.ǵ.s..): «Alla sizderge budan da ulyq eki meıram berdi. Olar Ramazan jáne Qurban aıttary», dep osy ıslamı meıram­dar­dyń mártebeli ekendigin bildirgen. Oraza aıty adamdardy baýyrmaldylyq pen kishipeıildilikke, keshirimdilik pen súıispenshilikke shaqyrady. Islam sharıǵatynda pitir sadaqasynyń osy aıt qarsańynda berilýi de jaıdan-jaı emes. Oraza aıttyń hadısterde «Ǵıdýl-fıtr», ıaǵnı «Pitir meıramy» dep atalýy da sondyqtan. Pitir sadaqalar jaǵdaıy nashar, múmkindigi shek­teýli otbasylardy qýanyshqa bólep, aıt meıramynda dastarqan jaıýǵa jaǵdaıy kelmegenderge demeý bolady. Sonymen qatar, bul kúni musylmandar ólilerin de eske alyp, Alladan olarǵa shapaǵat tilep, duǵa etedi. Aıt kúniniń ózine tán jarasymdy da saýapty amaldary mol. Bul kúni ǵusyl quıynyp, ústine jupar ıis seýip, aıt namazyna qatysý súnnet. Ár úıde sáni men saltanaty erekshe merekelik dastarqan jaıylady. Musylmandar týǵan-týys, dos-jaran, kórshi-qolańdy aralap, bir-biriniń úıinen dám-tuz tatyp, máre-sáre bolady. Renjisip qalǵan kisilermen tatýlasý, qandaı da bir kelispeýshiliktiń saldarynan qatynas úzilgen týystardyń úılerin ar­naıy aralaý da erekshe mańyzdy. О́ıtkeni, Alla taǵala: «Sen keshirim jolyn ustan, jaq­sy­lyqqa buıyr, nadandyqtan bet bur» («Aǵraf» súresi, 199-aıat) dep musyl­mandardy barynsha keshirimdi bola túsýge shaqyrǵan. Kúndegi orazasyn qurmamen ashýdy súnnet etken Paıǵambarymyz (s.ǵ.s) aıt namazyna bararda aldymen qurmadan dám tatyp baryp úıinen shyqqandy unatatyn. Dál osy kúni balalardy jańa kıim, táttiler men syılyqpen qýantýdy daǵdyǵa aınaldyrsaq, oraza aıtty olar da asyǵa kútetin bolady. Jalpy, Oraza aıty qasıetti Ramazan aıy aıaqtalǵanynyń belgisi ǵana emes, ol – bir aılyq qulshylyǵymyzdyń qýanyshy men jemisi. Paıǵambarymyz (s.ǵ.s) bir hadısinde: «Oraza tutqan adam eki ret qýanady: biri – aýyz asharda, ekinshisi – aqirette ustaǵan orazasynyń saýabyn alǵanda», – degen eken. Bul meıram – on bir aıǵa aýyz ashatyn quddy bir úlken aýyzashardaı. Sondyqtan aıt kúnderinde oraza ustaýǵa bolmaıdy. Aıtta dúıim jurt kóńil kóterýi kerek. Árıne aıt kúnderinde de sharıǵatqa qaıshy isterden aýlaq bolýymyz lázim. Múbárak aıdyń qurmetine kásipker musylman baýyrlarymdy Jasaǵan ıemizdiń razylyǵyn tilep, azyq-túlik narqyn, qo­naq­úıler men qoǵamdyq qyzmetterdiń baǵa­syn 10 paıyzǵa jeńildetýge shaqyrǵan edim. Elimizdiń barlyq aımaqtarynan kóptegen kásipker azamattar úndeýime qulaq túrip, erekshe yqylaspen qoldady. Alla taǵala olardyń jasaǵan qaıyrymdylyqtaryn saýaptan jazyp, kásipterine bereke bersin! Otbastaryna amandyq tileımin! Bıylǵy táýelsizdigimizdiń 20 jyldyǵy qarsańynda el musylmandary Qazaqstan­nyń júrgizip otyrǵan ishki jáne syrtqy saıa­satyna qoldaý bildirýmen qatar, súıikti Otanymyzdy órkendetý men onyń mádenı, rýhanı qundylyqtaryn saqtap, damyta túsýge munan bylaı da kúsh-jigerin aıamaı jumsaı bermek. Qadirmendi Elbasy N.Á.Na­zarbaev pen el qamyndaǵy asyl azamat­ta­ry­myzǵa Alla taǵala jar bolsyn! Oıǵa alǵan is-josparlaryn júzege asyrýǵa jáne elimizdi ádildikpen basqarýǵa kúsh-qýat bergeı! Alla taǵala Ramazan aıynda ustaǵan orazalarymyz ben qulshylyq-ǵıbadat­tarymyzdy qabyl etip, eki dúnıeniń baqytyn násip etsin! Múbárak oraza aıt meıramyn otbasy, oshaq qasynda, beıbit aspan astynda atap ótýlerińizdi, elimizdiń birlik pen tatýlyq qushaǵynda ósip-órkendeýin, jurt aman, yrys túgel, aq mol bolýyn Haq Taǵaladan tileımin! Áýmın! Izgi tilekpen, Sheıh Ábsattar qajy DERBISÁLI, Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy jáne Orta Azııa Múftıler keńesiniń tóraǵasy, Bas múftı.