Adam quqyqtary – adamzattyq qundylyq

Oblysqa eki kúndik jumys saparymen kelgen Eýroodaq ókildiginiń basshysy Norber Jýsten bastaǵan Eýroodaqqa múshe elder ókilderi Eýroodaqtyń «Adam quqyqtary týraly aqparattardy qazaq tilinde taratý boıynsha azamattyq qoǵam múmkindikterin damytý» jobasy aıasynda «Adam quqyqtary úshin Hartııa» qoǵamdyq qorynyń uıymdastyrýymen ótkizilgen semınar-trenıngke qatysty. Basqosýǵa Avstrııanyń, Fın­lıan­dııanyń, Fransııanyń, Lat­vııa­nyń, Lıtvanyń, Slovakııa­nyń, Bolgarııanyń, Polshanyń, Rýmynııanyń jáne Shvesııanyń Qazaqstandaǵy elshileri men ýa­qyt­sha senimdi ókilderi keldi. Ústimizdegi jyly bas­talǵan bul jobanyń maqsaty tur­ǵyn­dar­ǵa ózderiniń Qazaqstan Konstı­tý­sııa­symen bekitilgen, sondaı-aq, ha­lyqaralyq paktilermen ratıfı­sııa­lanǵan negizgi adamı qu­qyq­taryn qazaq tilinde oqytý joly­men tanysý bolyp tabylady. Ob­lysta adam quqyqtaryn qorǵaý baǵytynda biraz jumystar tyndyrylýda. Bul baǵytta 100-den astam úkimettik emes uıym­dardyń basym bóligi qaıtarymdy jumys istep keledi. «Dostyq» úıindegi 18 etnomádenı birlestik jáne basqa qoǵamdyq uıymdar adam quqyqtaryn qorǵaýǵa atsa­ly­sýda. Oblysta osyndaı júıeli jumystar júrgizilýiniń nátı­je­sinde sábı ólimi 16 paıyzǵa kemigen. Turǵyndardyń quqyqtyq saýat­tylyǵyn arttyrý baǵy­tyn­da kóp sharýalar atqarylǵan. Adam quqyqtarynyń saqtalýyna baılanysty osy jáne basqa má­seleler jaıly jınalǵandardy oblys ákiminiń orynbasary Sara Nurqatova óziniń kirispe sózinde habardar etti. Semınar-trenıngte Eýroodaq ókildiginiń basshysy Norber Jýs­­ten sóz alyp, 27 eldi biriktiretin Eýroodaqtyń adam quqyǵyn qoǵamnan bóle qaraýǵa kelmeıtin ámbebap másele retinde qaras­ty­ratynyn jetkizdi. Ol Eýro­odaq­tyń saıasatyna azamattyq, ekono­mı­kalyq, áleýmettik, mádenı quqyqtardy qorǵaý kiretinin atap ótti. Sondaı-aq, áıelder men balalar, jer aýdarylǵandar quqyq­ta­ryn qorǵaý da jatatynyn má­lim etti. Osy jobaǵa 156 myń eýro bólingenin aıtty. Mundaı semınar-trenıngterdiń Almaty, Shymkent, Taraz, Taldyqorǵan, Atyraý qalalarynda ótkenin tilge tıek ete kelip, alda Aqtaý men Qyzylordada uıym­das­t­yry­la­ty­ny­na toqtaldy. Qazaqstan Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Bala­lar­dy qorǵaý komıtetiniń tór­aıymy Raısa Sher adam quqy­ǵyn, sonyń ishinde balalardyń qu­qyqtaryn qorǵaýǵa baıla­nys­ty «Adam quqyǵy úshin har­tııa­sy» qoǵamdyq qorynyń jumy­syna qoldaý kórsetip otyrǵan Eýro­odaq­tyń bastamasyna rıza­shy­lyǵyn bildirdi. Adam quqy­ǵyn, sonyń ishinde balalardyń zańdy múddesin qorǵaý memlekettik saıasatta basymdyqqa ıe bolyp otyrǵanyn jetkizdi. Elimizde bul baǵytta adamdardyń turmysyn jaqsartý maqsatynda azamattyq qoǵamnyń, úkimettik emes jáne halyqaralyq uıym­dardyń tıimdi júıesin qurýdyń mańyzdylyǵyn atap kórsetti. Ol adam qu­qyq­ta­ryn qorǵaýdyń 2009-2011 jyl­darǵa arnalǵan ult­tyq baǵdar­lamasy qabyl­danǵanyn da bul ba­ǵyttaǵy jetistik retinde baǵalady. Semınar-trenıngte sóılegender adam quqyqtaryn, sonyń ishinde bala­lardyń quqyqtaryn qorǵaýǵa baı­­la­nysty oı bólisti, bul ba­ǵytta atqarylyp jatqan jumys­tardy saralaı kele, alda atqa­rylýy tıis sharýalardyń baǵyt­taryn anyqtady. Eýroodaq ókildiginiń bas­shy­sy Norber Jýsten bastaǵan delegasııa ónerkásip oryndarynda, bilim nysandarynda, Alǵa balalar úıinde jáne beıimdelý orta­lyǵynda boldy. Olar sondaı-aq, Aqtóbe memlekettik pedago­gıka­lyq ınstıtýtynyń rektory, ob­lystyq máslıhattyń hatshysy Ǵalymjan Nuryshevpen, oblys ortalyǵyndaǵy joǵary oqý or­yn­darynyń stýdentterimen kezdesti. Satybaldy SÁÝIRBAI, Aqtóbe oblysy.