02 Qyrkúıek, 2011

Turǵyn úıdiń tıimdi metrleri

390 ret
kórsetildi
8 mın
oqý úshin
Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń paıda bolýymen turǵyn úı qurylys jınaqtarynyń júıesi qarqyndy damyp keledi. Bul júıe nesıelik qordyń qunyn, sonyń ishinde turǵyn úı qurylysynyń 2011-2014 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasyn edáýir arzandatty. Páter satyp alý nemes úı salý – kóptegen qazaqstandyqtar úshin kó­keıkesti másele bolyp keledi. Baspana árqashan qajet, al bul máseleni sheshý jolynda tek durys sheshim qa­byldaǵan abzal. Árıne, ekinshi deń­geıli bankter bar, degenmen joǵa­rylap ketken paıyzdarmen ıpote­ka­lyq nesıe alýǵa árdaıym múmki­n­digińiz jete bermeıdi. Nesıe pa­ıy­zynyń joǵarylaýy, turǵyn úıdiń sharshy metrin shynymen de altynǵa aınaldyratyny jabyrqatady! Át­teń, tólemge beriletin qomaqty aq­shanyń ornyna, eshqandaı qıyn­dyq­syz turǵyn úı qurylys jınaq jú­ıesi arqyly baspana alýǵa bola­ty­nyn bilgende ashynasyń. Ne sebepti dál osy turǵyn úı qurylys jınaq júıe­si? Sebebi, osy joldy bola­shaǵyn oılaǵan damyǵan elder tań­dap otyr. Barlyǵy qymbat nesıe ala almasy anyq, mine sondyqtan jınaqtaý júıesi is júzinde ıpo­te­kalyq nesıelerge alternatıvti bá­se­ke týdyrady. Turǵyn úı qurylys jınaq júıe­si – páter alý, turǵyn úı jaǵdaıyn jaq­sartý nemese jóndeý jumys­ta­ryn júrgizýdiń birden-bir tıimdi kilti. Bul júıede, barlyǵy salym­shy­nyń ózine baılanysty, ıaǵnı onyń tóleý qabileti jáne shotyn júıeli túrde tol­tyryp otyrýy. Turǵyn úı qury­lys jınaq banki bólimine kez kelgen azamat kelip, ózine laıyqty tarıfti tańdap, turǵyn úı qurylys jınaq kelisim-shartyn jasap, elimizdegi eń tómengi syıaqy mólsherimen nesıe alýy úshin qor jınaqtaýǵa quqyly! Mundaı jınalǵan qarajat kózi depozıt bolyp tabylady jáne oǵan 2% jyldyq mólsherinde Bank syıaqysy tólenedi. Tolyq senimdi bolý úshin jınaqtaý barysynda, mem­leket jár­dem berip, shette qal­maıdy. Jyl saıyn memleket tara­py­nan 20 paıyz mólsherinde (200 MRP-ge deıin) jı­naqqa qarajat qosylyp otyrady. Turǵyn úı qurylys jınaq júıe­siniń taǵy bir jeńildigi týrasynda aıta ketsek, QR Salyq kodeksiniń 166-shy babynyń 5-shi tarmaǵyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń rezıdenti jeke tulǵanyń Qazaqstan Respýblıkasynyń turǵyn úı qury­lysy jınaq aqshasy týraly zańna­ma­syna sáıkes Qazaqstan Respýblı­ka­synyń aýmaǵynda turǵyn úı jaǵ­daı­yn jaqsartý jónindegi is-shara­lardy júrgizýge turǵyn úı qurylys jınaq bankterinen alǵan qaryzdary boıynsha syıaqyny óteýge baǵyt­talǵan somalar qyzmetkerdiń tólem kózinen salyq salynatyn tabysyn anyqtaý kezinde tólemderdiń kezeń­di­ligine qaramastan, kúntizbelik jyl ishindegi árbir aı úshin salyq shegerimderi qoldanylady Turǵyn úı má­selelerin sheshýde kez kelgen banktiń mundaı jaǵdaı jasamaıtyny anyq! Turǵyn úı qurylys jınaq bankinde, siz páter nemese úı satyp alý tarıftik baǵdarlamalaryn taba ala­syz. Mysaly, «Bolashaq» tarıftik baǵdar­lamasy – jınaqtaý merzimi – 15 jylǵa deıin jáne turǵyn úı zae­my boıynsha syıaqy mólsherlemesi – jylyna 3,5% (tıimdi syıaqy mól­sherlemesi 3,6% deıin) quraıdy. Bul bolashaq urpa­ǵy­nyń turǵyn úı máselesin búgin oı­laıtyndar úshin qurylǵan baǵdarlama. Sizdiń bala­laryńyz qalaı tez ósse, «Bolashaq» jınaqtary da solaı ósedi! Turǵyn úı armanyna qol jetkizýde, 8 jylǵa arnalǵan «Kemel» op­tımaldy baǵdarlamasy bar. Bul tarıf boıynsha turǵyn úı zaemy boı­ynsha syıaqy mólsherlemesi — jy­lyna 4% (tıimdi syıaqy mólsher­lemesi-4,2% deıin). Burynǵy keńshilik ýaqyttaǵydaı, besjyldyqta turǵyn úı zaemy boı­ynsha syıaqy mólsherlemesi – jy­ly­na 4,5% (tıimdi syıaqy mólsher­le­mesi – 4,7% deıin) quraıtyn «О́r­ken­men» turǵyn úı máselesinen qu­tylyńdar! О́z ýaqytyn baǵalap, shıraq qoz­ǵalatyndar úshin, turǵyn úı zaemy boıynsha syıaqy mólsherlemesi — jylyna 5% (tıimdi syıaqy mól­sher­lemesi 5,3% deıin) quraıtyn baǵ­dar­lamanyń jedel túri – «Bastaý» 3,5 jylǵa deıin. Jaqsy istiń bastaýy bolatyn «Bastaý» óz isine tastaı. Árıne, kópshilik jınaqtaý ońaı emestigine kelispeýi múmkin. Qazirgi tańda qandaı da bir nárseni saqtaý qıyn sııaqty. Túrli oqıǵalar saqtaý­ǵa jol bermeıdi. Osy rette eń bas­tysy – ózińizge zııan kelmeıtin, paı­daly jolmen aqshańyzdy jınaqtaý. Kóp jaǵdaıda, bul tarıftik baǵdar­la­many tańdaýǵa da baılanysty bo­la­dy, árıne keıinirek te óz úıińiz ben páterińizdi ıemdený qýanyshy­ńyz­dy jedeldetýge múmkindik ja­saı­tyn baǵdarlamany tańdaýǵa bo­lady. Turǵyn úı qurylys jınaq ban­ki salymshylarynyń aıtýy boı­yn­sha, jınaqtaýshylar salymdy az mól­sherden bastap, keıin tabysy joǵa­rylaýyna baılanysty basqa tarıfke aýyssa bolady. Álbette, mun­da jaǵ­daılardyń barlyǵy eskerilip oty­rady. Basqa ekinshi deńgeıli bank­ter­de qandaı da bir ózgerister óte tıimsiz. Al Turǵyn úı qurylys jınaq bankimen árdaıym tımdi demekpiz! Turǵyn úı baǵasynyń 50% jına­ǵy bar jáne páterdi aldyn ala jı­naqtaýsyz alǵysy keletinder úshin, 2011 jyldyń 1 shildesinen 25 jel­toq­san aıy aralyǵynda paıyzdyq mólsherleme tómendetilgen. Paıyz­dyq mólsherlemeniń tómendeýi ara­lyq turǵyn úı nesıelerine áser etip, qazirgi tańda 8,5% (tıimdi syıaqy mósherlemesi 17,5% deıin), «Jeńil» baǵdarlamasy boıynsha aralyq tur­ǵyn úı nesıeleri jyldyq 9,5% (tıimdi syıaqy mólsherlemesi 15,7%), al­dyn ala turǵyn úı nesıesi boı­ynsha 0%-dan 25% aralyǵynda jı­naq­tardy jınaǵandarǵa kelisim-shart somasy­nan jyldyq 11%-ǵa jetti (tıimdi syı­aqy mólsherlemesi 15,1%), al 25%-dan 50% kezinde kelisim-shart so­ma­synan jyldyq nesıe 10,5% qurady (tıimdi syıaqy mólsher­le­me­si 17,3%). Turǵyn úı jınaq banki sońǵy kez­deri jańa jobalar usynyp, tur­ǵyn úı alý múmkindikterin keńeı­tý­de. My­sa­ly, 2011-2014 jyldar ara­ly­ǵynda mem­lekettik turǵyn úı baǵ­darla­ma­syn jú­zege asyrý sheńbe­rin­de – Bank salym­shy­larynyń keıingi ıem­dený quqyǵy negizinde áleý­met­tik qymbat emes tur­ǵyn úı qury­ly­sy júrgi­zi­lýde. Qazirgi naryqta, jyl­jymaıtyn múlik baǵa­synyń ar­týy aıasynda qo­laıly baǵaǵa turǵyn úı alý erekshe jaıt. Baǵa kelesideı kórinis alýda – Almaty qalasy úshin páterdiń taza árlengen kúıindegi 1 sharshy metri 142,5 myń teńge, Astana, Aqtaý qala­larynda 112,5 myń teń­geni qurasa, ózge aı­maq­tar úshin 90 myń teńge belgilengen. Baǵdar­lama qatysýshy­lar­dyń pýldaryn qu­rý ar­qy­ly júzege asýda. Turǵyn úı qu­ry­lysynyń baǵ­darlamasyna qa­ty­sý úshin ótinish formasyn tol­ty­ryp, qa­jetti qujat­taryn usynyp, turǵyn úı jı­naqtaý kelisimshartyn jasasý qajet. Naqty aqparatty, siz barlyq ob­lystarda ornalasqan Banktiń aı­maq­tyq bólimshelerinde nemese www.hcsbk.kz saıtynan bile alasyz. Turǵyn úı qurylys jınaq banki – memlekettik mańyzy bar is! Ibrahım KAPPASOV. Qosymsha aqparatty «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ-tyń myna telefondary arqyly alýǵa bolady: Almaty q., 279-35-11, Astana q., 40-72-76, Taldyqorǵan q., 24-40-48, Qaraǵanda q., 43-62-02, Qyzylorda q., 26-26-64, Pavlodar q., 34-08-99, О́skemen q., 75-48-65, Atyraý q., 32-04-00, Taraz q., 42-58-80, Aqtóbe q., 55-72-21, Aqtaý q., 43-96-91, Qostanaı q., 53-38-20, Petropavl q., 42-79-94, Kókshetaý q., 25-63-04, Shymkent q., 21-33-62, Oral q., 54-03-33, Semeı q., 52-22-90 nemese myna saıtta www.hcsbk.kz