Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń paıda bolýymen turǵyn úı qurylys jınaqtarynyń júıesi qarqyndy damyp keledi. Bul júıe nesıelik qordyń qunyn, sonyń ishinde turǵyn úı qurylysynyń 2011-2014 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasyn edáýir arzandatty.
Páter satyp alý nemes úı salý – kóptegen qazaqstandyqtar úshin kókeıkesti másele bolyp keledi. Baspana árqashan qajet, al bul máseleni sheshý jolynda tek durys sheshim qabyldaǵan abzal. Árıne, ekinshi deńgeıli bankter bar, degenmen joǵarylap ketken paıyzdarmen ıpotekalyq nesıe alýǵa árdaıym múmkindigińiz jete bermeıdi. Nesıe paıyzynyń joǵarylaýy, turǵyn úıdiń sharshy metrin shynymen de altynǵa aınaldyratyny jabyrqatady! Átteń, tólemge beriletin qomaqty aqshanyń ornyna, eshqandaı qıyndyqsyz turǵyn úı qurylys jınaq júıesi arqyly baspana alýǵa bolatynyn bilgende ashynasyń. Ne sebepti dál osy turǵyn úı qurylys jınaq júıesi? Sebebi, osy joldy bolashaǵyn oılaǵan damyǵan elder tańdap otyr. Barlyǵy qymbat nesıe ala almasy anyq, mine sondyqtan jınaqtaý júıesi is júzinde ıpotekalyq nesıelerge alternatıvti báseke týdyrady.
Turǵyn úı qurylys jınaq júıesi – páter alý, turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartý nemese jóndeý jumystaryn júrgizýdiń birden-bir tıimdi kilti. Bul júıede, barlyǵy salymshynyń ózine baılanysty, ıaǵnı onyń tóleý qabileti jáne shotyn júıeli túrde toltyryp otyrýy. Turǵyn úı qurylys jınaq banki bólimine kez kelgen azamat kelip, ózine laıyqty tarıfti tańdap, turǵyn úı qurylys jınaq kelisim-shartyn jasap, elimizdegi eń tómengi syıaqy mólsherimen nesıe alýy úshin qor jınaqtaýǵa quqyly! Mundaı jınalǵan qarajat kózi depozıt bolyp tabylady jáne oǵan 2% jyldyq mólsherinde Bank syıaqysy tólenedi. Tolyq senimdi bolý úshin jınaqtaý barysynda, memleket járdem berip, shette qalmaıdy. Jyl saıyn memleket tarapynan 20 paıyz mólsherinde (200 MRP-ge deıin) jınaqqa qarajat qosylyp otyrady.
Turǵyn úı qurylys jınaq júıesiniń taǵy bir jeńildigi týrasynda aıta ketsek, QR Salyq kodeksiniń 166-shy babynyń 5-shi tarmaǵyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń rezıdenti jeke tulǵanyń Qazaqstan Respýblıkasynyń turǵyn úı qurylysy jınaq aqshasy týraly zańnamasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartý jónindegi is-sharalardy júrgizýge turǵyn úı qurylys jınaq bankterinen alǵan qaryzdary boıynsha syıaqyny óteýge baǵyttalǵan somalar qyzmetkerdiń tólem kózinen salyq salynatyn tabysyn anyqtaý kezinde tólemderdiń kezeńdiligine qaramastan, kúntizbelik jyl ishindegi árbir aı úshin salyq shegerimderi qoldanylady Turǵyn úı máselelerin sheshýde kez kelgen banktiń mundaı jaǵdaı jasamaıtyny anyq!
Turǵyn úı qurylys jınaq bankinde, siz páter nemese úı satyp alý tarıftik baǵdarlamalaryn taba alasyz. Mysaly, «Bolashaq» tarıftik baǵdarlamasy – jınaqtaý merzimi – 15 jylǵa deıin jáne turǵyn úı zaemy boıynsha syıaqy mólsherlemesi – jylyna 3,5% (tıimdi syıaqy mólsherlemesi 3,6% deıin) quraıdy. Bul bolashaq urpaǵynyń turǵyn úı máselesin búgin oılaıtyndar úshin qurylǵan baǵdarlama. Sizdiń balalaryńyz qalaı tez ósse, «Bolashaq» jınaqtary da solaı ósedi!
Turǵyn úı armanyna qol jetkizýde, 8 jylǵa arnalǵan «Kemel» optımaldy baǵdarlamasy bar. Bul tarıf boıynsha turǵyn úı zaemy boıynsha syıaqy mólsherlemesi — jylyna 4% (tıimdi syıaqy mólsherlemesi-4,2% deıin).
Burynǵy keńshilik ýaqyttaǵydaı, besjyldyqta turǵyn úı zaemy boıynsha syıaqy mólsherlemesi – jylyna 4,5% (tıimdi syıaqy mólsherlemesi – 4,7% deıin) quraıtyn «О́rkenmen» turǵyn úı máselesinen qutylyńdar!
О́z ýaqytyn baǵalap, shıraq qozǵalatyndar úshin, turǵyn úı zaemy boıynsha syıaqy mólsherlemesi — jylyna 5% (tıimdi syıaqy mólsherlemesi 5,3% deıin) quraıtyn baǵdarlamanyń jedel túri – «Bastaý» 3,5 jylǵa deıin. Jaqsy istiń bastaýy bolatyn «Bastaý» óz isine tastaı.
Árıne, kópshilik jınaqtaý ońaı emestigine kelispeýi múmkin. Qazirgi tańda qandaı da bir nárseni saqtaý qıyn sııaqty. Túrli oqıǵalar saqtaýǵa jol bermeıdi. Osy rette eń bastysy – ózińizge zııan kelmeıtin, paıdaly jolmen aqshańyzdy jınaqtaý. Kóp jaǵdaıda, bul tarıftik baǵdarlamany tańdaýǵa da baılanysty bolady, árıne keıinirek te óz úıińiz ben páterińizdi ıemdený qýanyshyńyzdy jedeldetýge múmkindik jasaıtyn baǵdarlamany tańdaýǵa bolady. Turǵyn úı qurylys jınaq banki salymshylarynyń aıtýy boıynsha, jınaqtaýshylar salymdy az mólsherden bastap, keıin tabysy joǵarylaýyna baılanysty basqa tarıfke aýyssa bolady. Álbette, munda jaǵdaılardyń barlyǵy eskerilip otyrady. Basqa ekinshi deńgeıli bankterde qandaı da bir ózgerister óte tıimsiz. Al Turǵyn úı qurylys jınaq bankimen árdaıym tımdi demekpiz!
Turǵyn úı baǵasynyń 50% jınaǵy bar jáne páterdi aldyn ala jınaqtaýsyz alǵysy keletinder úshin, 2011 jyldyń 1 shildesinen 25 jeltoqsan aıy aralyǵynda paıyzdyq mólsherleme tómendetilgen. Paıyzdyq mólsherlemeniń tómendeýi aralyq turǵyn úı nesıelerine áser etip, qazirgi tańda 8,5% (tıimdi syıaqy mósherlemesi 17,5% deıin), «Jeńil» baǵdarlamasy boıynsha aralyq turǵyn úı nesıeleri jyldyq 9,5% (tıimdi syıaqy mólsherlemesi 15,7%), aldyn ala turǵyn úı nesıesi boıynsha 0%-dan 25% aralyǵynda jınaqtardy jınaǵandarǵa kelisim-shart somasynan jyldyq 11%-ǵa jetti (tıimdi syıaqy mólsherlemesi 15,1%), al 25%-dan 50% kezinde kelisim-shart somasynan jyldyq nesıe 10,5% qurady (tıimdi syıaqy mólsherlemesi 17,3%).
Turǵyn úı jınaq banki sońǵy kezderi jańa jobalar usynyp, turǵyn úı alý múmkindikterin keńeıtýde. Mysaly, 2011-2014 jyldar aralyǵynda memlekettik turǵyn úı baǵdarlamasyn júzege asyrý sheńberinde – Bank salymshylarynyń keıingi ıemdený quqyǵy negizinde áleýmettik qymbat emes turǵyn úı qurylysy júrgizilýde. Qazirgi naryqta, jyljymaıtyn múlik baǵasynyń artýy aıasynda qolaıly baǵaǵa turǵyn úı alý erekshe jaıt. Baǵa kelesideı kórinis alýda – Almaty qalasy úshin páterdiń taza árlengen kúıindegi 1 sharshy metri 142,5 myń teńge, Astana, Aqtaý qalalarynda 112,5 myń teńgeni qurasa, ózge aımaqtar úshin 90 myń teńge belgilengen. Baǵdarlama qatysýshylardyń pýldaryn qurý arqyly júzege asýda. Turǵyn úı qurylysynyń baǵdarlamasyna qatysý úshin ótinish formasyn toltyryp, qajetti qujattaryn usynyp, turǵyn úı jınaqtaý kelisimshartyn jasasý qajet.
Naqty aqparatty, siz barlyq oblystarda ornalasqan Banktiń aımaqtyq bólimshelerinde nemese www.hcsbk.kz saıtynan bile alasyz.
Turǵyn úı qurylys jınaq banki – memlekettik mańyzy bar is!
Ibrahım KAPPASOV.
Qosymsha aqparatty «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ-tyń myna telefondary arqyly alýǵa bolady: Almaty q., 279-35-11, Astana q., 40-72-76, Taldyqorǵan q., 24-40-48, Qaraǵanda q., 43-62-02, Qyzylorda q., 26-26-64, Pavlodar q., 34-08-99, О́skemen q., 75-48-65, Atyraý q., 32-04-00, Taraz q., 42-58-80, Aqtóbe q., 55-72-21, Aqtaý q., 43-96-91, Qostanaı q., 53-38-20, Petropavl q., 42-79-94, Kókshetaý q., 25-63-04, Shymkent q., 21-33-62, Oral q., 54-03-33, Semeı q., 52-22-90 nemese myna saıtta www.hcsbk.kz