«Prokýratýra týraly» zań jobasy maquldandy

Atalǵan zań jobasyna qatysty pikir bildirgen Májilis Tóraǵasy N.Nyǵ­ma­týl­lın qujattyń qoǵam úshin mańyzy jo­ǵary bolyp ta­by­latyndyǵyn atap ótti.
«Búgingi tańda elimizdiń ekonomıkasy men qarjylyq áleýeti turaq­talyp, árbir saladaǵy jumystar biriz­dendirilip, qalypty júıege tústi. Endigi jerde quqyq qorǵaý organ­da­rynyń qyzmetin qazirgi qoǵam jaǵ­daıyna beıimdeı otyryp, zamanǵa saı jetildirý qajettigin Memleket bas­shysynyń ózi únemi aıtyp keledi. Onyń ishinde prokýratýra salasy da bar. Al endi biz búgin talqylap jatqan prokýrorlyq qyzmet osy kezge deıingi tájirıbege súıene otyryp, sheteldiń ozyq úlgilerin jetik meńgerýdi jolǵa qoıa bastady», – dedi N.Nyǵmatýlın.
Otyrysta negizgi baıandama jasaǵan Bas prokýror Jaqyp Asanov atalǵan zań jobasynda joǵarǵy qadaǵalaýdyń shegi men nysany, qyzmettiń negizgi baǵyttary, memlekettik organdardyń jáne kásipkerlerdiń áreketine qadaǵalaý júrgizýdiń tetikteri naqty belgilengenin atap ótti.
«Jalpy, zań jobasy joǵary qa­da­ǵa­laý­dyń qaǵıdalary men mindetterin túbe­geıli ózgertpeıdi. Adam quqyǵyn qorǵaý, zańdylyqty saqtaý men quqyq qorǵaý qyzmetin úılestirý onyń basty mindeti bolyp qala beredi. Sonymen qatar, zań jobasyna sáıkes memlekettik organdardy tekserý negizderi edáýir qysqartylatyn bolady», – dedi J.Asanov.
Baıandamashynyń túsindirýinshe, budan bylaı prokýratýra memlekettik organdardy eki jaǵdaıda ǵana tek­seredi. Onyń biri – memlekettik or­gan óz quqyǵyn ózi qorǵaı almaıtyn adamdardyń nemese kópshiliktiń quqyǵyn buzsa, ekinshisi – adam ómiri men densaýlyǵyna nemese memleket qaýipsizdigine nuqsan keltirgen jaǵdaıda ǵana. Mundaı shekteýler azamattardyń ótinishterin qaraý tártibine de enedi. Jobaǵa sáıkes, prokýrorlar tek ózin-ózi qorǵaı almaıtyn adamdardyń, kópshiliktiń quqyqtary buzylǵanda nemese adam men memleket múddesine orny tolmas nuqsan keltirgende jáne osy máselelerdi quzyrly organdar qajetti dárejede sheshpegen jaǵdaıda ǵana ótinishterdi qa­raıdy. Al ózge ótinishter tıisti ókiletti organdarǵa joldanatyn bolady. Sondaı-aq, azamattardyń mem­le­ket­tik organdardyń kez kelgen áre­ketine sotqa shaǵymdaný quqyǵy saq­talady.
Zań jobasynda prokýratýranyń qu­qyqtyq aktileri júıesine de birqatar túzetýler engizý kózdeledi. 
«Olar: qadaǵalaý jáne den qoıý aktileri bolyp eki topqa bólinedi de qadaǵalaý aktilerinen «aldyn ala esker­tý» men «uıǵarym» alynyp tas­talady. Sol sııaqty «Zańnamalyq ak­tige túsin­dir­me berýdiń» de maǵynasy ózgeredi. Bul akt qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý, quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý, son­­daı-aq, daıyndalyp jatqan quqyqqa qar­­sy áreketter týraly málimetter bol­ǵan kezde engiziletin bolady», – dedi Bas prokýror.
Aıta keteıik, zań jobasynda sotta memleket múddesin bildirý men qylmystyq qýdalaý qyzmetin prokýratýra organdary Qylmystyq prosestik, Azamattyq prosestik jáne Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksterdiń negizinde júzege asyrylatyndyǵy kórsetilip, prokýratýra qyzmetiniń ózge baǵyttary jeke taraýda kórinis tapqan. Sol sebepten de halyq qalaýlylary jańa jobanyń mazmunyna joǵary baǵa berip, zańdy biraýyzdan maquldady.
Depýtattar talqysynan ótken taǵy bir qujat – «Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń keıbir konstıtýsııalyq zańdaryna memlekettik bılik tar­maqtary arasynda ókilettikterdi qaıta bólý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Konstı­týsııalyq zańnyń jobasy boldy. Ádilet mınıstri Marat Beketaev tanystyrǵan zań jobasy Memleket bas­shysynyń arnaıy Úndeýinde mem­lekettik bıliktiń tarmaqtary arasynda Prezıdenttiń zań deńgeıinde bekitilgen keıbir ókilettikterin qaıta bólý týraly tapsyrmasyna oraı qolǵa alynǵan.
«Elbasynyń ókimimen qurylǵan arnaıy jumys toby qaıta bólýge jatatyn áleýmettik-ekonomıkalyq salalardy retteıtin prezıdenttik ókilettikterdi anyqtady. Bul jobaǵa sáıkes «Prezıdent týraly», «Úkimet týraly» jáne «Sot júıesi jáne sý­dıa­lardyń mártebesi týraly» Kons­tıtýsııalyq zańdarǵa túzetýler engizý usynylady. Sonymen qatar, Úkimetke Prezıdenttiń mynadaı ókilettikterin berý usynylady: Respýblıkalyq bıýdjet komıssııasyn qurý men respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýy týraly esepti jasap, ony usyný tártibin aıqyndaý jáne Prezıdenttiń kelisimi boıynsha memlekettik josparlaý júıesin aıqyndaýdy naqtylaý bolyp otyr», – dedi M.Beketaev.
Depýtattar jalpy otyrystyń kún tártibine shyǵarylǵan «Qazaqstan Res­pýblıkasynyń keıbir zańnamalyq akti­lerine olardy Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń normalaryna sáı­kes keltirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engi­zý týraly» jáne «Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine memlekettik bılik tarmaqtary arasynda ókilettikterdi qaıta bólý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn ekinshi oqylymda maquldady. 
Al «2016 jylǵy 26 jeltoqsandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Kómek kórsetý jáne ony paıdalanýdy baqylaý tártibi týraly hattamaǵa ózgerister men tolyqtyrý engizý týraly Qazaqstan men Qyr­ǵyz­stan Úkimetteri arasyndaǵy hattamany» jáne «Qazaqstan men Qyrǵyzstan Úkimetteri arasyndaǵy Kómek kórsetý jáne ony paıdalanýdy baqylaý tártibi týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobalaryn jumysqa aldy.

Nurlybek Dosybaı,
«Egemen Qazaqstan»