Q.Aıtýǵanovtyń habarlaýynsha, atalǵan mártebeni berýge Halyqaralyq epızootııalyq bıýronyń (HEB) bas assambleıasynyń otyrysyna qatysqan 180 elden kelgen Halyqaralyq epızootııalyq bıýronyń delegattary biraýyzdan daýys bergen. Osyndaı nátıjege aýsyldyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan maqsatty jumystar, halyqaralyq talaptarǵa sáıkes aýsylmen kúres strategııasyn qatań qadaǵalaýdyń arqasynda qol jetkizilgen.
Burynǵy keńestik keńistikte Belarýs pen Ýkraına áýel bastan aýsyldan taza aımaq retinde tanylǵan eken. Al 2016 jyldan bastap Reseıdiń jekelegen óńirleri ǵana aýsyldan taza mártebesine ıe. TMD-nyń ózge elderine bundaı mártebe ázirge berilmegen.
«Elimizde osy mártebeniń bolýy mal jáne ósimdik sharýashylyǵy ónimderin DSU-ǵa múshe memleketterge eksporttaýǵa múmkindik beredi. Bul óz kezeginde agroónerkásip kesheniniń eksporttyq áleýetin iske asyrýǵa, sonymen qatar otandyq kásipkerlerdiń syrtqy saýda qyzmetin damytýǵa oń yqpal etedi», dedi Q.Aıtýǵanov.
Sondaı-aq, ol Qytaıdyń veterınarııa boıynsha quzyretti organy (GINKIK) ótken jyldyń qyrkúıeginde HEB sheshimi negizinde 9 oblysta aýsyl boıynsha shekteýdi alyp tastaǵanyn eske saldy. AShM Veterınarlyq baqylaý komıteti qytaılyq tarappen jańa ǵana alynǵan mártebe negizinde qalǵan bes oblystan shekteýdi alyp tastaý boıynsha jumysty jalǵastyrady. Sonymen qatar, Parsy shyǵanaǵy elderi, Iran men Izraıl alynǵan mártebe negizinde Qazaqstanmen respýblıkanyń barlyq aýmaǵynan mal sharýashylyǵy ónimderin eksporttaýǵa ruqsatty maquldaýǵa daıyn eken.
Baspasóz máslıhatyna sondaı-aq, Veterınarlyq baqylaý jáne qadaǵalaý komıteti tóraǵasynyń orynbasary Tursyn Qabdyldanov, «Merke et» JShS vıse-prezıdenti Beksultan Elýbaev, «Qazaqtyń aqbas tuqymynyń respýblıkalyq palatasynyń» bas ǵylymı qyzmetkeri Ánýarbek Seıitmuratov qatysyp, elimizdiń aýsyldan taza aımaq mártebesin alýy et eksportyna múmkindik ashatynyn aıtty. Máselen, Jambyl oblysynyń «Merke et» JShS vıse-prezıdenti B.Elýbaev Qazaqstandy aýsyldan taza aımaq retinde taný et óńdeý zaýyttarynyń óndiris kólemin ulǵaıtýǵa múmkindik beretinin, sáıkesinshe qazaqtyń etti aqbas iri qara mal tuqymynyń sany artatynyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, elimizdiń jańa mártebege ıe bolý óndiristi ulǵaıtady. Máselen, kombınat kún saıyn 10 myń qutyǵa jýyq konservilengen et ónimderi men 300-400 kg-ǵa deıin «Halal» markasy bar shujyq ónimderin shyǵarýǵa ázir. Qosymsha 70-ten astam jumys orny ashylatyn bolady. Kombınat aýsyldan taza aımaq mártebesiniń arqasynda mal bordaqylaý alańyndaǵy iri qara mal basyn 3 myń basqa deıin uıǵaıta alady.
«Bizge, aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerge, aýsyldan taza aımaq mártebesine ıe bolý mal sharýashylyǵy ónimderiniń eksporttyq áleýetin keńinen paıdalanýǵa múmindik beredi», dedi B.Elýbaev.
О́z kezeginde, «Mal sharýashylyǵy jáne veterınarııa ǵylymı-ınnovasııalyq ortalyǵynyń» bas ǵylymı qyzmetkeri Ánýarbek Seıitmuratov qabyldanyp jatqan AО́K memlekettik qoldaý sharalarynyń arqasynda sońǵy 5 jylda qazaqtyń aqbas tuqymy 230 myń mal basyna deıin artqanyn habarlady. «Qazaqstanda ósiriletin 10 etti tuqymynyń ishinde qazaqtyń aqbas tuqymy eń iri bolyp tabylady. Endigi, aýsyldan taza aımaq mártebesine ıe bolǵannan keıin mal ósirýshiler úshin ettiń eksporttyq áleýetin damytýǵa eleýli úles qosýǵa jáne ózderiniń qajyrly eńbekteriniń jemisin kórýge múmkindik paıda bolady», dedi Á.Seıitmuratov.
Osylaısha, otandyq taýar óndirýshiler úshin jańa múmkindikter ashatyn jaqsy jańalyq jarııa boldy. Árıne, bul Halyqaralyq epızootııalyq bıýro sheshimi Qazaqstan Respýblıkasynyń AО́K damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan jańa memlekettik baǵdarlamasy aıasynda eldiń veterınarlyq qyzmetiniń júıeli ózgeristeriniń nátıjesi.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan»
