Til festıvali

Elordadaǵy K.Baıseıitova atyn­­daǵy Ulttyq opera jáne balet teat­rynda Astana qalasy tilderdi da­mytý basqarmasynyń uıymdasty­rýy­men «Tilge qurmet – elge qur­met» atty Qazaqstan halqy tilde­ri­niń HIII qalalyq festıvaliniń ashy­lý saltanaty ótti. «Daýǵa salsa almastaı qıǵan, sezimge salsa qyrandaı qalqyǵan, oıǵa salsa qorǵasyndaı balqyǵan, ómir­diń kez kelgen oraıynda ári qarý, ári qalqan, ári baıyrǵy, ári máńgi jas, otty da oınaqy Ana tilinen artyq qazaq úshin bul dúnıede artyq ne bar eken!», – degen Elbasy N.Nazar­baevtyń bul sózinen keıin, ana tilimizge degen qurmetimiz odan ári kúshe­ıe túspek. Ras, búginde qazaq tiliniń aıasy keńeıip, órisi ósip, qulashy keńge jazylyp keledi. Bul birinshi kezekte, táýelsiz­di­gi­mizdiń, ekinshiden, qazaq tiliniń memlekettik márte­bege ıe bolǵan­dy­ǵynyń arqasy. Jyl saıyn uıymdastyrylyp, búginde dástúrge aınalǵan festı­val­diń ashylý saltanaty erekshe ótti. Bul kúnnen bastaý alǵan is-shara bir aıǵa jalǵasyp, Til merekesinde qorytyndylanbaq. Osy ýaqyt ishinde elimizdiń barlyq óńirlerinde til nasıhattalyp, aıtarlyqtaı kó­ńil bólinetin bolady. Festıvaldiń ashylý rásiminde Mádenıet mınıstrligi Til komıte­tiniń tóraǵasy Qurmanbaı Sherý­baıuly izgi tilegin bildirdi. Ol óz kezeginde: Búgin mine, elimizdiń bar­lyq oblystarynda til festıvali bastaldy. Odan ózge, respýblı­ka­nyń bas qalasy Astanada aıtýly merekemizdiń saltanatty ashylýy ótip jatyr. Memlekettik tilimizdi tek sóz júzinde ǵana emes, is júzinde oryndaıtyn kún týǵandyǵyn moı­yn­dap, oǵan qoldaý kórsetý bári­mizge paryz dedi. Al osy sharany uıym­das­tyrýǵa tikeleı uıytqy bolǵan Astana qalasy Tilderdi da­mytý basqar­masynyń bastyǵy Oraz­kúl Asanǵa­zy: Ata zańymyz­dyń 7 babynda respýblıka aýmaǵyn­daǵy memlekettik til – qazaq tili delingen. Til basqar­ma­syn basqarǵan alty jylda aldyma óz quqyǵyn qorǵaý maqsatynda, mem­lekettik til­diń qoldanysqa enýi týrasynda «Qazaqsha qoıǵan su­raǵyma qazaq tilinde jaýap qaıyr­ma­dy, meni ana tilimizde qabyl­da­mady dep birde-bir astanalyqtyń sotqa júgingendigin kórmedim. Ákim­shilik kodekstiń 81 jáne 82-bap­tarynda eger sen qazaqsha sóıleseń, saǵan ol tilde jaýap bermese, ony jaýapqa tartatyn bap bar. Bul rette astanalyqtardyń áli de bolsa oıa­nyp, qazaq tilinen rýhanı qýat alý úshin osyndaı festıval uıym­das­tyryp otyrmyz, – dep memlekettik tildi nasıhattaýdaǵy óz oıyn ortaǵa saldy. Merekelik keshke jınalǵan qaý­ym bul kúni oqý-bilimge, ǵylymǵa, halqyn, elin súıip qyzmet etýge, adamgershilikke, qaıyrymdylyq pen meıirimdilikke, eńbek etýge shaqyr­ǵan uly aǵartýshy ǵalym Ybyraı Altynsarınniń, uly Abaıdyń, son­daı-aq qazaqtyń birtýar uly, ba­hadúr, batyr ári qalamger Baýyrjan Momyshulynyń beınelerimen qaý­ysh­ty. Ǵulamalardyń sózderi ar­qy­ly til, din, dil nasıhattalyp, pat­rıottyq óleńder oqylyp, qazaqtyń ánderi shyrqaldy. Bıylǵy tilder festıvaliniń Ramazan aıymen tuspa-tus kelýiniń ózin jaqsy yrymǵa jorýǵa bolady. Kesh­te jarapazan, aýyz ádebıetiniń ozyq úlgileri aıtyldy. Halyq qa­harmany B.Momyshuly: «Úsh nárse­den qorqa­myn. Birinshisi, besik jy­ryn aıtpa­ǵan anadan qorqamyn. Ekinshi, nemeresine ertegi aıtpaǵan áje men atadan qorqamyn, úshinshi, qazaq qazaq­pen qazaqsha sóıle­me­gen­nen qorqa­myn», – degen ǵoı. Sol ósıetke adal­dyq bolar dástúrli tilder merekesi baǵdarlamasyna besik jyry da engizilgen eken. Tól óne­rimiz aqyndar aıtysy da nazardan tys qalmady. Zal toly kórermender Jaqsylyq Or­ynbasar men Meıirjan Álibekov­tyń memlekettik tildiń jaı-kúıi tý­ra­ly sóz saıysyn tamashalady. Juldyz BAIDILDA.