Týy tuǵyrly, Ánurany aıbarly, Eltańbasy eńseli

4 maýsym el tarıhynda jańa mem­l­ekettik rámizder kúni retinde óńir­de jyl saıyn asqaq patrıottyq sezimmen atap ótiledi. Mereıli merekege arnalǵan ıgilikti sharanyń biri Investısııalar jáne damý mınıstrligi tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıteti oblystyq departamentinde «Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik rámizderine –25 jyl» taqyryby bo­ıynsha uıymdastyryldy. 

Onda aıbynymyzdy asyryp, rýhymyzdy qanattandyratyn osynaý qasıetti qundylyqtarymyzdyń shyǵý tarıhymen qatar, mán-maǵynasyn ós­keleń urpaqqa uqtyrýdyń, kózdiń qa­ra­shyǵyndaı qasterleýdiń ózekti má­seleleri de qozǵaldy.

Semınar-keńesti kirispe sózben ashqan atalǵan vedomstvo basshysy Vasılıı Chepýhınniń áńgimeni ár­túr­li sala ókilderinen quralǵan res­pýb­lıkalyq bedeldi komıssııanyń ju­­mys babymen óńirde bolyp, mem­le­kettik rámizderdiń qol­da­nylýyna, or­­nalastyrylýyna, nasıhattalýyna baılanysty birqatar eskertpeler aıtýynan bastaýy sebepsiz emes. О́ıt­keni, Eltańba, Tý, Ánuran sekildi bas­ty sımvoldyq nyshandardy eldik, táý­elsizdik uǵymdarynan bóle-jara qaraý múmkin emes. Bular memlekettiń myz­ǵymas negizderi sanalady, asqaq es­tiledi. Olaı bolsa, Ata Zań talapta­ryna sáıkes aıryqsha qurmetteý árbir qazaqstandyq úshin asyl paryz, qasıetti borysh, azamattyq mindet bolmaq. 

О́kinishtisi sol, Vasılıı Ivanovıch keltirgen keı derekterge qaraǵanda, atqa­rylyp jatqan sharalarǵa qara­mas­tan, bázbir basshylar tarapynan atrıbýttarǵa degen salǵyrttyq, nem­ket­­tilik kózqaras sezilmeı qoı­maı­dy. Má­selen, bir myńǵa jýyq mór tek­se­ri­lip, olardyń altaýy ǵana stan­dart­qa saı bolyp shyqqan. 

 Sol sııaqty Eltańbaǵa qatysty jańa standarttar osydan bir jyl bu­ryn qabyldanǵanyna qaramastan, osy jyldyń 1 shildesine deıin kezeń-ke­zeń­men aýystyrý talabynyń oryndal­maý qaý­pi bar. О́ıtkeni, Eltańba daı­yn­daý­men shuǵyldanatyn lısenzııaly ká­siporyndardyń oblysta joqtyǵyn eskersek, jaǵdaı shynynda da alań­da­tarlyq. Departamenttiń bas mamany Vadım Marshakov osy jóninde óte oryndy másele kóterdi. Ol buǵan deıin memlekettik rámizderdiń sapasyz jasalýy, talapqa saı ornatylmaýy sııaqty keleńsiz faktiler oryn alyp kelse, endi mundaı olqylyqtarǵa naqty tosqaýyl qoıylady degen úmitin jasyrmady. О́ıtkeni, tapsyrystardyń oryndalý merzimin keshiktirgen zańdy tulǵalarǵa sa­lynatyn aıyppul mólsheri óte úl­ken. Ony kez kelgenniń qaltasy kótere bermeýi yqtımal. Ekinshiden, dedi, Vadım Aleksandrovıch, tapsyrys qabyldaýshylar úsh jylǵa deıin sapaǵa kepildik beredi. Bul talaptar olardyń jaýapkershiligine qosa istiń sapaly ári ýaqtyly atqarylýyn qamtamasyz eteri sózsiz. Áıtpese, ákimshilik jazalar qoldanylady. Ol sonymen qatar, memlekettik rámizderdi ornalastyrýda standarttyq talaptardyń buzylatynyn synǵa aldy. Bul baǵytta da alda qyrýar sharýalar kútip tur. 

Oblystyq bilim basqarmasy basshy­sy­nyń orynbasary Vladımır Tkachenko óz sózinde óńirde jumys isteıtin 517 mek­tepte arnaıy stendter men bu­rysh­­tar ornalasqanyn, oqýshylar ara­synda konkýrs-baıqaýlardyń uı­ym­dastyrylatynyn tilge tıek etti. О́ki­nisht­isi sol, jurtshylyqqa belgili jaıt­tardy qaıtalaýdan árige bara al­mady. Odan óreli oılar, salıqaly usy­nystar kútken úmitimiz aqtalmady. Bal­ǵyndardy otanshyldyqqa, adam­ger­shilikke tárbıeleýdiń qalyptasqan tájirıbeleri, aldaǵy mindettermen qosa ózekti problemalar jaıly aıtylmady. Sóz saptaýyn baıqaǵannan keıin memlekettik rámizder avtorlarynyń ómirbaıany oqytyla ma, Ánurannyń sózin ustazdardyń ózderi jatqa aıta ma degen saýaldarymyzdy irkip qaldyq. Sol sııaqty ishki saıa­sat basqarmasynyń bólim jetekshisi Almas Faızýllın de kópshilikke belgili memlekettik rámiz­der­di qoldaný, ornalastyrý, aýys­tyrý sııaqty jalpylama jaıttardy qaı­talap shyǵýmen shektelip, zańdyq tur­ǵydaǵy túsinikke basymdyq berdi. О́zekti máseleniń praktıkalyq jaǵy qosa qamtylmady. 

 Elbasy «Memlekettik rámizder – bul bizdiń memleketimizdiń, bizdiń ege­mendigimizdiń berik negiziniń biri. Olar táýelsizdiktiń qasıetti birik­ti­rý­shi obrazyn beıneleıdi» dep atap kórsetken bolatyn. Olaı bolsa, qazaqstandyqtardyń erkindikke um­tylǵan zor qajyr-qaıratyn, as­qaq arman-muratyn beıneleıtin mem­lekettik rámizderimizdiń qoldanylýy, nasıhattalýy, osy arqyly búgingi býyndy otansúıgishtik, adamgershilik qasıetterge baýlý óte ózekti másele ekenin bir sát te esten shyǵarmaıyq! 

О́mir Esqalı,
«Egemen Qazaqstan»

Soltústik Qazaqstan oblysy