Basty jetistikter baıandaldy

Keshe Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi komıssııanyń «2010 jyly Qazaqstan Respýb­lı­kasyndaǵy adam quqyqtarynyń ahýaly týraly» baıanda­ma­synyń halyqaralyq tusaýkeseri bolyp ótti. Buǵan deıin baıandama halyq­ara­lyq jáne otandyq sarap­shy­lardyń oń baǵasyn alǵan bola­tyn. Osy rette adam quqyqtary jónindegi baıandama Ulybrıta­nııa­nyń Qazaqstandaǵy jáne Qyrǵyzstandaǵy elshilikteriniń, EQYU Astanadaǵy ortalyǵynyń tehnıkalyq kómegi arqasynda qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderinde basylyp shyqty. Tusaý­ke­ser rásimine qatysqandarǵa arnap Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrt­qy ister mınıstri Erjan Qa­zyhanov, Qazaqstan Respýb­lı­kasy Prezıdentiniń janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi ko­mıs­sııanyń tóraǵasy Saǵynbek Tursynov, Ulybrıtanııanyń Qa­zaqstandaǵy jáne Qyrǵyz­sta­n­da­ǵy Dıplomatııalyq mıssııa­lary basshysynyń orynbasary Djon Terloý jáne Eýropadaǵy qaýip­sizdik jáne yntymaqtastyq uıy­mynyń Astanadaǵy orta­lyǵy­nyń basshysy Aleksandr Kelchevskıı quttyqtaý sóz sóıledi. О́ziniń quttyqtaý sózinde Adam quqyqtary jónindegi ko­mıs­­sııanyń tóraǵasy Saǵynbek Tursynov elimizdegi quqyq qor­ǵaý tetikteriniń halyqaralyq stan­darttarǵa sáıkestigin, áıtse de bul baǵytta áli de jetildirýdi qajet etetin tustar bar ekendigin aıta kelip, naqty qadamdar ba­ry­syn tilge tıek etti. E.Qazyhanov quqyqtyq ortany jetildirý jó­nin­degi jumys baǵdarlamalyq qu­jattarmen – 2010-2020 jyl­darǵa arnalǵan Qazaqstan Res­pýb­lıkasyndaǵy quqyqtyq saıasat tujyrymdamasymen jáne 2009-2012 jyldardaǵy adam qu­qy salasyndaǵy is-áreket ulttyq josparymen úılestirilgendigin erekshe atady. Qazirgi tańda eki qujat ta Prezıdent tarapynan bekitilgen. E.Qazyhanovtyń paıymynsha, búginde baıandamada ulttyq zań­na­mamen salystyrmaly saralaý jáne olardyń adam quqy sala­syn­daǵy halyqaralyq standart­tarǵa sáıkestigin aıǵaqtaıtyn quqyq qoldaný tájirıbesi de bar. Ol naqty adamnyń azamattyq, saıası, ekonomıkalyq, áleýmettik jáne mádenı quqyqtarynyń saq­talý máselelerin qamtıdy. Bul ha­lyqaralyq jáne úkimettik emes quqyq qorǵaý uıymdary jiti nazar aýdarǵan baǵyttar bolyp tabylady. Osy oraıda mınıstr adam quqyn qorǵaý men ony alǵa jyljytýda álemdik tájirıbeni esepke almaı ilgeri jyljı al­maı­tynymyzdy erekshe aıtty. Mine, bul faktorlar kóp jaǵ­daıda Qazaqstannyń BUU-nyń adam quqyqtary salasyndaǵy negizgi sanalatyn kelisimderi men konvensııalaryna qosylýy boı­yn­sha sheshimge kelýin aıqyndap berdi. Onyń ústine Qazaqstan adam quqyn saqtaýdy qadaǵalaý halyqaralyq tetikterimen yn­tymaqtastyqty únemi qoldap kele jatqandyǵyn aıta ketken jón. 2011 jyldyń shildesinde BUU Adam quqyqtary jónindegi komıtetinde Qazaqstannyń Azamattyq jáne saıası quqyqtar týraly halyqaralyq paktide kórsetilgen erejelerdi saqtaýy jónindegi ulttyq alǵashqy baıandamasy qorǵaldy. Jalpy, 2010 jylǵy 1 qańtar men 31 jeltoqsan aralyǵyndaǵy kezeń ishinde komıssııa hatshy­ly­ǵyna jeke jáne zańdy tulǵa­lar­dan quqyq pen bostandyǵy bu­zy­lýy boıynsha 1320 jazbasha sha­ǵym kelip túsken. Sonyń 27,20 paıyzy quqyq qorǵaý organ­dary­nyń áreketteri men áreket­sizdikterine baılanysty eken. Al 19,62 paıyzy ákimderdiń, at­qarý­shy jáne ókiletti bılik organ­dary laýazymdy qyzmetteriniń áreketterine kúıinse, 9,39 paı­y­zy sot sheshimderiniń oryn­dal­maýyna jáne ózge de máselelerge shaǵymdanǵan. Jalpy, baıandamanyń tusaýke­serine memlekettik organdardyń, elimizdiń quqyq qorǵaý sala­syn­daǵy úkimettik emes uıym­dar­dyń, elimizde akkredıttelgen ha­lyqaralyq uıymdar men dıp­lomatııalyq ókildikterdiń bas­shy­lary, advokatýra, notarıat, bilim jáne ǵylym uıymdary, mádenıet, bıznes jáne buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi qatysty. Baıandamany komıssııa músheleri Tastemir Ábishev, Mádına Jarbosynova, Vıtalıı Voronov jáne Eńlik Nurǵalıeva tanystyryp, birqatar suraqtarǵa jaýap berdi. Asqar TURAPBAIULY.