Sottar elektrondy júıege kóshedi

Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde elimizdegi sottar qyzmetiniń byltyrǵy jumysy men  sýdıalardyń VII seziniń qorytyndysyna arnalǵan brıfıng bolyp ótti. Oǵan Joǵarǵy Sottyń qylmystyq ister jónindegi sot alqasynyń tóraǵasy Abaı Rahmetýlın, Joǵarǵy Sottyń mamandandyrylǵan sot alqasynyń tóraıymy Aıgúl Qydyrbaeva men Joǵarǵy Sot sýdıasy Elena Maksıýta qatysty. Brıfıngte A.Rahmetýlın 2016 jyly Qazaqstan sot júıesin damytýdyń jańa kezeńi bastalǵanyn, Ult Josparyn praktıkalyq turǵydan iske asyrý qamtamasyz etilgenin, sýdıalardyń VII sezi ótip, onda sot júıesin damytý basymdyqtary aıqyndalǵanyn atap ótti. Ol byltyr sot júıesiniń atqarǵan jumysynyń negizgi qorytyndysyna erekshe toqtaldy. Onyń aıtýynsha, sýdıalardyń VII sezinde Memleket basshysy úsh satyly sot tóreligi jaǵdaıyndaǵy sottar jumysyn joǵary baǵalady. Qazir jańa prosestik erejeler men quqyqtyq ınstıtýttar, sýdıalardy irikteý men olardyń qyzmette ósýine arnalǵan jańa júıes alǵashqy tekseristen ótip, óz ómirsheńdigin dáleldedi. Sot satylarynyń qysqarýy birinshi jáne apellıasııalyq sot satylarynyń rólin kúsheıtti. Sýdıa laýazymyna úmitkerler úshin jumys ótili boıynsha talap qatańdatyldy, jańadan taǵaıyndalǵan sýdıalar úshin synaq merzimi engizildi. Polıgraf arqyly zertteý engizildi. Sýdıalardy irikteý kezeńi barynsha jarııaly túrde ótedi. Bul jumysqa Qoǵamdyq keńester keńinen tartylǵan. Oqý prosesi men sot praktıkasyn barynsha baılanystyrýǵa múmkindik beretin, sýdıalardyń biliktiligin joǵary deńgeıge jetkizýdi qamtamasyz etetin, ǵylymı-zertteý jumysyn jetildiretin Joǵarǵy Sot janynan Sot tóreligi akademııasy quryldy. Sot jıýrıi óz qyzmetin jańa tártip boıynsha júzege asyrýda. Endigi kezekte sýdıalar óz biliktiligin árbir bes jyl saıyn dáleldep otyrady. О́tken jyly 1200-den astam sýdıa alǵash ret kásibı baǵalaýdan ótti. Osy oraıda ol barlyq sottar aýdıo-beınetirkeý júıesimen 100 paıyzǵa jabdyqtalǵanyn, sýdıalardyń VII sezinde Sýdıalardyń jańa ádep kodeksi qabyldanǵanyn, ol sýdıalardyń kásibı jáne sottan tys qyzmetin retteıtinin aıtty. –Joǵarǵy Sot Qazaqstan halqy assambleıasymen Medıasııa ınstıtýtyn damytý jóninde memorandýmǵa qol qoıdy. Osyndaı memorandýmdarǵa oblys ákimdikterimen de qol qoıyldy. О́ńirlerde medıasııa bólmeleri ashyldy. Joǵaryda aıtylǵan sharalar sot tóreligine qoljetimdilikti qamtamasyz etýge, sot júıesiniń ashyqtyǵyn arttyrý men sottardyń táýelsizdigin kúsheıtýge baǵyttalǵan, – dedi Abaı Rahmetýlın. Jalpy onyń aıtýynsha, ótken jyly sottar jumysynyń sapasyna qanaǵattanýshylyq deńgeıi 74 paıyzǵa jetti. Muny 16 myńnan astam adam qatysqan elektrondyq saýalnamanyń nátıjesi dáleldeıdi. Shamamen osyndaı nátıjeni Birikken Ulttar Uıymynyń Damý baǵdarlamasynyń zertteýi de kórsetti. Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forým men Búkilálemdik banktiń halyqaralyq reıtıngteriniń sot ındeksteri boıynsha Qazaqstannyń orny da jaqsardy. Qylmystyq ister boıynsha qorytyndyny aıta kele, A.Rahmetýlın sot tóreligin júzege asyrýdaǵy aıyptaý jaǵy basymdyraq degen qalyptasyp ketken pikirdi joqqa shyǵaratyn keıbir kórsetkishterge nazar aýdardy. –Máselen, – dedi ol – aqtaý úkimin shyǵarý 19,2 paıyzǵa artty, 18 854 adamǵa qatysty 16 529 qylmystyq is toqtatyldy. Olar jazaǵa tartylǵan joq. jyly barlyǵy sottarǵa 51 234 qylmystyq is kelip tústi. Brıfıngte Joǵarǵy Sottyń mamandandyrylǵan sot alqasynyń tóraǵasy Aıgúl Qydyrbaeva sottardyń úsh satyly jaǵdaıyndaǵy jumysy týraly atap ótti. «Byltyr aýdandyq sottar 840 myń azamattyq isti qarady. Osy rette qysqartylǵan is júrgizýde qaralǵan isterdiń sany shamamen eki esege artty. 90 paıyzdan astam azamattyq is bir nemese eki otyrysta qaraldy. Azamattyq isterdiń sottaǵy merzimi eki esege qysqardy. Prokýrordyń qatysýymen qaralǵan isterdiń sany tórt esege qysqardy. Daýlardy sheshýdiń balamaly túrlerin qoldaný arqyly aıaqtalǵan isterdiń sany 68 paıyzǵa, medıasııany qoldana otyryp shamamen 3 esege artty», – dedi ol. Sonymen qatar, A.Qydyrbaeva elimizde bir jyl qyzmet etken ınvestısııalyq daýlar boıynsha bólek sot isin júrgizýdiń qorytyndysyna toqtaldy. «2016 jyly barlyǵy Joǵarǵy Sotqa jáne Astana qalalyq sotyna birinshi satydaǵy sot tártibi retinde ınvestısııalyq daýlar boıynsha 95, sonyń ishinde Joǵarǵy Sotqa – 22 talap aryz kelip tústi. Sheshimin shyǵara otyryp 31 is qaraldy, onyń ishinde 10-y ınvestordyń, ekeýi iri ınvestordyń paıdasyna sheshildi», – dedi Joǵarǵy Sottyń mamandandyrylǵan sot alqasynyń tóraıymy . Brıfıngti jalǵastyra otyryp, Joǵarǵy Sot sýdıasy Elena Maksıýta sottardaǵy negizgi elektrondyq qyzmetter týraly aıtty. Ol qazir Sot kabıneti» qyzmetiniń arqasynda 80 paıyzdan astam aryz elektrondyq túrde túskendigin atap ótti. Máselen, byltyr atalǵan servıs arqyly elektrondyq túrde 756 435 qujat, sonyń ishinde 644 137 talap aryz kelip tústi. Sonymen qatar, ol «Taldaý» forýmy, «Tórelik» júıesi, «Sotqa shaqyrý», «Sot qujattarymen tanysý» jáne basqa da qyzmetter týraly oılarymen bólisti. –Bıyl sot organdarynyń Ahýaldyq ortalyǵy iske qosylady. Sýdıanyń, prokýror men qorǵaýshynyń avtomattandyrylǵan jumys oryndary bar sot otyrysynyń elektrondy zalynyń modeli ázirlenýde, – dedi ol. Dastan KENJALIN, «Egemen Qazaqstan»