Adaldyq

Nesi bar, qolynda uńǵy­sy­na tunshyqtyrǵysh orna­las­qan tapanshasy bar. Bet-perde kıip alyp, urymtal bir sátte satýshyǵa tap berse, onyń kúni boıy taýar satý­dan jınaǵan aqshasy ýysy­na túspeı me? Solaı istedi de. Kesh­ki saǵat 7 kezinde muzdaı qa­rýlanǵan kúıi adam joqty­ǵyn paıdalanyp, satý­shy Kýrakınaǵa tap berdi. Alaı­da, osy kezde ol janushyra aıqaılap, kóz ilespes jyl­dam­dyqpen qosymsha úı-jaıǵa tyǵylyp úlgerdi. Zá­birge tap bolýshynyń aı­qaılaýy men shyńǵyrýy kúsh kórsetýshini abyrjytpaı jáne alańdatpaı qoımaıdy. Bul tásil qaraqshynyń psı­hı­kasyna áser etýdiń bir joly. Rasynda da qatty aı­qaı men ashy shyńǵyrýdan ses­kengen qaraqshy aqshany alyp úlgere almaı, dúkennen sytylyp qasha jóneldi. Kó­shege júgirip shyqqanda da sa­týshynyń shyńǵyrǵany es­tilip jatty. 
Dál osy sátte memlekettik bank mekemelerin kúzetý jó­nindegi rota komandıriniń orynbasary, polısııa leıtenanty Amangeldi Qosjanov «Esetjan» dúkeniniń mańynda óziniń jeke avtokóliginiń syr bergen tetigin jóndep jat­qan edi. Sol kúni ol túngi kezekshilikten shyqqan bolatyn. Amangeldi jaǵdaıdy tez túsindi. Jaqyn mańdaǵy alańqaıda balalar oınap júr eken. Onyń  sanasyna álgi qaraqshynyń  balalarǵa da bir kesirin tıgizýi múmkin-aý degen oı sap ete qaldy. Sodan soń qarýly qylmyskerge oı­lan­bastan jalań qoly­men qarsy umtyldy. Qaraq­shy­nyń qasyna kóz ilespes jyl­damdyqpen tez jetip baryp, ony qolymen búrip alýǵa um­tylǵany sol edi, qaraqshy alǵa attaı berip ózine qar­sy kelgen Qosjanovty keý­de­sinen atyp jiberdi. Ol kózi buldyrap, keýdesine qadalǵan oqtyń saldarynan esinen aıyrylyp qulap bara jatty. 
Degenmen, osy kezde satýshy shalǵan qońyraý bo­ıynsha kelip jetken polısııa qyzmetkerleri ony ustap úlgerdi. Aýyr jaraqat alǵan Amangeldi Qosjanov sol boı­da shuǵyl aýrýhanaǵa jet­ki­zil­di. Alaıda,  asyl aza­mat osy aýyr jaraqattyń sal­dary­nan esin jımaǵan kú­ıinde qaıtys boldy. Al Aq­tóbe ob­lystyq sotynyń úki­mimen aıyp­ker 10 jylǵa bas bos­tan­dyǵynan aıyryldy. 
Sóıtip, A.Qosjanov ishki ister organdarynda 14 jyl qalt­qysyz qyzmet jasaǵan kezinde  óz isine eshqandaı daq túsirmeı ómirden  ótti. Paı­dany emes, ardy oılady. О́zi­niń qyzmettik mindeti men boryshyna ómiriniń sońǵy sátine deıin adaldyq pen tabandylyq tanytty. 
Qarýly qylmyskerdi qolǵa túsirý kezinde qaza tap­qan polısııa leıtenanty, batyrlar eli atanǵan Qob­da topyraǵynyń maqtan tutar uldarynyń biri  Aman­geldi Qosjanov respýblıka Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń 1999 jylǵy 27 tamyzdaǵy Jarlyǵy boıynsha «Erligi úshin» medalimen marapattaldy. 
−Amangeldi Qazaqstan po­lısııasy sapynda qyzmet atqaryp júrgenin úlken mereı sanaıtyn. Qaı kezde de úıden jumysqa sergek se­zimmen shyǵatyn. О́z qyz­metine úlken jaýap­ker­shilikpen qaraı bildi. Ofıser qataryna kirgen kúni: «Biz arqalaıtyn júk kóbeıe tústi, men bul senimdi aqtaýǵa tıispin, Almagúl» dep úıge jadyraı, jarqyraı kirgeni áli kúnge deıin kóz aldymda. Men jubaıym Amangeldi Qınııatulyn elimizdiń derbes ishki ister organdary qyzmetiniń qalyptasýy men nyǵaıýy jolynda mert boldy dep sanaımyn. Ol elge óz paıdasyn tıgizýdi eshýaqytta nazarynan tys qaldyrǵan emes, – dedi gazet tilshisine er-azamattyń qudaı qosqan qosaǵy Almagúl Qosjanova.
Sondaı-aq, onyń aı­týynsha, Amangeldi ul-qyzyn óte jaqsy kóripti. Qyzmetten qoly qalt etken shaqtarda olarǵa ákelik tálimi men tárbıesin darytýǵa umtylǵan eken. A.Qosjanov qaza bolǵan kezde qyzy Ásel 12 jasta, uly Azamat 8 jas­ta bolypty. Múmkin ákeniń tıgizgen yqpaly shyǵar, álde múmkin óziniń qalaýy solaı bolǵan shyǵar, áıteýir Ásel Amangeldiqyzy keıin ishki ister organdaryna qyzmetke qabyldanǵan. Qazir ol jeke polısııa batalonynyń polı­seıi laýazymynda qyz­met atqaryp júr. Al táýel­siz­dikpen qurdas, 1991 jyly dúnıege kelgen uly Azamat ta búginde arnaýly oqý ornyn aıaqtap, egemen eliniń «bir kirpishi» bolyp qalandy. 
Qarýly qaraqshymen qaq­ty­ǵysta qapyda ketken esil er Qobda aýdanyndaǵy Qıyl aýylynda týyp-ósken. Qa­zir osy aýyldaǵy orta mek­tep Amangeldi Qosja­nov­­tyń atynda. Buǵan qosa, mektep ǵımaraty qabyr­ǵasyna eskertkish-taqta or­natylǵan. Sonymen birge, Aqtó­be qalasyndaǵy kósheler­diń birine de qalalyq máslı­hat­tyń sheshimi jáne qala áki­miniń ókimi boıynsha onyń esimi berilgen. 
«Jaqsynyń aty ólmeıdi» degen osy da. 

Temir QUSAIYN,

«Egemen Qazaqstan»

Aqtóbe oblysy