Almany endi ózgelerden almaımyz

Elimizde árbir óńirdiń ózindik qalyptasqan tabıǵaty men tirshiligi bar. Sol sııaqty Jambyl óńiri de aýyl sharýashylyǵyna, onyń ishinde egin jáne mal sharýashylyqtaryna qolaıly aımaq. Jaz jaılaýda, qys qystaýda júrip sharýalaryn shalqytyp otyrǵan eńbek adamdary da jeterlik. Asyraýshy salanyń aımaqta qanshalyqty damyp, órken jaıyp kele jatqanyn «Agrobıznes-2020» keshendi baǵdarlamasy aıasyndaǵy jumystardan kórýge bolady. Oblysta ótken jyly «Sybaǵa», «Altyn asyq» jáne «Qulan» baǵdarlamalary sheńberinde «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ arqyly 3 mıllıard 518 mıllıon teńge qarajat ıgerilgen. Nátıjesi salaǵa serpin bergeni sózsiz. Sonymen qatar, byltyr 123 gek­tar jerge alǵash ret údemeli alma baqtary otyrǵyzylǵan bo­latyn. Atap aıtsaq, Jambyl aýdanyndaǵy «Sady vostoka», «Áýlıeata Alma», «Agro KZ», «Altyn alma» JShS-ler al­ma sharýashylyǵyn qolǵa alsa, Merki aýdanynda «Sovet», al Baı­zaq aýdanynda «Nıet» sharýa qojalyqtary ıntensıvti baq ósi­rý­ge bet burǵan. Atalǵan joba bıyl da oblysta jalǵasyn tabatyn bolady. Oblys ákimi Kárim Kókirek­ba­ev búginde oblysqa 14700 ton­na alma qa­­jet ekenin aıtsa, bul mejege de ob­lys kór­setkishi jaqyndap keledi. Oblys ákimdigi aýyl sharýa­shy­ly­ǵy bas­­qar­ma­synyń bas­shysy Nurjan Nur­ji­gi­tov osy jy­ly úsh jobanyń qolǵa alyn­­­­ǵa­nyn jetkizdi. Bıyl barlyǵy 125 gek­tar jerge ıntensıvti baq ósiriledi. T.Rysqulov aýda­nynda – 70, Baızaq aýda­nynda 50 jáne Qordaı aýdanynda 5 údemeli alma baǵy ornalasady. Endigi jer­de alma jemisine táýeldilikten ary­lyp, tól topyraǵymyzdan kóktep shyq­qan alma ónimderin jappaı tutynýǵa múm­kindik týatyn kún alys emes. Intensıvti baqtarda tamshy­latyp sýarý tehnologııalary qol­danylady. Basqarmanyń má­­­­lim­etinshe, sharýalar baq ósi­­­­rý­de Túrkııa, Serbııa, Po­l­­­­sha mem­le­ketteriniń de teh­­nologııalaryn paıd­a­­­la­nady. Taǵy bir aıta ke­ter­­li­­gi, údemeli baq ósirýdi qol­ǵa al­­­­­­ǵan sharýalarǵa memle­ket tara­py­­­­­nan qaralatyn je­ńil­dik­ter de az emes. Atap aıtsaq, ıntensıvti jo­­­­­balardy sýbsıdııalaý baǵ­dar­­la­­­ma­sy bo­ıynsha alǵashqy jy­­ly ár­bir gektaryna ketken shy­ǵyn­nyń 40 paıyzy qojalyqqa qaı­ta­­rylyp berilse, 12 paıyzdyq ús­te­memen alynǵan nesıeniń 7 paıy­zy «Qazagroqarjy» AQ ar­qyly óte­ledi eken. Bul da sha­rýa úshin oń­taıly ári paıdaly tásil. Merki aýdanynda ornalasqan «Sovet» sharýa qojalyǵynyń tóraǵasy Sovet Qalmanbetov memleket arqyly 11 mıl­lıon teńgege Túrkııadan tamshylatyp sýarý te­h­nologııasyn satyp alǵanyn aıtady. Bolashaqta bul sharýa qojalyǵynyń alǵa qoıyp otyr­ǵan maqsaty da úlken. – Biz alma sharýashylyǵyn ótken jyly bastaǵan bolatynbyz. 20 gektarǵa Túrkııa tehnologııasymen egilgen alma­myz­dyń búginde 3 gektary túı­in salyp úl­gerdi. Mun­daı qu­bylysqa bárimiz tań­da­nyp otyrmyz. О́ıtkeni, bul údemeli al­ma­­lar úsh jylda alǵashqy óni­min berý ke­rek bolatyn. Osy qu­by­­lysqa qarap-aq qazirden bul al­­ma­lardan mol ónim túsedi dep jos­­p­arlaı berse bolatyndaı. Al bir naýqanda 1000 tonnaǵa deıin ónim ala alsaq, onda alma­myz­dy Jambyl oblysynda ǵana taratyp qoımaı, Astana men Almaty qalalary sııaqty iri megapolısterge de shyǵara alamyz, – deıdi S.Qalmanbetov. Búgingi tańda elimiz tek Qy­taı elinen 18,6 myń tonna al­ma, 24,7 myń tonna shıe já­ne órik syndy jemisterdi tu­ty­­nyp otyr eken. Sondaı-aq, na­ryǵymyzda Qyr­ǵyz, Polsha, Iran elderiniń de óni­mderi az emes. Sondyqtan, ın­ten­sıvti baq ósirýdegi negizgi maq­sat ózge memleketterdiń taýaryna táý­­el­di bolmaı, óz ónimimizdi jap­paı tu­tynýǵa deıin qol jet­kizý bolyp otyr. Jalpy, óńir­de údemeli alma baq ósirýdiń bolashaǵynyń baıandy bo­laryna senim mol. Hamıt ESAMAN, «Egemen Qazaqstan» Jambyl oblysy