«Shýaqty kúnder»

«Eýrazııa-2011» kınofestıvaline qatysatyn qazaqstandyq fılmderdiń biri osylaı atalady Aldaǵy dúısenbi, ıaǵnı 19 qyr­kúıekte kezekti «Eýrazııa-2011» ha­lyq­ara­­lyq kınofestıvali bas­tal­­maq. Mine, osy festı­val aıasynda úsh birdeı kartına otandyq kıne­mato­gra­fııa­nyń qarymyn kórse­te­tin bo­lady. Onyń biri – rejısser Narıman Tóre­ba­evtyń «Shýaqty kún­der» fılmi. Aldymen osy arada, tamyz aıy­nyń bel ortasynan beri Sh.Aımanov atyndaǵy «Qazaqfılm» kıno­stý­dııa­synda BAQ ókilderi úshin «Eýrazııa» festıvaline qatysatyn kar­tınalardyń kórsetilimi júrip jat­qanyn aıta ketelik. Sol fılmderdi biz de arnaıy baryp tama­sha­la­ǵan edik. Narıman Tórebaevtyń «Eýrazııa» kınofestıvalindegi enshisi qan­daı bolatyndyǵy týraly aldyn ala sáýegeılik aıtý qıyn. Degenmen, re­jısserdiń bul fılmi jaz aıynda Lokarno qalasynda ótken 64-shi ha­lyqaralyq kınofestıvalde táýel­siz synshylardyń «Premio Boccal­lino» júldesimen marapat­tal­ǵanyn aıta ketken jón. Iá, Lokarnodaǵy kınofestı­val­­­diń konkýrstyq baǵdarlamasyna qa­­tysqan «Shýaqty kúnder» fılmi kınosynshylar taǵaıyndaıtyn ar­naý­ly júldeni 11-shi bolyp ıemden­gen bolatyn. On jyldan beri otandyq kı­ne­matografııaǵa qa­ry­my jetkenshe óz úlesin qosyp jatqan rejıs­ser­diń dáp osy fılmi – jalǵyzdyq tý­­ra­­­ly desek te bo­­­lady. Kıno­týyn­dy my­na ómirdegi eleýsiz bir jannyń týǵan kúni al­dyndaǵy kúnderin ba­ıandaıdy. Ony eshkim atymen ata­maı­dy. Onyń eshkimge de yqpaly joq. О́z ómiri úshin kúresip te, tipti kúrespeı de júr­gen sııaqty kóri­ne­tin adam – aına­lasyndaǵylarǵa kiriptar. Bul jal­ǵyzdyq ǵana emes, adamdardyń ómir­den alǵanynan bereri kóp ekendigi jaıly da kádýilgi oqıǵa. Aı­naldyrǵan birneshe kún­niń ishinde ol jalǵyz dosyn da, súı­ikti qyzyn da joǵaltyp úlge­re­di. Qaryzǵa belshesinen batqan beı­baq páterinen de aıyrylyp qalý­dyń az aldynda tur. Osyǵan qaı­ǵy­ryp, azap shegip jat­qan keıipkerdi de kórmeısiń. Ekiu­daı bolyp aıaq­talatyn kartınadaǵy jigit tereńge tartqan tirshiliktiń túıtkilderin jeńip shyǵa ala ma? Nege osyndaı súreńsiz oqıǵaǵa rejısser «Shýaq­ty kúnder» degen ataý berdi eken? Eýropadaǵy kınosynshylardyń nazaryna ilikken bul kınotýyndy solardyń bolmysyna jaqyndy­ǵy­men de kózge túsken bolar degen de oıǵa kelesiń. Bálkim, biz myna á­r­kim óz arbasyn súıretýge kóshken ala­sa­pyran ómirde jalǵyzdyq deıtin «derttiń» beleń alyp kele jat­qa­nyn baıqamaıtyn da bolar­myz?! Qatardaǵy pendelerdiń ómirin kıno tilimen jetkizýge umtylatyn rejısserdiń «Kishkentaı adamdar» atty fılmi de osydan 6-7 jyl bu­ryn aýyzǵa iligip, kınosyn­shylar tarapynan jap-jaqsy baǵalanǵa­nyn bilemiz. Ol lenta da Shot­lan­dııanyń Edınbýrg qalasynda ótken kınofestıvalge qatysqan bola­tyn. Sonymen «kezekti «Eýrazııa» kı­nofestıvalinde baq synaǵaly otyr­ǵan qazaq kartınasynda basty róldi Erlan О́tepbergenov oryn­daı­dy. Basqa rólderden Gúljan Qalybaeva, Dmıtrıı Skırta, Ińkár Ábdirash, Tólepbergen Baısaqalov, Erbolat Toǵyzaqov, Ásel Qalıeva, Ońdasyn Besikbaev syndy akterlerdi kóremiz. Qysqasy, kınoqorjynyna 2000 jyly «Romantıka», 2001 jyly «An­tıromantıka», 2003 jyly jo­ǵa­ry­da­ǵy «Kishkentaı adamdar» ju­mys­ta­ryn salǵan Narıman Tó­re­ba­ev­tyń «Shýaqty kúnderine» tabys tileıik! Aınash ESALI. –––––––––––– Sýrette: rejısser Narıman Tórebaev. Almaty.