«О́mir ótti-aý, syrǵyp aǵyp...»

О́mirde Muqaǵalıdan bir-aq kún kesh týǵan Esenqul aqyn 60 jasyn atap ótip úlgermeı jatyp, oqysta dúnıeden ótken kúni qazaq aqyndarynyń «Jetisýdaǵy jyr báıteregi qulady» dep jú­rekteri «qars» aıyryla kúńi­rengeni áli kóz aldymyzda... Esenqul Jaqypbekovti eske alý keshi Uzyn­aǵash­tyń Mádenıet úıinde atap ótildi. Sahnaǵa kózi tús­ken qaýym: Sarǵaldaqqa bir qýanyp, Qyzǵaldaqqa bir qýanyp, О́mir ótti-aý syrǵyp aǵyp, syrǵyp aǵyp... – dep Esenqul jazǵan jyr joldaryna kózi túsip, bir mu­ńaıdy... bir qýandy. Mu­ńaıa otyryp, Esenquldyń halyqtyq ánge aınalǵan jyr joldaryn ishteı yńyldap aıtyp, ara tura kó­zine jas irikkender de az bolmady. At­shaptyrym zalda ıne shanshar oryn qaldyrmaı aqyn jyrymen únsiz ǵana ishteı terbelip, tolqyp otyr­ǵan ha­lyq­tyń qýanǵany aqynnyń ekinshi ómiriniń bastalǵany edi. Jambyl aýdany áki­miniń orynbasary Das­tan Shaltabaev qyzmetke taǵaıyn­dalǵannan keıingi birinshi ótkizip tur­ǵan bul keshi onyń mádenı saladaǵy qyzmetiniń tusaýkeserindeı bolǵany da aqıqat. Halyq ol jaýap­kershilik júgin ómir­den asyǵys ótken aq júrek aqynnyń pák júregindeı, mun­tazdaı tap-taza ótkiz­geni úshin Shaltabaevqa rızashylyq tanytty. О́mirden juldyzdaı aǵyp ótken aqynnyń halyq arasyndaǵy ekinshi ómirine mán bere toqtalyp, eliniń arly aqynyn eshqashan umytpaıtynyn alǵa tarta sóılegen Dastan Shaltabaev qazaqy salttan da attamaı, aqyn Esenquldyń jary Meń­sulýdyń ıyǵyna kamzol japty, bir qushaq raıhan gúlin syılady. Sahnaǵa birinen soń biri shyqqan Esenquldyń ónerdegi syralǵy dostary, shákirtteri taǵdyry qyzyq, talanty dara aqynnyń shyǵarmashylyǵyn meılinshe dáriptedi. Jyr oqyldy, án aıtyldy, teatr­landyrylǵan qoıylym kórsetildi. Jýrnalıst, satırık, sazger, lırık ári aıtys aqynynyń Jambyl atamyzdyń izin basqan jas órenniń birneshe býynyn halyqtyq saf ónerge óndire baýlyǵany óz aldyna bir tóbe. «Ot tildi, oraq aýyzdy» búginginiń aıtys aqyndary – Esenquldyń shákirtteri sahna tórin bermedi. Árbir kóriniske kóz tige tynyp, Esenquldyń áni men jyryn qulaǵyna quıyp tyńdap, dúrkin-dúrkin qol soǵyp otyrǵan halyq eki saǵattan asa ýaqyt alyp, shashaýsyz ótken kesh bitken sátte «úh» dep bir kúrsindi. Munysy – muńly aqynnyń án-jyrymen shyn sezimge berile terbelgeni edi. Esenquldyń el aýzyndaǵy asa tanymal «О́mir ótti...» óleńine án jazǵan, aqynnyń tirisinde shyǵarmashylyqta úzeńgiles bolǵan adal dosy Baǵlan Omarovty sózge tart­tyq: – Esenquldyń eske alý keshi búginmen, ıaǵnı, bir kún­men aıaqtalmaq emes. 23-24 aqpan kúni Qarasaı aýdanyn­da aqynǵa arnalǵan shyǵar­mashylyq úlken jıyn ótedi. Qazaqtyń barsha ádebıet-óner juldyzdary sonda jınalady, kelińizder, esik ashyq, – dedi shyǵar­mashylyq jıynnyń bas rejısser-moderatory kompozıtor Baǵlan Omarov. ...Aldaı-aý, aldaı, aldaı-aý, Dúnıe túbi baldaı-aý. Alqynǵan kúnder talpynǵan, Jáýteńdep qarap artymnan, Qaldy-aı-aý, bári... qal­dy-aı-aý, – dep jınalǵan jurt Mádenıet úıiniń mań­daıyn tutastaı ala jazylǵan úkili bórik, zerli shapan kıgen 25-tegi Esenqul aqynnyń sýretine qaraılaı, bir qýa­nyp... bir muńaıyp bara jatty. Gúlzeınep SÁDIRQYZY, Talǵat SÚIINBAI, «Egemen Qazaqstan» Almaty oblysy, Uzynaǵash aýyly Sýretti túsirgen Nurmanbet QIZATULY