Alash tulǵasy tutynǵan buıymdar

Sýrettegi buıymdar memleket qaırat­keri, «Alash» partııasy men «Alashorda» qozǵalysy jetekshileriniń biri, qazaqtyń tuńǵysh matematıgi, professor, ǵulama ǵalym, qazaq tilindegi tuńǵysh «Joǵarǵy matematıka kýrsy» oqýlyǵynyń ıesi Álimhan Ermekovke tıesili. Kózildirik, kvarsty qol saǵat jáne organıkalyq áınekten úlkeıtkish áınegimen qosa jasalǵan syzǵysh ǵulamanyń kózindeı bolyp Ulttyq mýzeıdiń Tarıh zalynda tur. Ony Qaraǵandy qalasynyń turǵyny Q.О́skenbaev 2007 jyly saıa­sı qýǵyn-súrgin jáne totalıtarızm qurbandarynyń «Aljır» mýzeı-memorıaldy keshenine tapsyrǵan. Al Ulttyq mýzeıdiń qoryna 2014 jyly túsipti. «1917 jyly Alash avtonomııasy quryl­ǵanda Álimhan Ermekov 26 jasta bolǵan. Sol jasta Úkimettiń premer-mınıstriniń orynbasary ári el sharýashylyǵyn jos­parlaý komıtetiniń tóraǵasy bolyp taǵaıyndalǵan. 1935 jyly mal dári­gerlik ınstıtýtta kafedra basqaryp júrip, ınstıtýttyń ǵylymı keńesiniń uıǵa­rymymen tuńǵysh ret matematıka salasy­nan professor ataǵyn alady. Keńes ókimetine, kommýnıstik-repressııalyq júıege qarsy qyzmeti, «Alash» partııasyn qurysyp, Alashorda úkimetine múshe bolǵany úshin 1930 jyldyń 22 qyrkúıeginde isti bolyp, M.Áýezovpen birge túrmede otyryp, úzdiksiz tergeýde bolǵan», – deıdi Ulttyq mýzeıdiń ǵylymı qyzmetkeri Laýra Túmenova. Jalpy, 37-niń qara bulty Á.Erme­kovtiń de basyna úıirilip, sonda ustal­ǵannan ara-arasynda bostandyqqa shyǵyp turǵanymen, úlken tulǵa 1955 jyly ǵana túrmemen qoshtasady. 1957 jyly 26 qarashada tolyq aqtalady. Odan keıingi jyldary Qaraǵandy taý-ken ınstıtýtynda matematıkadan dáris oqıdy. 1970 jyly qaıtys bolǵan. Aıgúl SEIILOVA, «Egemen Qazaqstan»