Eń bastysy – nátıje

Ústimizdegi jyldyń qazan aıynda Parlament Senatynyń depýtaty Dýlat Qusdáýletov Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaevtyń atyna saýal joldap, memlekettik basqarý organdarynyń barlyq deńgeılerinde zań talaptary oryndalmaıtynyn, ókiletti organdar tarapynan olardyń oryndalýyna tıisti baqylaý joq ekenin, depýtattyq syndarǵa durys jaýap berilmeıtinin aıtqan edi. Sonyń ishinde Eńbek kodeksin buzyp, keıbir bastyqtar adamdardyń eńbek ýaqytyn tún mezgilderine deıin sozatyndyǵy, medısınalyq tegin dári-dármek alýdyń qıyndyǵy, mektep formasyn ata-analarǵa bazardan 5-7 myń teńgege alýyna ruqsat bermeı, mektep basshylary 17-20 myń teńgege «arnaýly» satý oryndarynan aldyratyny, mektep oqýlyqtarynyń bastaýysh synyp oqýshylary túgili ata-analardyń ózine salmaq túsiretindeı aýyr ári beı-bereket úlkendigi, sonymen qatar, PIK basshylary «Turǵyn úı qatynastary týraly» Zańdy óreskel buzyp, qyzmet kórsetý aqylaryn shamadan tys ósirip jiberetini jáne t.b. máseleler qamtylǵan edi. Bul saýalǵa D.Qusdáýletovpen birge senator M.Altynbaev ta qol qoıǵan. Osy saýalǵa Premer-Mınıstr B.Saǵyntaevtyń atynan mynadaı jaýap keldi: «Ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń jaýapkershiligin arttyrýǵa jáne jetekshilik etetin salalardaǵy zańdardyń talaptaryn oryndaý men tıisti baqylaýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵan qoldanystaǵy normatıvtik-quqyqtyq aktilerdiń monıtorıngin júrgizý sheńberinde laýazymdy tulǵa­lar­dyń jaýapkershiligin arttyrý qamtamasyz etiledi. 2016 jylǵy 6 sáýirdegi «Quqyqtyq aktiler týraly» Zańǵa sáıkes, quqyqtyq monıtorıng ınstıtýtyn kúsheıtý boıynsha sharalar qabyldandy. Endi monıtorıng maqsaty naqty kemshilikterdi joıý emes, qoldanystaǵy zańnamanyń tıimdiligin taldaý, onyń damýynyń ártúrli nusqalaryn boljaý bolyp tabylady. Atalǵan zańdy iske asyrý maqsatynda Quqyqtyq monıtorıng júrgizý qaǵıdalary qabyldandy. Buryn joldanǵan depýtattyq saýaldardy, sondaı-aq Úkimettiń atyna kelip túsetin depýtattyq saýaldardy sapaly jáne ýaqtyly qaraýdy qamtamasyz etý tapsyryldy. Buryn Ekonomıka, Ádilet, Ishki ister jáne Aýyl sharýashylyǵy mınıstrlikteriniń atyna 3 depýtattyq saýal joldaǵan bolatynsyz. Barlyq saýaldar boıynsha jaýaptar ýaqtyly berilgen. Eńbek kodeksiniń normalaryn saqtaý boıynsha aıtsaq, jumys ýaqytynan tys isteletin tapsyrmalarǵa, demalys jáne mereke kúnderindegi jumysqa tartylsa, memlekettik qyzmetshige qosymsha demalys beriledi nemese eńbegine aqy tóleý júıesine sáıkes ótemaqy tóle­ne­di. Eńbek kodeksiniń 17-babyna sáı­kes eńbek zańnamasy talaptarynyń saq­ta­lýyn memlekettik baqylaýdy eńbek ıns­peksııasy jónindegi jergilikti organ júzege asyrady. Jumys berýshi quqyqqa syıymsyz áreketke nemese áreketsizdikke jol bergen jaǵdaılarda jumysker (memlekettik qyzmetshi) óziniń eńbek quqyqtaryn qorǵaý úshin tıisti ákimshilik-aýmaqtyq birliginde eńbek ıns­peksııasy jónindegi jergilikti organǵa júgine alady. Azamattarǵa medısınalyq qyzmet kórsetý «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» kodekske sáıkes, medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi (budan ári – TMKKK), dárilik zattarmen qamtamasyz etýdi qosa alǵanda, Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń azamattary men oralmandarǵa bıýdjet qarajaty esebinen tegin usy­nylady. Mektep oqýshylaryn formamen jáne kitaptarmen qamtamasyz etý bo­ıynsha aıtsaq, Úkimet orta bilim berý uıymdary úshin mindetti mektep formasyna qoıylatyn talaptardy ǵana bekitedi (túsi, mektep formasynyń úlgisi, ıýbka uzyndyǵy jáne t.b.). Bul rette, zańnamada qatań belgilengen jetkizýshilerden mektep formasyn satyp alý boıynsha mindettemeler joq. О́skeleń urpaqtyń densaýlyǵyna jaǵymsyz áserge qatysty oqýlyq basylymdaryna qoıylatyn gıgıenalyq normatıvterge sáıkes bir oqýlyqtyń salmaǵy: – 1–4 synyp oqýshylary úshin 300 gramnan; - 5–6 synyptar úshin 400 g; 7–9 synyptar úshin 500 g; - 1–12 synyptar úshin 600 gramnan aspaýy tıis. Alaıda, oqýlyq basylymynyń salmaǵyn 10%-dan asyrmaı kóbeıtýge jol beriledi. «Turǵyn úı qatynastary týraly» Zańǵa sáıkes, jergilikti atqarýshy organdarǵa turǵyn úı ınspeksııasy atynan turǵyn úı qoryn basqarý salasynda baqylaýdy júzege asyrý boıynsha ókilettik berilgen. Turǵyn úı ınspeksııalary: - kondomınıým obektisiniń ortaq múlkin tehnıkalyq zertteýdi uıymdastyrý; - kondomınıým obektisiniń ortaq múlkine kúrdeli jóndeýdiń jekelegen túrlerin júrgizýdiń tizbesin, kezeńdilikterin jáne kezektiligin aıqyndaý jáne t.b. sııaqty mindetterdi oryndaıdy». Saýalǵa kelgen jaýaptyq mazmuny, mine, osyndaı. Ázirlegen Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan»