«Atamekenniń» atqarary kóp

Keshe Astanada «Atameken» ulttyq-ekonomıkalyq palatasynyń kezekti sezi bolyp ótti. Onda ulttyq-ekonomıkalyq palatanyń jańa bas­shy­sy saılandy. Sezden soń «Samuryq-Qazyna» ÁÁQ basshysy Tımýr Qulybaev ulttyq kompanııalar ókilderiniń qazaqstandyq mazmunǵa oraı esebin tyńdady. Joǵaryda keltirip ótkenimizdeı, «Ata­mekenge» jańa basshy keldi. Eko­no­mıkalyq palatany 2006 jyldan bastap basqaryp kelgen Azat Perýashev tamyz aıynda «Aq jol» QDP-ǵa bas­shy bolyp saılanýyna oraı ózin bosa­týdy suraǵan bolatyn. Ol óz ornyna ekonomıkalyq palatanyń basqarma múshesi Abylaı Myrzahmetovtiń kandı­datýrasyn usyn­ǵan-tyn. Kún tártibine shyǵarylǵan osy máselege baılanysty palata músheleri Abylaı Myrzahme­tov­tiń kandı­datý­rasyn biraýyzdan qol­da­dy. «Samuryq-Qazyna» ÁÁQ basshy­sy Tımýr Qu­lybaev «Atamekenniń» jańa basshysyn qysqasha tanystyryp ótti.  «Osy jyl­dar ishinde uıym tek Qa­zaq­standa ǵana emes, shetelde de bedelge ıe boldy. Qoǵamdyq pikirdiń kósh basynda turdy. Búginde «Atamekenniń» sózine toq­taıtyn, qulaq túretin boldy. Bıznes qaýymdastyqtardyń atynan, óz atym­nan Azat Turlybekulynyń jemisti eń­begine alǵysymdy jetkizemin, sondaı-aq jańa jumystaryna tabys tileımin. Ol óz ornyna Abylaı Myrzahmetovtiń kandıdatýrasyn usynǵan edi. Men Abylaıdy stýdent kezinen tanımyn. Ol MMÝ-di ekonomıst mamandyǵymen bitirgen, keıinirek «QTJ» UK-ni bas­qar­dy.  Men Abylaıdy daıyndyǵy mol aza­mat dep esepteımin. Bızneske jat adam emes, onyń qyr-syryn, ishki isin jaqsy biledi», dep atap ótti ol. «Atameken» bıznesti shoǵyrlandyrý, bıznestiń memlekettik saıasatta naqty  kórinis berýi maqsatynda quryldy. Me­niń pikirimshe, «Atamekenniń» aldynda alar joǵary asýlar tur. Abylaıǵa palataǵa odan ári joǵary mártebe berýge, sondaı-aq jumysqa erkin yrǵaq berý jolynda tabysty jumys tileımin, deı kele, «Aq jol»  QDP basshysy A.Perýa­shev «Atameken» prezıdıýmynyń mú­shesi bolyp qala beretindigin aıtty. О́ıtkeni, men kásipkermin, bul basty qyzyǵýshylyǵym dep túıdi ol. Azat Perýashev sezdegi sózderin «Aq jol» QDP basshysy retinde jalǵady. Partııa atynan salyq júıesiniń yntalan­dy­rý­shy rólin qaıtarýdy usyndy. «Shaǵyn jáne orta bıznesti qurylǵan kúnnen bastap 3 jyldyq merzim ishinde qosym­sha qun salyǵynan tolyqtaı bosatý týraly zańnamalyq sheshim qabyldaý qajet. 1 qyrkúıek kúni Parlamenttiń 5-shi sessııasynyń ashylýynda Memleket basshysy N.Nazarbaev  ShOB qyz­metin alǵashqy 3 jyl ishinde memlekettik organdardyń josparly túrde tekserýine zańdyq turǵyda tyıym salýdy qarastyrýdy usyndy. Osy oraıda biz Elbasy bastamasyn qoldaı otyryp, kásipkerliktiń iskerlik jáne ınves­tı­sııa­lyq belsendiligin yntalandyrý ba­ǵy­tynda basqa da qoldaýlar qajet dep sanaımyz. Bul tapsyrma astarynda tekserý barysynda qarjylyq jáne sa­lyqtyq eseptilik salasynda beleń al­ǵan jemqorlyq jatyr. Tekserýshi organdar salyqty ekonomıkalyq jáne ın­vestısııalyq retteýshi qural ekenin na­zarǵa almaı, tek fıskaldy qural retinde ǵana túsinedi. Qosymsha qun salyǵyn óndirý tártibi de aıtarlyqtaı kúrdeli. Jemqorlyqqa jol ashady. Sondyqtan ShOB-ty qurylǵan kúnnen bastap 3 jyl merzim ishinde qosymsha qun salyǵynan bosatý týraly zań qabyldaý qajet, dep málimdedi A.Perýashev. Sarapshylardyń aıtýynsha, jańadan ashylǵan kásiporyndardyń 3 jyl merzim ishinde 10%-y ǵana qalyp, qalǵan 90%-y básekelestikke tótep bere almaı­d­y nemese jemqorlyq qysymyna shy­damaı óz qyzmetin toqtatýǵa májbúr bola­dy eken. Budan da ózge birqatar usynystar aıtqan partııa basshysy atalǵan qadamdardy qabyldaý ulttyq kásipkerlikti damytýdy yntalandyrýǵa jasalatyn naqty qadam dep esepteıtinin jetkizdi. Sezd jumysy barysynda «Atameken» UEP jumys toby júrgiz­gen saraptamalyq jumys tanystyryl­dy. Onyń qorytyndysy boıynsha tek­se­rýlerdiń barlyq túrlerin ońtaılan­dy­rý barysynda «Memlekettik baqylaý jáne qadaǵalaý týraly» zańǵa birqatar túzetýler engizýdi usyndy. Atap aıt­qanda, jeke kásipkerlik sýbektilerine baılanysty júrgiziletin tekseristerdi qaıta qarap, ortaq prosedýra bekitýdi, onyń merzimin qysqartyp, bir izge sa­lý­dy qarastyrý kerek degen baılamǵa keldi. Sondaı-aq lısenzııalaýdyń túr-tar­maqtarynan bas tartýdy usynady. Bul ruqsat beretin qujattar kólemin 434-ten 108-ge deıin, 4 esege qysqartady. Sezd barysynda ulttyq kompanııalar ókilderi «Samuryq-Qazyna» ÁÁQ prezıdenti T.Qulybaevqa qazaqstandyq mazmun boıynsha esep berdi. Onyń qorytyndysy boıynsha jýrnalısterge arnalǵan brıfıngte Tımýr Qulybaev «Samuryq-Qazyna» ÁÁQ janynan memlekettik satyp alýlar jónindegi qoǵam­dyq keńes qurylatyndyǵyn jetkizdi. Oǵan ulttyq kompanııalarǵa arnalǵan taýar men ónim óndiretin ujymdardyń basshylary jáne belgili bıznesmender sha­qyryldy. «Atameken» ulttyq-ekono­mıkalyq palatasy ókilderiniń usyny­symen qoǵamdyq keńestiń quramyna 14 adam engizildi. Qoǵamdyq keńes ulttyq kompanııalardaǵy memlekettik satyp alý úderisin jaqsartýdy jetildiretin bolady, onyń jarııalylyǵyn, ashyq­tyǵyn joǵarylatamyz, ekinshi jaǵynan kásipkerlerimiz ben bıznesmenderimiz ulttyq kompanııalardyń qajet­tilik­terin bilip otyratyn bolady, dedi T.Qulybaev. Biz bes jyldyq josparlaýǵa kóshtik, sondyqtan memlekettik satyp alýlardyń orta merzimdi josparyn kór­sete alamyz. Menińshe, bul kásip­ker­lerge óte paıdaly ári mańyzdy aqparat. «Samuryq-Qazyna» ÁÁK-tiń memlekettik satyp alýdaǵy qazaqstandyq mazmu­ny 2011 jyldyń sońyna deıin  2010 jylǵy 50%-dan 55%-ǵa deıin jetip, 600 mlrd.teńgeni quramaq. Otandyq ónim óndirýshilerden uzaq merzimdi satyp alýlardyń jalpy kólemin osyǵan jetkizbekpiz, dedi qor basshysy. Al «Qaz­Muna­ıGaz» kompanııalar tobynyń ma­shı­na jasaý kásiporyndarynan  alatyn memlekettik satyp alý kólemi 2011 jyly 29 mlrd. teńgege, al kelesi jyly 32 mlrd. teńgege jetetindigin málimdedi. Shara jastar arasynda el Táýel­sizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalǵan «In­novasııalyq Qazaqstan» respýblıkalyq konkýrsy bastalatyndyǵy týraly baspasóz máslıhatymen aıaqtaldy. Venera TÚGELBAI.