Eldiń lebi Elordadan seziledi

Astanada Atyraý, Jambyl jáne Shyǵys Qazaqstan oblystarynyń kúnderi ótýde Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen 2011 jyl Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵy dep jarııa­lanǵany belgili. «Beıbitshilik pen jasampaz­dyqtyń 20 jyly» – bizdiń mereıto­ıy­myzdyń urany osy. Táýelsizdik jyldarynda Qazaqstan joly­nyń – BOSTANDYQ, BIRLIK, TURAQTY­LYQ, О́RKENDEÝ sekildi arqaýlyq qundylyq­tary qalyptastyryldy» dep atap kórsetti Elbasy bıylǵy Joldaýynda. Osy búkilhalyqtyq sharaǵa oraı arnaıy memlekettik komıssııa qu­rylyp, mere­keniń Jalpyulttyq jospary bekitildi. Mine, osy memlekettik josparǵa sáıkes elimizdiń bas qalasynda barlyq oblys­tardyń kúnderin ótkizý belgilengen bolatyn. Keshe sol aýqym­dy shara shymyldyǵyn Atyraý, Jambyl, Shyǵys Qazaqstan oblys­tary ashty. Tómendegi maqalalarda atalmysh oblys­tardyń Astanadaǵy kúnderi kórinis tapqan. Shuǵylaly Shyǵys shaqyrady El Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalǵan sharalar sheńberinde bastalǵan Astanadaǵy oblys kúnderiniń ashylý saltanatyn Shyǵys Qazaqstan oblysy bas­tady. Shyǵysqazaqstandyqtar ózderiniń elordadaǵy kúnderin «Shuǵylaly shyǵys shaqyrady» atty teatrlandyrylǵan kavalkadamen ashty. Elordanyń ortalyq kóshelerimen merekelik rýhtaǵy shyǵys­qazaq­standyqtardyń sherýi ótti. Oblys kúnderi aıasynda ótkizilgen bul karnaval astanalyqtar kóńilinen shyqty. Jalpy, Shyǵys Qazaqstan oblysy elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq ósý joldarynda erekshe oryn alyp otyrǵan óńir. Oblys aımaǵynda jalpy respýblıka qorlary mólsherine shaqqanda qorǵasyn­nyń shamamen 24 paıyzy, myryshtyń 41 paıyzy, mystyń 45 paıyzy shoǵyrlanǵan. Tústi metaldyń qory shamamen 25 ken ornyna tıesili. «Úlbi metallýrgııa zaýyty» AQ álemdik deńgeıdegi biregeı ónim sanalatyn atom stansalaryna qajetti otyn túrlerin, berılıı, tantal óndiredi. «Jańa metallýrgııa» jobasy aıasynda «Qazsınk» JShS jańadan mys balqytý jáne elektrolız zaýytyn iske qosqan. Oblystaǵy Tıtan-magnıı kombınaty tıtan quımalary men balqymalaryn shyǵarý jónindegi ınnovasııalyq jumysty aıaqtap qaldy. Oblystaǵy «Azııa Avto» kólik quras­tyrý zaýytynyń qazirgi óndiris kólemin odan ári ulǵaıtý jumysy jalǵasýda. Shyǵys Qazaqstan oblysy elimizde bastaý alǵan údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý memlekettik baǵdarlamasy aıasyndaǵy ınvestısııa tartý máselesi boıynsha elimizde alǵashqy orynda tur. Qazir Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ınvestısııalyq portfeli jalpy quny 603,6 mıllıard teńgeni quraıtyn 34 iri ındýstrııalyq jobadan turady. О́tken jyly osyndaı qarqyndy óndiristik damý jetistikteri nátıjesinde qosymsha 97,3 mıllıard teńgeniń ónimderi shyǵarylyp, 1,5 myń jańa jumys orny ashyldy. Shyǵysqazaqstandyqtar mine, osyndaı óndi­ristik jetistiktermen qosa, aýyl sharýa­shylyǵy salasynda da úlken nátıjelerge qol jetkizip otyr. Oǵan Táýelsizdigimizdiń 20 jyldyǵy merekeleri sharalarynyń aıasynda ótkizilip otyrǵan Astana qalasyndaǵy Shyǵys Qazaqstan oblysynyń kúnderinde kózimiz anyq jetkendeı. Elordada shyǵysqazaq­standyqtar uıymdastyrǵan aýylsharýashylyq jármeńkesine 17 aýdannan 83 kásiporyn qaty­syp otyr. Jármeńke barysynda uıymdas­tyrylǵan kórmelerge О́skemen jáne Semeı qalasynyń iri kompanııalary ózderi shyǵa­ratyn avtomobılder, avtobýstar jáne trak­torlardy kelýshilerge pash etti. Astana qalasy ákimdigi aldyndaǵy alańda Shyǵys óńirine tán qolóner buıymdarynyń kór­mesi uıymdastyryldy. Sonymen birge jármeńkede «Bal jáne jańǵaq festıvali», «Qymyz merekesi» jáne basqa da sharalar ótkizilmek. Sonymen birge astanalyqtar shyǵys­qazaqstandyq óner sheberleriniń kúm­bir­legen kúıi men áýezdi ánine de tánti bolady. «Báıterek» ulttyq baspasóz ortalyǵynda ótken baspasóz máslıhatynda Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev Astana qalasynda ótip jatqan oblys kúnderi aıasyndaǵy osyndaı jetistikter men sharalar týraly jan-jaqty áńgimelep berdi. Sondaı-aq óńir basshysy oblystyń bolashaq­taǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damý baǵdar­lary týraly da baıan etti. Berdibek Saparbaev astanalyq BAQ ókilderiniń qoıǵan san-alýan suraqtaryna tııanaqty jaýap berdi. Kóne Tarazdan kelgen kósh-kerýen Qazaqstan Respýblıkasy Tá­ýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arna­lyp ótkizilip otyrǵan Astana qalasyndaǵy Jambyl obly­synyń mádenı kúnderi ulylardy ulyqtaýdan bastaý aldy. Elordadaǵy Jambyl Jabaev eskertkishi aldyndaǵy alańqaı merekedegideı bezendirilgen. Uly Jibek jolynyń boıyna ornalas­qan qasıetti Taraz óńiri – kıeli Jambyl jeri qashanda ulylaryn ulyqtap ótken. Júz jasap, ar­tynda ólmes mura qaldyrǵan, óz zamanynda «HH ǵasyrdyń Gomeri» atanǵan uly aqyn, teńdessiz jyraý Jambyl baba eskertkishine oblys basshylyǵy, elimizdiń Par­lamentiniń depýtattary, óńirdiń qurmetti azamattary gúl shoq­taryn qoıdy. Osydan keıin bul saltanatty top aty ańyzǵa aınalǵan dańqty qolbasshy Baýyrjan Momyshuly­nyń Astana qalasyndaǵy eńseli eskertkishiniń aldyna keldi. О́ske­leń urpaqqa Otanyn súıýdiń balamasyz úlgisin kórsetip ketken batyr babamyzdyń zańǵar eskertkishi búginde bas qalamyzǵa asqaq rýh berip tur. Eskertkish aldyna tóselingen alqyzyl kilemsheniń ústimen saltanatty qadam basqan eki áskerı qyzmetker qýatty marsh únimen «Jambyl oblysy ákiminen» degen jazýy bar lentamen bezendirilgen gúl toly sebetti Baýyrjan Momyshuly eskert­kishiniń túbine qoıdy. Odan keıin oblys ákimi Qanat Bozymbaev, Jambyl oblysynan shyqqan belgili tulǵalar Halyq Qaharmany Baqytjan Ertaev, Qazaqstannyń ataqty ártisteri Asanáli Áshimov, Tuńǵyshbaı Jamanqulov, Qazaq­stan Respýblıkasy Parlamenti­niń depýtattary jáne basqa da resmı adamdar batyr eskertkishine taǵzym etti. Elordadaǵy Jambyl oblysy­nyń mádenı kúnderi aıasynda oblys ákimi Qanat Bozymbaev astanalyq BAQ ókilderimen bas­pa­sóz máslıhatyn ótkizdi. О́ńir basshysy oblystyń áleýmettik-ekonomıkalyq damý jaǵdaıyna jan-jaqty toqtalyp, búgingi ob­lys kúnderi sheńberinde uıymdas­tyrylyp otyrǵan «Kóne Taraz jármeńkesi» sharasy týraly keń maǵlumat berdi. Astanadaǵy «Kóne Taraz jár­meńkesi» 8-9 qyrkúıek kún­deri «Han Shatyr» mańyndaǵy úlken alańda jalǵasyn tappaq. Oblys­tyń aýylsharýashylyq taýarla­ryn óndirýshileri bul jármeńkege óz ónimderin molynan ákelipti. Saýda-sattyq 42 dúńgirshekte júr­giziledi. Jármeńkede oblys kásipkerleri elorda turǵynda­ryna 36,4 myń kılo et ónim­derin, 4 myń kılo shujyq, 4,3 myń kılo sút ónimderin, 40 myń dana jumyrtqa, 40 myń kılo balyq, 500 kılo bal, 1 myń kılo tuz, 124,5 myń kılo kókónis pen jemis-jıdek, 20 myń kılo baqsha daqyldaryn usynady. Jármeńke baǵasy Astana bazarlary baǵasynan 15-20 paıyz tómen. «Kóne Taraz jármeńkesi» Jambyl oblysynyń Astana qalasyndaǵy mádenı kúnderi sheńberinde ótkizilip otyrǵan­dyq­tan bul kúnderi saýda-sattyq sharalarymen qatar el­or­da jurtshylyǵy men qonaq­tarǵa kórme túrinde ejelgi Áýlıeata jeriniń kóne dáýir­degi saýda mádenıeti, óńirde óndiriletin ónimder kórseti­ledi. Sonymen birge, jármeń­keniń alǵashqy kúni Jambyl oblysy ónerpazdarynyń úlken konserttik baǵdarlamasy usy­nylady. Oblys kúnderi el Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalyp otyrǵandyqtan bul kúnderi bas qala turǵyndary men qonaqtary Jambyl obly­sy agroónerkásip kesheniniń 20 jyldyq damý jetistikterimen tanysatyn bolady.   Altaı arasynyń baly daýa Shyǵys Qazaqstan tańdaı qaqtyrar tamasha balymen de tanymal – Altaı aralarynan aly­natyn baldyń jupar ıisi, dámi men shıpalyq qasıeti álemde teńdesi joq dep sanalady. Buǵan qosa osydan bir jarym ǵasyr buryn О́skemenniń irgesine alǵashqy aralardy ákelip, qolǵa ustaı bastaǵan. Sol sebepti Shyǵys Qazaqstan oblysy Ortalyq Azııa aı­ma­ǵynda, Sibirde jáne Qıyr Shyǵysta omarta sharýa­shylyǵynyń otany bolyp sanalady. Elimizde óndi­riletin baldyń 80 pa­ıyzǵa jýyǵy Shyǵys Qazaq­stannyń úlesinde. Sondyqtan halyqaralyq bal festıvaliniń dál bizdiń óńir­de ótkizilýi zań­dy­lyq. Osy oraıda II halyqaralyq bal festıvaline oblys ákimi B.Saparbaevtyń bastamasyn qoldap, álemniń 9 elinen ókilder arnaıy kelip qatysqan­dyǵyn atap aıtqym keledi. Meniń ákem Vıktor Imanbaev ómir boıy bal omartasyn ustap keledi. Katonqaraǵaı aýda­nynda bizdiń omartamyzdan alynatyn bal joǵa­ry baǵa­lanady. Qazir ákem óziniń nemerelerin de osy kásipke baýlyp, sońǵy jyldary «Imanbaev» sharýa qojalyǵyn qurdy. Altaı óńiriniń sýly da nýly ólkesine qonystanǵan «Novo-Polıkovka» aýylynda ornalasqan «Iman­baev» ShQ-nyń bal aralary tabıǵat­tyń tamasha óńirindegi san túrli gúl­der­diń shyrynyn jınap, balǵa aınal­dyrady. Búginde «Imanbaev» ShQ-nyń bal omartala­rynda 100 ara-otbasy bar. Bul ara-otbasyla­rynyń árqaısysy bir omartaǵa bal jınaıdy. Sonda maýsym ishinde árbir ara-otbasy bir flıaga bal beredi. Oblys bas­shy­synyń bastamasy­men byltyrdan bastap bizdiń oblysymyzdaǵy barlyq mektepterdiń oqýshy­laryna jergilikti bıýdjettiń esebinen mindetti túrde balmen tamaqtandyrý jónindegi qanat­qaqty is-shara qolǵa alyndy. Biz ózimizdiń jeke sharýashyly­ǵymyzdan alynatyn ónimdi mańaı­daǵy mektepterge de tapsyramyz. Aýdan ákiminiń orynbasary Sergeı Múbá­rakov­tiń jáne aýdandyq kásipkerlik bóliminiń bas­tyǵy Darhan Aldajarovtyń kómegimen biz oblys­ta ótkizilip turatyn aýylsharýashylyq jármeń­kelerine turaqty túrde qatysyp tura­myz. Mine, Táýelsizdigimizdiń 20 jyldyǵyna oraı elimizdiń bas qalasy Astanada ótkizilip otyrǵan Shyǵys Qazaqstan oblysynyń kún­derine de ózimizdiń tartý-taralǵylarymyzdy alyp kelip qaldyq. Men bul joly astanalyq tutynýshylarǵa Altaı óńirinen 1,5 tonna shıpaly bal ákeldim. Elorda turǵyndary bizdiń ákelgen ónimderimizdi zor qyzyǵýshylyqpen alyp jatyr. Keshe Astana qalasyna kelgende men ertegiler eline kirgendeı áser aldym. Mundaı tamasha qalada turatyn turǵyndar qandaı baqytty. Táýelsiz elimizdiń mereıi óse bersin. Baqty ÁLÝETOVA,  «Imanbaev»  ShQ jetekshisi.   Sharýa keńeıip, tabys molaıyp keledi Bıyl elimizdiń Tá­ýel­sizdik alǵa­ny­na 20 jyl tolyp otyr. Men de osy ǵumyrymnyń 20 jy­lyn erekshe qa­naǵat­tanǵandyq sezimmen eske alamyn. Osy jyldar boıy men mal ósirýmen aına­lysyp kelemin. El­basy Nur­sul­tan Na­zarbaev­tyń aýyl eń­bekkerlerine kórset­ken kómeginiń arqa­syn­da osydan 10 jyldan astam buryn «Jafar» atty sharýa qojalyǵyn quryp al­dym. Árıne, bas­tapqy kezde qıyn­dyqtar boldy. Qazir meniń sharýa qojaly­ǵymda 70 saýyn sıyr, 45 bor­daqyǵa qoıylǵan ógizshe jáne 100-den astam taıynsha bar. Qostóbe aýyldyq okrýgine qaras­ty Talas aýylynda 25 adamdy jumyspen qamtyp otyrmyn. Men aldymen ógizshelerdi bordaqy alańyna qoıyp, semirgennen keıin etke ótkizemin. Sońǵy jyldary Memleket bas­shysy aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy kásipkerlerge shy­naıy kóńil bólip, elimizdiń et eksporttaıtyn áleýetin arttyrý jóninde keleli mindetter qoıdy. Osyǵan baılanysty men mem­lekettiń «Sybaǵa» baǵdarlamasy boıynsha qarjy alyp, sharýashy­lyǵymdy odan ári keńeıtýdi qolǵa aldym. Bizdiń Baızaq aýdany Astana qalasyndaǵy oblys kúnderi sheń­berinde ótkizilip otyrǵan já­r­meń­kege 50 tonnaǵa jýyq et ónim­derin, 20 tonna kartop, 20 tonna pııaz jáne basqa kókónis ónim­derin ákeldi. Elorda turǵyn­da­ryna usynylyp otyrǵan bul aýylsharýashylyq ónimderinde me­­niń sharýa qojalyǵymnyń da qomaqty úlesi bar. Rústem SÚLEIMANOV, «Jafar» sharýa qojalyǵynyń jetekshisi.   Atyraýlyqtar tartýy qomaqty Kaspıı teńizi jaǵa­synan elordaǵa baǵyt alǵan Atyraý oblysy­nyń kósh-kerýeni 7 qyr­kúıek kúni Astana qala­syna kelip jetti. Osy kóshtiń alǵy sapynda kelgen Qyzylqoǵa aýda­ny «Jasqaırat asyl tuqymdy qoı zaýyty» JShS-niń dırektory Tólegen Jasımovti áńgi­mege tartqan edik. «Ar­mysyzdar, astanalyq aǵa­ıyndar! Avtokó­lik­pen 2700 shaqyrym jol júrip, teńiz tartýlaryn ala keldik», dep bastady ol óz sózin. – Meniń «Jasqaırat» JShS-in basqarǵanyma biraz jyldyń júzi boldy. Keshegi ókpeni qysqan ótpeli kezeńde aqtyly qoıdan aıry­lyp qala jazdaǵan kúnderimiz de bolǵan. Táýbe, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń shynaıy qamqorlyǵynyń arqasynda aýyl turmysy da qatarǵa qosyla bastady. Qazir bizdiń «Jasqaırat» sharýa­shylyǵynda 11 myń qoı bar. Iri qara men jylqyny qospa­ǵanda, 100 túıe ósirip otyrmyz. 1000 gektardan astam jerge egin sebemiz. Dándi-daqyldar óniminen negizinen kúnbaǵys maıyn óndiremiz. «Elde bolsa, erniń kezermeıdi» degendeı, tabysymyz jaman emes. Jasqaırat aýylynyń turǵyndary túgeldeı derlik, ıaǵnı júz­den astam adam osy seriktestikte eńbek etedi. Tabystary barshylyq. Aýylymyzda úlken orta mektep jáne basqa áleýmettik mekemeler jumys isteıdi. Táýelsizdigimizdiń 20 jyldyǵyna baılanysty ótkizilip otyrǵan Astanadaǵy Atyraý oblysynyń kúnderine oblysymyzdyń 8 aýda­nynan jáne 1 qaladan kásipkerler ózderiniń ónimderin ákeldi. Bas­qasyn aıtpaǵanda, ózim basqaratyn seriktestik eńbekkerleri bul jármeńkege 2 tonna qoı etin, 2 tonna sazan balyǵyn jáne óńirimizde óndiriletin basqa da ónimderdi ákeldik, deıdi sózine nyq, isine senimdi seriktestik bastyǵy Tólegen Jasımov. Betti uıymdastyrǵan Jylqybaı JAǴYPARULY, sýretterdi túsirgen Orynbaı BALMURAT.