Aqtoǵaıdyń aǵyl-tegil kartoby

О́tken jyly aýdan ortalyǵy Aqtoǵaıda jylyna   8500 tonna ónim qabyldaı alatyn  alyp qoıma paıdalanýǵa berildi. Jalpy,  óńir úshin mańyzdy bul nysan elimizdiń ınvestısııalyq jobalary sanatyna endi.  Jobanyń jalpy quny – 311 mıllıon 680 myń teńge, onyń 245 mıllıon 414 myń teńgesi «QazAgroQarjy» AQ tarapynan bólindi.  Aýdan ortalyǵynda ashylǵan  bul qoıma oblys boıynsha kartop ósirýdi  qolǵa alǵan kásipker, oblystyq máslıhattyń depýtaty Igor Golovashov basqaratyn  «Aqtoǵaı-AGRO» seriktestigine qaraıdy. Biz, osy seriktestiktiń kóz jet­pes jerdi alyp jatqan kartop alqabynda turmyz. Jap-jasyl,  keń jaıylyp jaıqalyp tur. Kar­top alqaby basynda baqshashy­larǵa arnalyp  jataqhana sekildi úı salynypty. Igor Golova­shov­tyń aıtýynsha, ótken jyly  ózi basqaratyn  «Aqtoǵaı-Agro»  seriktestigi sýarmaly jerdegi osy biz kelip turǵan 348 gektar alqaptan  5 myń  tonnadaı kartop jınap alypty. Bıyl da jaqsy mejege qol jetkizbek. Aýa-raıy da jaqsy qabaq tanytyp tur. Qys-kóktem aılarynda aýdan jurt­shylyǵyn kartoppen qamta­ma­syz etý maqsatynda qoımaǵa 2900 tonna kartop salynǵan kó­rinedi.  О́nimniń  baǵasy da turaq­ty. О́zderi ósirgen qap-qap  kar­top­taryn aldy oblys ortalyǵy, Ekibastuz, Aqsý, sońy Astana, Omby jaqqa deıin satýǵa apa­rady. Bıyl «Valleı» atty jań­byrlatqysh jáne «Grımme»  atty kartop otyrǵyzatyn tehnıkany, ónimdi qaıta óńdeıtin  sheteldik tehnıkalardy óz qarajattaryna satyp alypty.  Jańa tehnıkasyz mynadaı keń dalany ıgerip, iske jaratý, odan paıda kóremin deý múmkin emes. – Myna jaǵalaý boıynda «Nevskıı», ári qaraı «Alladın», odan keıin gollandııalyq degen kartoptyń ártúrli  tuqymdary ósedi, muny olardyń aqshyl, sııakók gúldi túrlerinen, japyraq jaıýynan aıyrýǵa bolady, – deıdi Igor. Alqap boıyndaǵy aryq­shalar basynda osy tuqymdar attary jazylǵan taqtaıshalar da kórinedi. – Seriktestikte negizinen aýyl turǵyndary, jalpy 130-daı adam, al naýqandyq ýa­qytta  jumys orny odan saıyn kóbeıedi, – deıdi ol. – О́ıtkeni, men ózim de aýyldyqpyn, osy jerde týyp-óstim. Bala kezimnen jer­diń qadirin, kútip-baptaýdy, onyń ıgiligi bolatynyn kórip óstik. Aýdan ortalyǵynan naýbaıhana ashtyq. Bıdaı ósiretin bolǵan soń, ony saqtaıtyn qoıma sal­dyq. Ári memleket qamqorlyq jasap otyrǵanda sol múmkindikti paıdalana bilý kerek dep oılaı­myn, qazir mine, on jyldaı ýaqyt boldy kartop ósirip kelemiz, tabysymyz da jaman emes. So­nymen qatar burshaq, bıdaı egemiz. Buryndary  qys ishinde kókónis pen kartop saqtaýda ala jazdaı ósirgen ónimderi rásýa bolyp, sharýa qojalyqtary  úshin biraz qıyndyqtar kezdesti. Endi mine, qoıma daıyn. Erinbeı eńbek etimin degen Igor sııaqtylardyń aǵyl-tegil  kartop ta, kókónis te ósire berýine bolady. Aqtoǵaı­dyń jeri jetedi. Qoımalar men jylyjaılar qysy qatty soltús­tik óńirdiń jaǵdaıynda asa qajet. Kóktem shyǵa dalaǵa bosqa laq­tyrylǵan  ónimderdiń kesirinen baǵa da sharyqtap ketip, jurttyń renish bildiretini de sondyqtan.  Al, qazir  sol olqylyqtyń orny toldy, jyldar boıy aıtylyp kele jatqan máseleniń mánisi sheshimin tapty, endi sheteldik tehnologııa boıynsha turǵyzylǵan qoıma turǵyndar suranysyn qystygúni kartop, kókónis ónimderimen  qam­tamasyz etýde, deıdi bizben birge alqapty aralap júrgen aýdan  ákimi Jumakeldi Qojanov. Seriktestik bólgen qarajatqa kartop saqtaıtyn qoıma salyn­dy, kókónis saqtap tura alatyn jeldetkish júıeleri, sonymen qatar, ónimderdi syıymdylyǵy 500 tonna jáshikterde saqtaýǵa arnalǵan muzdatqysh jabdyqtary satyp alyndy. Buǵan qosa, aýyl sharýashylyǵyna, onyń ishinde kartop ósirýge qajet arnaıy tehnıkalar da bar. Qoımanyń joba boıynsha jalpy ónimderdi saqtaý kezeńi 9-10 aıǵa eseptelgen, ıaǵnı, qyrkúıek aıynan kelesi jyldyń maýsym aıyna deıin shydaıdy. Qoımaǵa kerekti barlyq jabdyq­tar, tehnıkalar Germanııadan, agrotec International kompa­nııa­synan ákelingen. Osy sharýa­shylyqtyń basshysy Igor Golo­vashovtyń aıtýynsha, paıdala­nýǵa berilgen jańa zamanǵy kók-ó­n­is qoımasynda ózderiniń sharýa­shylyqtary ósirgen kókónister, kartoptar ǵana saqtalyp qana qoımaı,  oblystaǵy jaqyn aýdan­dardyń da ósirgen ónimderi saqtalatyn bolady. Tipti, munda arnaýly kameralarda qyryqqabat, sábiz, pııaz sııaqty kókónister de saqtalady. Al,  Igor bastaǵan kartop ósirýshiler qoıma tolty­ratyn mol ónim alatyndaryna qazirden-aq senimdi. Farıda BYQAI. Pavlodar oblysy, Aqtoǵaı aýdany.