Eldegi demokratııany tereńdetýge nyq qadam

Memleket basshysy N.Nazarbaevtyń Qazaqstan halqyna arnaǵan 25 qań­tardaǵy Úndeýi qazirgi saıası jaǵ­daı men saıası ómirdiń talap­taryna tolyq jaýap beredi. Bılik tarmaqtary arasyndaǵy óki­lettikterdi qaıta bólý – ishki jáne halyqaralyq ómirdiń kúr­deliligi artyp, syrtqy álemniń damý dınamıkasynyń ózgerýine baı­lan­ysty bolyp otyr. О́zgeris­ter saıası júıeni tolyqtaı demo­kra­tııalandyrý maqsatyn kózdeıdi, óıtkeni, bılik tarmaqtary arasynda teńgerimdik bolmasa, tıimdi basqarý da múmkin emes. Eger basqarý júıe­sinde dısproporsııa bolsa, ol basqarýdyń tıimsizdigine soqtyryp, bıliktiń bedelin túsirer edi. Osy turǵydan alǵanda, usyny­lyp otyrǵan reformalar – búgingi Qazaqstannyń ishki jáne syrtqy ortasyna berilgen sarabdal saıası baǵa jáne tereń sarap. Álemniń kóp­tegen kóshbasshylary damýdyń dına­mıkasyna ýaqtyly jaýap bere almaǵandyqtan jáne eldiń alǵa basýyna múmkindik beretin qadam­dardy jasaı almaǵandyqtan jeńilis tabady. Usynylǵan reforma boıynsha Prezıdent óz ókilettiginiń bir bóligin Parlament pen Úkimetke beredi. Al Prezıdent ózine bılik tarmaqtary arasyna joǵarǵy arbıtr, ıaǵnı, tóreshi bolý, syrt­qy saıasattyń baǵ­daryn anyqtaý jáne eldiń qorǵanys máselelerin sheshý sııaqty strategııalyq fýnk­sııalardy ǵana qaldyrady. Osy bólinistiń tıimdiligi qandaı bolmaq? Prezıdenttiń ózi álemde memlekettik qurylystyń ámbebap modeli joq ekenin alǵa tartyp, bári de izdenis ústinde ekenin aıtady. Qalaı desek te, reformalar jospary – osy zamanǵy qaterlerge degen Qazaq­stannyń sońǵy 25 jylda jı­na­ǵan tájirıbesine negizdelgen jaýaptar. Eldiń qaı baǵytta júrýi kerektigin suraǵanǵa berilgen qazaq­standyq jaýap osy. Usynylǵan reformalar asa mańyzdy bolǵandyqtan, Prezıdent ony búkilhalyqtyq talqylaýǵa shyǵaryp otyr. Menińshe, bul Qazaqstandaǵy halyq bıligin iske asyrýdyń asa mańyzdy aspektisi, óıtkeni, ol eldegi konstıtýsııalyq tártip pen saıası qurylym sııaqty eń mańyzdy máseleler boıynsha halyq daýysynyń qatty shyǵýyna múmkindik beredi. Bul halyqtyń ózi sengen Kóshbasshynyń qol astynda bolashaǵyn qurǵysy keletindiginiń dáleli. Árıne, bılik ókilettikterin qaıta bólý men teńgerimdilikke jetý ońaı sharýa emes, óıtkeni, onyń daıyn úlgisi joq. Bálkim, Qazaqstannyń tájirıbesi tabysty bolyp, táýel­sizdik pen demokratııanyń dańǵyl jolyna túsirse, ony basqa elder ózine úlgi etip alýy múmkin. Tatıana DRONZINA, K.Ohrıdskıı atyndaǵy Sofııa ýnıversıtetiniń professory, QHA medıasııa ortalyǵy keńesiniń syrtqy sarapshysy (Bolgarııa)