Ýnıversıtet kásipkerlerdi qoldaıdy

Oblys ortalyǵynda elimizde alǵashqy bolyp óńirlik kásipkerlikti qoldaý orta­lyǵy ashyldy. Bul ortalyq elimizdegi «Damý» kásipkerlikti damytý qory aksıonerlik qoǵamy men Sultanmahmut Tora­ı­­ǵyrov atyndaǵy memlekettik ýnıver­sı­tet­tiń bastamasymen oqý ornyndaǵy ǵy­lymı-tehnologııalyq park aıasynda qu­ryl­dy. Osy bastama arqyly aksıonerlik qoǵam men ýnıversıtet arasyndaǵy árip­testik baılanys jónindegi memorandýmǵa qol qoıyldy. Qoǵamnyń basqarma tór­aǵa­sy Bolat Muqyshevtyń aıtýynsha, oqý orny janynan ashylyp otyrǵan bul or­talyq óńirdiń kásipkerlerine jan-jaqty kómek kórsete alady. Jalpy, búgingi kún­deri «Damý» qory «Kásipkerlikti qol­daý ortalyqtaryn qurý» atty baǵda­rla­masyn tyńǵylyqty túrde osylaı júzege asy­ryp keledi. Iаǵnı, osy qor kómegi ar­qyly elimizde halyqaralyq, óńirlik jáne aý­dan­dyq deńgeıdegi kásipkerlikti qoldaý ortalyqtaryn qurý kózdelgen. Jalpy, «Damý» qory mundaı ortalyqtardy qurý týraly sheshimdi elimizdiń barlyq óńir­le­rinde ótken jyldan beri qolǵa ala bas­ta­ǵan eken. Ondaǵy maqsat – kásipkerlerge keshendi túrde aqparattyq jáne konsaltıngtik qyzmet kórsetý, sonymen qatar, tur­ǵyn­dardyń kásipkerlik belsendiligin art­tyrýǵa, óńirlik kásipkerliktiń damýy­na yqpal etý bolyp tabylady. Al, «Bız­nes-Keńesshi» baǵdarlamasynyń sheńbe­rin­de júrgizilgen marketıngtik zertteý ba­ry­syn­da respondentterdiń 94,5 paı­yzdan astamy kásipkerlikti qoldaý orta­lyq­tary qajet, olardyń qyzmeti óte úlken su­ra­nysqa ıe bolady degen pikir aıtqan eken. Kásipkerlikti qoldaý sheń­be­rinde mysaly, bıznesti qurý jáne jumys istep turǵan bıznesti ońtaıly júrgizý boıynsha, qar­jylyq jáne zańgerlik ke­ńes, syrtqy na­ryqta bıznes júrgizý men damytý boı­yn­sha usynystar men keńes bere alady. Mar­ketıngtik zertteýler júr­gizedi, ju­mys istep júrgen kásip­ker­ler men bıznes qurýǵa talpynyp otyrǵan jandardyń biliktiligin arttyrýǵa baǵyt­tal­ǵan oqytý kýrs­taryn, trenıngter men semınarlar uıymdas­­ty­rady. Qazirgi tań­da elimizde ju­mys istep júrgen jáne óz isin jańadan bastaǵan kásipkerler tara­py­nan aqparat­tyq-keńe­s­t­ik jáne oqytý qyzmetterine degen sura­nys óte joǵary ekeni baıqa­la­dy. Al, elimizdegi kásip­ker­likke qarjylaı emes qol­daý kórsetetin qurylymdar (KQO, bıznes-ortalyqtar, tehnopark, bıznes-ınkýbator, bıznes-qaý­ymdastyqtar t.b.) aqyly negizde jumys isteıdi. Kóp rette olar jekelegen qyzmet túrlerin ǵana usynady, biregeı standart qalyptaspaǵan jáne kórse­ti­letin qyzmet sapasy da árqıly. Onyń ústine qyzmet tólemaqysy kásipkerler men óz isin ashý­ǵa yntaly turǵyndardyń kóp­shiligi úshin qoljetimdi emes. Son­dyq­tan «Damý» qo­rynyń bas­qar­ma tóraǵasy Bolat Mu­qy­shev atap ót­kendeı, kásip­ker­likti qoldaý ortalyqta­ry­nyń kómegimen bıznes-biligin arttyr­ǵan kásipkerler men turǵyn­dar­dyń odan ári qordyń qarjylyq baǵ­dar­lamalary sheńberinde qarjylaı qol­­daýǵa da ıe bolý múmkindigi bar. Qor mun­daǵy negizgi na­zar­dy óńirlik kásipker­liktiń damýyna aýda­ra­dy, – deıdi Bolat  Muqyshev. Ká­sipker­lik­ti qarjylaı emes quraldarmen qoldaýdyń ınfraqurylymy bıznesti júr­­gizý prosesin jeńildetýde (býh­gal­ter­lik esep júrgizý, zań tur­ǵy­syndaǵy keńes berý, aq­parattyq tehnologııalarmen jumys tárizdi kómek shara­la­ry arqyly) ǵana emes, so­ny­men qatar, ká­sip­­kerlik qyzmettiń sapasy men tıimdiligin arttyrýda da (oqytý, bilikti keńes berý ar­qyly) mańyzy zor. Mun­daı ın­fra­qu­ry­lym­dy damytý kásipkerler men memlekettik organdar arasynda ózara tıimdi baı­la­nysty qalyptastyrýǵa da jol ashady. Farıda BYQAI, Pavlodar.