Semeıdegi Shyǵys Qazaqstan oblystyq Nevzorovtar otbasy atyndaǵy beıneleý óneri mýzeıinde shved sýretshisi Týve Krabonyń «Túzelmeıtin qatelik: alǵashqy jarylys» jeke kórmesiniń ashylýy ótti.
Kórme Shvesııa Koroldiginiń Qazaqstandaǵy elshiliginiń qoldaýy arqyly mýzeıdiń «Mádenıet arqyly ún qatysý» halyqaralyq jobasy aıasynda uıymdastyrylypty. Kórmede osydan 25 jyl buryn Qazaqstan Prezıdentiniń Jarlyǵymen jabylǵan Semeı ıadrolyq polıgonyndaǵy ıadrolyq synaqtardyń adamzatqa jáne qorshaǵan ortaǵa tıgizgen zardabyn kórsetýge arnalǵan jumystar serııasy usynylypty.
Sýretshi Týve Krabonyń qylqalamynan týǵan kartınalarda ıadrolyq qarýdan zardap shekken oryndar beınelenedi. Bul kórinister qazirgi kezdegi qaýip-qaterlerge qaıtarylǵan qatqyl jaýap sekildi. Sýretshi qoltańbasynyń bir ereksheligi, onyń kartınalary áńgimeni baıandaıtyn sahnalyq kóriniske aınalǵandyǵynda. Týve Kravo týyndylary toptamalaryna negiz bolǵan temirqazyq-uǵym – «barlyq zulymdyqtyń artynda adam turady». Ashy da bolsa, aqıqat.
«Kóbine óz obrazdarymdy ınternet jelisinen alamyn, olardyń basym bóligi – adamzat tragedııasy men ekologııalyq zardap shekken oryndar. Men qazirgi qoǵamdaǵy apatty oqıǵalar aǵymy adamzatty meıirimsiz ete me dep qorqamyn. Adamzatqa shynaıy mán-maǵyna beretin janashyrlyq pen túsinistik sekildi sezimderdi beıneleý óneri arqyly qaıtarǵym keldi», deıdi sýretshi.
Týve Krabo ózi aıtpaqshy, «soǵysty jan alysqan urys alańy retinde emes, qylmys jasaǵan oryndar retinde salǵysy kelgen». Semeı polıgony – qylmys jasalǵan orynnyń biri. Qazaq halqynyń qasiretinen shvedtik sýretshiniń qoltańbasy arqyly tórtkil dúnıe habardar bolyp jatsa, bul da aqıqattyń saltanat qurǵandyǵynyń taǵy bir aıǵaǵy. Shved sýretshisiniń yqylasyna uııtynymyz da sol. Kórmedegi adam qolymen jasalǵan qylmys oryndary kartınalarǵa kóz tastaı otyryp, ıadrolyq qarýsyz álemniń mańyzyn tereńirek uǵyna túskendeımiz.
Qazirgi ýaqytta Týve Krabo Shvesııanyń Geteborg qalasynda jumys isteıdi. Ol 16 jyl boıy shet elde turǵan, sonyń ishinde Fransııa, Avstralııa, Iordanııa elderi bar. Ol Marsel jáne Parıjde beıneleý ónerine úırenip mashyqtandy, al 2003 jyly Parıjde beıneleý óneri mektebin bitirgen. Avtor kıno, proza, beıneleý óneri tárizdi ónerdiń túrli salasymen shuǵyldanady.
Raýshan NUǴMANBEKOVA,
jýrnalıst
SEMEI
